Uğur Mumcu bir memur çocuğu olarak 1942 yılında Kırşehir’de dünyaya geldi. Çocukluğundan beri her zaman başarılı, disiplinli sorgulayan bir öğrenciydi. Daha lise yıllarında Bahçelievler Deneme Lisesi’nde okurken arkadaşı Doğu Perinçek’in çıkardığı Karınca Kararınca duvar gazetesinde yazı faaliyetlerine başlamıştı bile. Uğur Mumcu’nun o zamanlardan Türk aydınlarının arasında parmakla gösterilecek bir örneği olacağı belliydi.

Bir Cumhuriyet Aydını

Mumcu, günümüzde görmekte zorluk çektiğimiz bir aydın örneğiydi, ayakları bu topraklara basan biriydi. Hayatı Türk devriminin birikimlerini, Atatürkçülüğü, bilimi ve vatanseverliği savunmakla geçti. Türk milletinin menfaatine olmayan her türlü şeyin tam karşısında konumlandı. Amerikancı bütün müdahalelerin farkındaydı. En büyük hedefi ise cesur gazeteciliği ile Türk milletini aydınlığa çıkarmaktı. Vatanı ve milleti için çalışmaktan hiçbir zaman geri durmadı ve tam bağımsız, demokratik Türkiye mücadelesinin en ön saflarında yer aldı.

Uğur Mumcu’nun aydınlığı, teslimiyetin değil Atatürkçülüğün aydınlığıdır. O; susmayı erdem sayanlara karşı konuşmayı, geride durmayı akılcılık sananlara karşı ileri atılmayı, emperyalizme hizmet edenlere karşı halkına hizmet etmeyi seçti. Cumhuriyet’e bir hatıra olarak bakanlara, Altı Ok’u duvarda bir tablo olarak görenlere ve sahte Atatürkçülere karşı yaşayan bir mücadele verdi. Bugün, yazdıklarına yeniden baktığımızda anlıyoruz ki Uğur Mumcu için her şeyin önünde gelen tek mesele, vatanın bölünmez bütünlüğüydü.

Mücadelede İçinde Gazetecilik

Uğur Mumcu bir Türk devrimcisinin yol haritasını çizmek için “Her şeye Atatürk gücüyle ve onuncu yıl umuduyla başlayacağız, başlamalıyız” demişti Cumhuriyet gazetesindeki yazısında. Gazeteciliğinin temelinde ise halkının özgürlükleri için savaşan bir bilinç vardı. Tarikat, Gladyo ve terör ile mücadelesini de bu eksende başlattı. Türkiye’yi ABD hegemonyasına esir etmek isteyen yapılanmaların planlarını tek tek deşifre etmişti Uğur Mumcu. 15 Temmuz Amerikancı darbe girişimini adeta önceden görmüş ve halkını “Tarikatlara ve cemaatlere alınan genç çocuklar, 30 yıl sonra General olacaklar ve Cumhuriyete karşı ayaklanacaklar.” diyerek uyarmıştı. ABD’nin, NATO üzerinden Türkiye’nin somut çıkarlarına aykırı bir güvenlik stratejisi dayattığını sürekli dile getirdi. Buna karşın FETÖ’nün yayın organı Zaman gazetesi ise Uğur Mumcu’yu hedef almıştı. Gazetenin manşetini dev puntolarla “Uğur Mumcu Ajan mı?” yazısı süslüyordu. Araştırdığı onlarca dosya; “faili meçhul” cinayetler, mafya ilişkileri, terör ve tarikat yapılanmaları… Hepsi mafya-gladyo-tarikat üçgeninin Uğur Mumcu’yu hedef tahtasına koyması için bir sebepti. İşte bu sebeple emperyalizmin “sakıncalı piyadesi” haline gelmiştir. ABD tertibinin ardından Mamak Cezaevinde geçirdiği günleri anlattığı kitabına da bu ismi uygun görmüştü Mumcu.

Türkiye’nin bölünmesi için yapılan planlar, vatanı içten çürüten yapılanmalara karşı Türk milletini birleştirmek için mücadele verdi. Bu yüzden de faili meçhul denilen bir NATO cinayetiyle şehit edildi Uğur Mumcu. Türkiye’nin NATO için konumunun Asya devletlerine karşı bir bekçi ve ABD çıkarları için Batı Asya’da bir maşa olarak görüldüğünü biliyordu.

