Mustafa Kemal'in Hafiyesi

"Beni bu kavgalara sevk eden sebeplerin en mühimi bu canice işgale karşı kendi aciz varlığımla karşı durmak olduğunu iddia edebilirim."

Mustafa Kemal'in Hafiyesi
Ozan Özaslan
Ozan Özaslan

Casus, ajan, hafiye denince bizim kuşağımızın aklına ilk olarak 007 kodlu James Bond gelir. Çokça filmini hayranlıkla izlemişizdir, birçok filminde de hayret içine düşmüşüzdür. Bizim de tarihimiz de bir James Bond saklı. Bizim kuşağımız bilmese de 50’li, 60’lı yıllarda onun adını bilmeyen neredeyse yok. Onun yaşadıkları Kartal Tibet’in başrolünü oynadığı bir Yeşilçam filmine bile konu olmuş. Bizim kahramanımızın adı ise İngiliz Kemal. Bazen öyle bir gerçek ortaya çıkar ki efsaneleşir, gerçekliğine inandırmak o kadar zorlaşır ki insanlar onu hayal sanır işte İngiliz Kemal o gerçeklerden biri olarak Millî Mücadele dönemimizde ortaya çıkıyor. Mustafa Kemal önderliğinde İngiliz Kemal o kadar zorlu görevleri icra ediyor ki dinleyenler, anılarını okuyanlar inanmakta güçlük çekiyor. Bu yazımızda onun kitaplara sığmayan maceralarının kısa bir özetini okuyacaksınız.

İSTANBUL’DAN LONDRA’YA

Gerçek adı Ahmet Esad Tomruk İstanbul doğumlu. Babası o 5 yaşında iken ölüyor. Biraz zorlu bir çocukluk geçiriyor. Zeki ve çevik bir çocuk hayalinde ise pehlivan olmak var. Lise yılları İstibdat dönemine denk geliyor. Galatasaray Lisesinde okuyan haşarı bir genç... Bu haşarılık yüzünden Yıldız Sarayına bile düşmüşlüğü var. Ülkenin bu halinden korkan dayısı Ahmet Esad’ı İngiltere’ye arkadaşının yanına gönderiyor. Ahmet Esad İngiltere’de Navy College’te okuyor. Orada İngilizce’yi ileri bir seviyede öğreniyor. Hayali pehlivan olmak olan Ahmet Esad burada boksa merak salıyor ve çok başarılı bir boksörlük kariyerinin de önünü açıyor. Ahmet Esad İngiltere’yi ve Avrupa’yı karış karış geziyor. Avrupa’nın kültürünü insanını öğreniyor. Ahmet Esad’ın İngiliz Kemal’e dönüşmesinde Avrupa tecrübelerinin payı çok büyüktür.

MEVZU VATANSA VARLIĞIMIZ ACİZDİR

1914’ün yaz aylarına gelindiğinde bir çok vatan evladını sarsan o duygular Ahmet Esad’ı da sarsar öyle bir sarsar ki o duygular, ilk işi İstanbul’a dönmek olur. Ahmet Esad o duyguları anılarında şöyle ifade eder: “Düşman işgalinin bütün vatandaşlarım gibi benim yüreğimde de açtığı yaranın o zamanlar beni pek çok ızdırap ve eleme düşürmüş olduğunu hatırlıyorum. Beni bu kavgalara sevk eden sebeplerin en mühimi bu canice işgale karşı kendi aciz varlığımla karşı durmak olduğunu iddia edebilirim” işte bu düşünce ve hissiyatlarla Ahmet Esad vatanına dönme kararını alır.

Ahmet Esad bu duygularla döndüğü ülkesinde ilk olarak Çanakkale Cephesinde 5. Ordu karargahında Topçu Asteğmeni olarak görev alır. Sonrasında ise Çanakkale Cephesinden İstanbul’a gizlice gelen İngiliz denizaltıları ile ilişkiler kurar ve Lawrence adıyla anılan dönemin ünlü İngiliz casusun peşine takılıp hükümete bilgiler aktarır. Çanakkale’de görevlerini tamamladıktan sonra İstanbul’a döner ve İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin İstanbul Şubesinde görev alır. Bir süre Teşkilatı Mahsusa’da önemli görevler yürüten Ahmet Esad Kara Kemal ve Dıramalı Rıza Beylerden çetecilik dersleri alır.

AHMET ESAD’IN İLK NİŞANI İNGİLİZ KEMAL

1918 yılına gelindiğinde Ahmet Esat İngilizlerle tutuklu İttihatçılar için pazarlığa girer ve bu pazarlığı sonuç vermez. Bu çabalarından dolayı İngiliz istihbaratı tarafından tutuklanır. Sonrasında Çanakkale’deki İngiliz Sahra Hapishanesinden Hintli Müslüman askerlerle iyi ilişkiler kurar ve askerlerin sempatisini kazanır. Ardından dikkat çekmeden hapishaneden yanında arkadaşları ile kaçar, Biga’da Kuvai Milliye’ye sığınır. Burada üst düzey İngilizcesi sayesinde istihbarat toplar ve saygı kazanır. Mavi gözlü ve sarışın bu genç fiziki anlamda da tam bir İngiliz’i andırmaktadır. Bunun üzerine ortalama bir İngilizden çok daha iyi İngilizce konuşması eklenince burada ona İngiliz lakabı takılır. Sonrasında da kendisine lakap teklifi yapıldığında en sevdiği boksör olan Kemal (Bikof’un) ismini alır ve İngiliz Kemal olarak anılmaya başlar.

