Çağdaşlaşma yolunda Türk kadını: Satı Kadın

Türk kadının çağdaşlaşması yolundaki esas örneklerdir;Satı Kadın’lar…Bu yoldaki örnekleri çoğaltmak bizim elimizdedir.Bizim içimizden çıkacaktır.

Çağdaşlaşma yolunda Türk kadını: Satı Kadın
Aslı Gizem Bülbül
Aslı Gizem Bülbül

Cumhuriyet ile birlikte, Osmanlı toplumunda silikleşen kadınlarımıza yeni haklar verilmiştir.İstiklal Savaşı günlerinde, gerektiğinde cepheye akın eden kadınlarımız hak ettiği değeri, saygıyı Cumhuriyet  Devrimi sayesinde elde etmiştir.Mustafa Kemal kadınlarımızı toplumda ve anayasada erkekler ile eşit konuma getirmek için çabalamıştır.

CUMHURİYETTE KADIN

1930 yılından itibaren çıkarılan bir dizi yasa ile kadına önce belediye seçimlerine girme hakkı, ardından muhtarlık ve ihtiyar meclisine girme hakkı tanınmıştır. Son olarak 5 Aralık 1934’te kadınlar, seçme ve seçilme hakkı kazanmıştır.

İLK KADIN MİLLETVEKİLİ

İlk kadın milletvekilimiz Satı Çırpan’dır. 8 Şubat 1935 yılında TBMM 5. Dönem milletvekili seçiminde Ankara milletvekili olarak meclise girmiştir. Kimdir bu Satı Kadın?

Ankara’nın Kazan ilçesinde 1890 yılında dünyaya gelmiştir Satı (Hatı) Kadın. Eşi Balkan Harbinde gırtlağından yaralanmış kahraman bir gazidir. Zorlu savaş yıllarında vatan ve yaşam mücadelesi vermiştir Satı Kadın. Baba mesleği çiftçilik yapmış, Ankara’nın çorak topraklarını tırnak tırnak kazımıştır. Yeri gelmiş vatan gayesine düşmüş nice kahraman Türk kadını gibi sırtlamış mermileri cepheye koşmuştur. Satı Kadın’dır o... Halkın sevip saydığı, altı çocuk anası, vatansever Türk kadını… İlk kadın muhtardır aynı zamanda. Mührü vefat eden babasından devralmış, kendini insanlara adamış emektardır. Köydeki küçük evinin her gün köylüler ile dolup taştığından, Satı Kadın’ın ise hepsi için kendini parçaladığından bahsedilir. Milletvekilliği Atatürk ile tanışmasından sonradır.

Bilindiktir Satı Kadın ile Atatürk’ün tanışması. Kazan’a uğrayan Mustafa Kemal’e halk büyük ilgi göstermiştir. Kimisi yemek kimisi içecek ikram etme telaşında iken yirmi beş yaşdaki keskin bakışlı bir kadının uzattığı ayranı içen Mustafa Kemal’e köyün muhtarı olduğunu söyleyen Satı Kadın’dır. Paşa’nın ne zaman doğdun sorusuna  “19 Mayıs 1919 Paşam” cevabını vermiştir. Kadının daha olgun göstermesine şaşıran Mustafa Kemal, “Sahiden mi?” demiştir. Buna cevaben Satı Kadın, “Ondan evvel yaşamıyordum ki…”demiştir.Çok etkilenen Mustafa Kemal hemen adını soyadını not aldırmıştır.Milletvekili olacağını gafleten öğrenen Satı Kadın, vekillik teklifine “Hayır demek kolay mı Paşa’ya?” tepkisini vermiştir.

Seçimleri kazandığını öğrenen Satı Kadın 12 atlı ile meclise gitmiştir. Meclisteki yüksek tahsilli birçok vekilin aksine çiftçidir Satı Kadın. Okuma yazmayı seçildikten sonra öğrenmiş, bilgiye aç emekçi kadın. Bir yıl boyunca dinlemiş, not almış ve birikim edinmiştir. Bir yıl sonrasında mecliste yaptığı ilk konuşmasında ise “Çocukların ve kadınların sefil olmaması için boşanma meselesidir.”

Türk kadınına her konuda örnektir Satı Kadın. Öncelikle mecliste “Köylüyü,emeği ve emekçiyi temsil etmesi” takdire şayandır. Hiçbir zaman davasından vazgeçmemiş,yaşamında değişikliklere gitmemiştir.

Satı(Hatı) Kadın, milletvekiliği görevinin ardından  memleketi Kazan’a dönerek, yaşamını sürdürmüştür. 19 Mart 1956 tarihinde ise vefat etmiştir.

Türk kadının çağdaşlaşması yolundaki esas örneklerdir; Satı Kadınlar… Bu yoldaki örnekleri çoğaltmak bizim elimizdedir.Bizim içimizden çıkacaktır.

Aslı Gizem Bülbül

Dokuz Eylül Üniversitesi Sınıf Öğretmenliği

TGB İzmir İl Yöneticisi

tgb.gen.tr

Tarih:
Diğer Haberler