Terörün ülkede kol gezdiği, tarikatların itina ile devlet içerisine yerleştirdiği dönemlerde, örnek bir devrimcilik sergileyen Uğur Mumcu’nun yazıları bu sayede Türk devrimcilerinin yoluna hala ışık tutmaktadır.

Kâhin Değil Devrimci Aydın

Bütün cesaretinin yanı sıra Uğur Mumcu işini hakkıyla yapan bir gazeteciydi, cemaat-ordu-devlet arasındaki ilişkileri açıklarken, NATO planlarını ve PKK-CIA ilişkilerini ifşa ederken her zaman bilime, belgeye ve gerçeklere dayandı. 15 Temmuz gerçeğine dair yıllar öncesinden uyarılar yapması Uğur Mumcu’nun kâhin olduğuna değil Türk milletinin öncüsü, devrimcisi olduğuna kanıttır.

“Derdi millet ile harab oldu ten
Neyleyeyim ikbali istikbali ben”

Mustafa Kemal’in yakın dostu ve silah arkadaşı Ömer Naci’nin bu dizeleri Uğur Mumcu’nun neden devrimci olduğuna yerinde bir açıklama getirir. Devrimcilik ve millet derdi, onu mal, mülk ve makam ile kirlenmiş bir gelecekten uzak tutmuş, satın alınamayan bir aydın ortaya çıkartmıştır. Toprak eğer uğrunda ölecekler varsa satın alınamayacak bir hale bürünür ve vatan olur. Uğur Mumcu toprağı vatan yapan devrimcilerden biri oldu.

24 Ocak 1993 yılında Ankara Karlı Sokak’ta bir bomba sesi duyuldu, patlayan Uğur Mumcu’nun arabasıydı. O andan itibaren bize, Türk gençliğine emperyalizme ve tüm aygıtlarına karşı mücadeleyi miras bıraktı.

Uğur Mumcu bir memur çocuğu olarak 1942 yılında Kırşehir’de dünyaya geldi. Çocukluğundan beri her zaman başarılı, disiplinli sorgulayan bir öğrenciydi. Daha lise yıllarında Bahçelievler Deneme Lisesi’nde okurken arkadaşı Doğu Perinçek’in çıkardığı Karınca Kararınca duvar gazetesinde yazı faaliyetlerine başlamıştı bile. Uğur Mumcu’nun o zamanlardan Türk aydınlarının arasında parmakla gösterilecek bir örneği olacağı belliydi.

Bir Cumhuriyet Aydını

Mumcu, günümüzde görmekte zorluk çektiğimiz bir aydın örneğiydi, ayakları bu topraklara basan biriydi. Hayatı Türk devriminin birikimlerini, Atatürkçülüğü, bilimi ve vatanseverliği savunmakla geçti. Türk milletinin menfaatine olmayan her türlü şeyin tam karşısında konumlandı. Amerikancı bütün müdahalelerin farkındaydı. En büyük hedefi ise cesur gazeteciliği ile Türk milletini aydınlığa çıkarmaktı. Vatanı ve milleti için çalışmaktan hiçbir zaman geri durmadı ve tam bağımsız, demokratik Türkiye mücadelesinin en ön saflarında yer aldı.

Uğur Mumcu’nun aydınlığı, teslimiyetin değil Atatürkçülüğün aydınlığıdır. O; susmayı erdem sayanlara karşı konuşmayı, geride durmayı akılcılık sananlara karşı ileri atılmayı, emperyalizme hizmet edenlere karşı halkına hizmet etmeyi seçti. Cumhuriyet’e bir hatıra olarak bakanlara, Altı Ok’u duvarda bir tablo olarak görenlere ve sahte Atatürkçülere karşı yaşayan bir mücadele verdi. Bugün, yazdıklarına yeniden baktığımızda anlıyoruz ki Uğur Mumcu için her şeyin önünde gelen tek mesele, vatanın bölünmez bütünlüğüydü.