İZMİR’İN İLHAKINI ENGELLEYEN GÖREV

İngiliz Kemal en büyük hizmetlerinden birini bu dönemde yapar. Yunan ordusu İzmir’i ilhak kararı alır ve bu karar Kuvai Milliye kuvvetleri tarafından duyulur. İngiliz Kemal bu görev için kendi deyimi ile derhal tedbil’i kıyafet ederek uzun bıyıklı, sivri siyah fesli bir gazeteci kılığına girer ve trenle İzmir’e gider. Yanında bir sandık yumurta bulunmaktadır. Tabi bu yumurtaların altında onlarca bomba ve beyanname bulunmaktadır. İngiliz Kemal İzmir’e vardıktan sonra tekrar kılık değiştirir. Bu sefer bir İngiliz askeri kılığına girer ve işe girişir. Bütün konsoloslukların, insanların sık kullandığı yerlerin ve hatta Yunan İşgal Komutanı olan Paraskevopulos’un Kordon’da oturduğu evin kapısına ve önüne kadar bu beyannameleri asar. Beyannamenin içeriği ise kısaca İzmir’in ilhakı ilan edilidiği takdirde, Kuvayı Milliyenin çok şiddetli bir şekilde icraate geçeceği bildiriliyor. Bu eylem İngiliz Kemal’in üstün başarısı ile sonuçlanıyor ve 13/14 Ocak 1920’de Yunanlılar’ın işgali gerçekleşemiyor.

DOSTLARI BİLE ONU TANIYAMAZDI

İngiliz Kemal çok yetenekli bir casus, iyi bir sporcu, iyi bir kumarbaz ve iyi bir yankesici idi. Tabi her şeyden önce İngiliz Kemal vicdanlı bir Türk evladı idi. Bütün bu yeteneklerini savaş içerisinde madden yoksul düşmüş vatanı için, icra ettiği görevlerde kullandı. Bir çok görevinin maddi imkanlarını da bu yetenekleri ile sağladı. Ancak İngiliz Kemal’in en iyi yeteneği kılık değiştirmekti. İzmir’de görevi tamamladıktan sonra trenle tekrar Bandırma’ya dönerken Balıkesir Maarif Müfettişi ile beraber seyahat ederler. Balıkesir Maarif Müfettişi onunla daha önceden defalarca kez görüşmesine rağmen onu tanıyamaz. Üstüne üstlük trende diyaloğa bile girerler. Hatta sonrasında her gün girdiği Reddi İlhak Cemiyeti merkez binasında dahi kimse onu tanımaz. Sonrasında bu, bir çok komik hikayeye de sebep olmuştur. Tabi bu dönemde İngiliz Kemal bir çok farklı kılığa girip bölgede Kuvayi Milliye yararına bir çok istihbarat edinmiştir.

MUSTAFA KEMAL PAŞANIN EMRİNDE YENİ GÖREVLER

Yunan ileri harekatından sonra Ankara’ya geçen İngiliz Kemal, TBMM Başkanı Mustafa Kemal Paşa, Genelkurmay Başkanı Albay İsmet Bey, Müdafaa-i Milliye Vekili Fevzi Paşa tarafından kabul edilmiştir. Bu görüşmede İngilizce, Fransızca, İtalyanca ve Rumca bildiği de dikkate alınarak Genelkurmay Başkanlığı İstihbarat Şubesinde görevlendirilmiştir. Bu görevi alışından en çok aklında kalan şey İsmet Paşanın ona ettirdiği ‘’İcap ederse vatanı için canını feda etmekten kaçmayacağına dair’’ sadakat yemini olmuştur .İngiliz Kemal Kurutuluş Savaşı döneminde de İzmir’de çok önemli görevlere imza atar. 5 ay boyunca Yunan ordusunun içine kadar sızar. Bu sefer Chicago Tribune Gazetesi Şark Kumpanyasından Herri Villiy olarak tam 5 ay boyunca alt rütbelisinden üst rütbelisine kadar bir çok düşman askeri ile sıkı ilişkiler kurar. Son olarak Yunan Kralı Kostantin ile mülakat yapmak üzere iken Çerkez Ethem’in yanındaki eski bir tanıdığı vasıtasıyle yakayı ele verir. 14 ay hapis yattıktan sonra yine sonunda firar etmeyi başarır. Firar ettiği zaman Kurtuluş Savaşının sona erdiği dönem ile aynı dönemdir. İngiliz Kemal Batı Trakya’da başka görevler aldıktan sonra Mustafa Kemal Paşa huzurunda Batı Trakya raporunu sunar ve emekliliğine ayrılır.

İNGİLİZ KEMAL’DEN BİZE KALANLAR

Vatanımızın ateşten günlerden geçtiği bu dönemlerde Kurtuluş Savaşımız bir çok kahraman yaratmıştır. Burada binlerce isim sayabiliriz. Her Türk evladının bağrında yanan o ateş İngiliz Kemal’in yaptıkları gibi mucizevi işlerin gerçekleşmesine yol açmıştır. Türk anaları yüzlerce kiloluk yükleri cepheye taşımış. Seyit Onbaşılar insan üstü kuvvetle o mermiyi topa koymuş. Türk halkı varı ile yoğu ile bu mücadeleyi yoktan, sıfırdan, bütün imkansızlıklara rağmen başarıya ulaştırmıştır. Öyle bir mücadele ki Kara Fatmaları, Şerife Bacıları, Şahin Beyleri, Sütçü İmamları, Yörük Ali Efeleri ve Mustafa Kemalleri yaratmış. Namı diğer İngiliz Kemal de bu kurtuluşun şüphesiz bir neferi bir kahramanı. Bizler şimdi aynı o yürek ve inançla onların yüksek çabası ile bıraktıkları bu vatanı aynı özveri ile yaşatma görevini önümüze koyuyoruz.

Ozan Özaslan

TGB İzmir İl Başkan

tgb.gen.tr

Tarih:
Diğer Haberler