Mücadelede İçinde Gazetecilik

Uğur Mumcu bir Türk devrimcisinin yol haritasını çizmek için “Her şeye Atatürk gücüyle ve onuncu yıl umuduyla başlayacağız, başlamalıyız” demişti Cumhuriyet gazetesindeki yazısında. Gazeteciliğinin temelinde ise halkının özgürlükleri için savaşan bir bilinç vardı. Tarikat, Gladyo ve terör ile mücadelesini de bu eksende başlattı. Türkiye’yi ABD hegemonyasına esir etmek isteyen yapılanmaların planlarını tek tek deşifre etmişti Uğur Mumcu. 15 Temmuz Amerikancı darbe girişimini adeta önceden görmüş ve halkını “Tarikatlara ve cemaatlere alınan genç çocuklar, 30 yıl sonra General olacaklar ve Cumhuriyete karşı ayaklanacaklar.” diyerek uyarmıştı. ABD’nin, NATO üzerinden Türkiye’nin somut çıkarlarına aykırı bir güvenlik stratejisi dayattığını sürekli dile getirdi. Buna karşın FETÖ’nün yayın organı Zaman gazetesi ise Uğur Mumcu’yu hedef almıştı. Gazetenin manşetini dev puntolarla “Uğur Mumcu Ajan mı?” yazısı süslüyordu. Araştırdığı onlarca dosya; “faili meçhul” cinayetler, mafya ilişkileri, terör ve tarikat yapılanmaları… Hepsi mafya-gladyo-tarikat üçgeninin Uğur Mumcu’yu hedef tahtasına koyması için bir sebepti. İşte bu sebeple emperyalizmin “sakıncalı piyadesi” haline gelmiştir. ABD tertibinin ardından Mamak Cezaevinde geçirdiği günleri anlattığı kitabına da bu ismi uygun görmüştü Mumcu.

Türkiye’nin bölünmesi için yapılan planlar, vatanı içten çürüten yapılanmalara karşı Türk milletini birleştirmek için mücadele verdi. Bu yüzden de faili meçhul denilen bir NATO cinayetiyle şehit edildi Uğur Mumcu. Türkiye’nin NATO için konumunun Asya devletlerine karşı bir bekçi ve ABD çıkarları için Batı Asya’da bir maşa olarak görüldüğünü biliyordu.

Terörün ülkede kol gezdiği, tarikatların itina ile devlet içerisine yerleştirdiği dönemlerde, örnek bir devrimcilik sergileyen Uğur Mumcu’nun yazıları bu sayede Türk devrimcilerinin yoluna hala ışık tutmaktadır.

Kâhin Değil Devrimci Aydın

Bütün cesaretinin yanı sıra Uğur Mumcu işini hakkıyla yapan bir gazeteciydi, cemaat-ordu-devlet arasındaki ilişkileri açıklarken, NATO planlarını ve PKK-CIA ilişkilerini ifşa ederken her zaman bilime, belgeye ve gerçeklere dayandı. 15 Temmuz gerçeğine dair yıllar öncesinden uyarılar yapması Uğur Mumcu’nun kâhin olduğuna değil Türk milletinin öncüsü, devrimcisi olduğuna kanıttır.

“Derdi millet ile harab oldu ten
Neyleyeyim ikbali istikbali ben”

Mustafa Kemal’in yakın dostu ve silah arkadaşı Ömer Naci’nin bu dizeleri Uğur Mumcu’nun neden devrimci olduğuna yerinde bir açıklama getirir. Devrimcilik ve millet derdi, onu mal, mülk ve makam ile kirlenmiş bir gelecekten uzak tutmuş, satın alınamayan bir aydın ortaya çıkartmıştır. Toprak eğer uğrunda ölecekler varsa satın alınamayacak bir hale bürünür ve vatan olur. Uğur Mumcu toprağı vatan yapan devrimcilerden biri oldu.

24 Ocak 1993 yılında Ankara Karlı Sokak’ta bir bomba sesi duyuldu, patlayan Uğur Mumcu’nun arabasıydı. O andan itibaren bize, Türk gençliğine emperyalizme ve tüm aygıtlarına karşı mücadeleyi miras bıraktı.

Ülkemizde uzun zamandır televizyon kanallarına ağırlığını koyan mafya ve suç dizileri hem izlenme rekorları kırıyor hem de eleştirilerin odağı oluyor. Yıllardır yayınlanan bu tür dizilerin oluşturduğu suçlu kültüründen, sosyal medya fenomenlerinden etkilenenler ise suça sürüklene çocuk olarak Türkiye’nin gündeminde yer buluyor, 18 yaşının altında çocuklar cinayetlere karışıyor.

2000’li yılların başından beri bu tür dizilerle oluşturulan kültür çocukların arkadaşlık ilişkilerine, giyimlerine ve hayat tarzlarına kadar girdi. Her gün dizilerde belli kavgalar üzerine insanlar yaralandı, kaçırıldı veya öldürüldü ancak toplumun önemli bir kısmı ise sorunu cezaların caydırıcılığında arama hatasına düşüyor.

Farklı bir bakış: Cennet’in Çocukları

Türk dizi kültüründe oturtulmuş bu yapının yanı sıra geçtiğimiz hafta yayın hayatına başlayan Cennet’in Çocukları dizisi ekibi ise suça sürüklenen bu çocuklara farklı bir gelecek yazmaya karar vermiş, bu yönüyle de bize bu yazıyı yazmanın ihtiyacını hissettirmiştir. Dizinin ilk bölümünde yetimhanede büyüyen iki küçük çocuk vakit geçirirken bir elma kasasıyla karşılaşırlar, canları elma yemek ister. İlk başta emin olamasalar da hem kendileri hem arkadaşları için o elmaları çalmaya karar verirler. Kasayı alan çocuklar polisler tarafından fark edilir ve kovalanmaya başlanır, birisi kaçmayı başarırken diğeri yakalanır ve ıslahevine gönderilir.

Islahevinden sonra da yıllarca suça karışmaya devam eden Büyük İskender’in yolu bir şekilde Ege’nin Araflıköy’üne düşer ve yıllarca hasretini çektiği aile kültürü ile orada tanışır. Ona sürekli elini uzatan aile ile Büyük İskender olmak arasında gidip gelirken her seferinde Araflıköy’üne geri döner.
Büyük İskender küçüklüğünden beri sahip olduğu erdemleri ve ahlakıyla geçmişinde sürüklendiği suç dünyasını ve atılan iftiraları rafa kaldırıp bambaşka bir hayata başlar.

Cennet’in Çocukları, yıllardır ekranlarda görmeye alıştığımız şiddet ve suçun özendirildiği yapımlardan ayrışıyor. Dizinin merkezine konulan Büyük İskender karakteri, aslında sistemin içine ittiği bir çocuğun nasıl yeniden topluma kazandırılabileceğini gösteriyor. Çalınan birkaç elmanın yarattığı zincirleme suç hikâyesi, toplumun çocuklara sunduğu imkânların yetersizliğini anlatırken; Araflıköy’ünde karşılaştığı aile kültürü ve dayanışma Büyük İskender’e başka bir yol olduğunu hatırlatıyor.

Bu yönüyle dizi, ekranda mafya figürlerinin karanlık cazibesini yüceltmek yerine, insanın değişebilirliğini ve toplumsal dayanışmanın dönüştürücü gücünü anlatıyor.

Asıl Suçlu Sistem

Televizyonlarda alışılagelmiş sözde “kahraman” suçlu karakterlerin özendirildiği, bozuk aile yapılarının ve çarpık ilişkilerin öne çıkarıldığı ve toplumu kutuplaştırmaya çalışan dizilerin en büyük reklamları aldığı sektör yıllardır bu yapısından vurgunlar yapıp milyonlar kazanırken Türk toplumu ise neoliberal sistemin sonuçlarıyla yaşamaya çalışıyor.

Üretimden kopuk ekonomiyle borçlandıran, yoksulluk ve açlık sınırında yaşamaya çalıştıran, niteliksiz eğitimle baş başa bırakan sistem gençleri medya eliyle de kültürel olarak yozlaştırıyor.

Bu yüzden bu soruna bireysel tercih veya ailenin suçu merkezli bakıldığında asıl katil görmezden gelinmiş oluyor. Tablo aslında neoliberal sistemin ürettiği enkazın kendisidir. Çünkü neoliberalizm, toplumsal sorunları sürekli bireylere yükler: İş bulamayanı tembel, suça karışanı ahlaksız, eğitimde başarısız olanı yetersiz ilan eder. Oysaki mesele, bireylerin değil, bireyleri içine alan sistemin krizidir.

Çocukları koruması, topluma kazandırması gereken sosyal devlet yıllar içinde geriye çekildikçe bu boşluk sistem tarafından hızlıca dolduruluyor. Gençlik gelecek olmaktan ziyade tüketici haline geliyor. Endüstri onlara üretmeyi değil kolay parayı, lüksü ve şiddeti özendiriyor.

Kültür Endüstrisinin Vurgunu

Mafya dizileri ve medyanın son yıllarda iyice öne çıkardığı dizi, film ve şarkılar yalnızca bir ekonomik vurgun amacının öznesi değil aynı zamanda neoliberal ideolojinin kültür taşıyıcılarıdır. Aile bağlarını şiddetle sunulması, kadın bedeninin cinsellik üzerinden bir tüketim öznesi haline gelmesi, suç dünyasının özendirilmesi…

Endüstrinin sunduğu bu yaşam tarzı, toplumun özellikle genç kuşaklarına dayatılan sahte bir gerçekliktir. Ekranlarda şiddet, ihtişam ve cinsellik normalleştirilirken; emek vermek, üretmek, paylaşım gibi toplumu bir arada tutan değerler görünmez kılınır. Böylece bireyler, neoliberal ideolojinin arzuladığı şekilde yalnızlaştırılmış, tüketici kimliğiyle tanımlanmış ve gerçek sorunlardan uzaklaştırılmış olur.

18 yaş altında suç oranının giderek artması bize sistemin her delikten topluma sirayet ettiğinin gözle görülür kanıtıdır. Eğitimde, ekonomide ve üretimde bırakılan her boşluk sistem tarafından doldurulmaktadır. Eğitimin niteliksizliği gençleri okumaktan uzaklaştırıp başka yollara sürüklüyor. Liselerin ara sokaklarına sızmaya çalışan uyuşturucu tuzağı binlerce genci ağına alıyor.

Bu tablo, yalnızca bireysel ahlak sorunlarının değil, neoliberal politikaların toplumu teslim aldığı bir düzenin sonucudur. Dizi ve filmlerle ile beslenen şiddet kültürünün medya aracılığıyla yayılması ve kamu kaynaklarının eğitimden çekilmesi, çocukları suçla baş başa bırakıyor. Dolayısıyla sorun, bireylerin yanlış seçimleri değil, gençliği geleceksizliğe mahkûm eden mevcut siyasi ve ekonomik düzendir.

Gerçek Mesele: Tekrar Kazanmak

Bu sorunun temelleriyle beraber mutlaka tartışılması gereken sorunun nasıl çözüleceği olmalıdır. Islahevine gönderilen her çocuğa hayatının en başında konan bir etiketle bütün hayatı bitirmek sorunu toplumsal anlamda bir yere taşımıyor. Sistem sorunu bireye yüklerken çözümü de sadece cezada arıyor ancak ıslah etmek topluma yeniden kazandıracak uygulamaları pratiğe dökerek olacaktır. Burada da yine en büyük sorumluluk devletin üzerinde kalıyor. Devlet sistem unsurlarının yerini ne kadar üretimle, istihdamla, eğitimle doldurursa bu sistem krizi çözülür, çocuklar topluma kazandırılmış olur.

Toplumun da sorumluluğu görmezden gelinemez. Çocukları dışlayan, suçlu damgası vuran, onları “tehlike” olarak gören yaklaşım sorunu derinleştirmekten başka işe yaramaz. Gençler yalnızlığa, umutsuzluğa ve suçun cazibesine terk edilmemelidir. Her bireyin, gençlerin toplumun geleceği olduğunu bildiği ve toplumu ilerletme sorumluluğunu hissedeceği ortak bilinç, neoliberal sistemin dayattığı yalnızlaştırıcı kültüre verilecek en güçlü cevap olacaktır.

Cennet’in Çocukları dizisi, medya sektörünün neoliberalizme teslim olmuş ürünlerinden farklı olarak; sağlıklı aile yapısını, sağlam dostlukları ve insan dönüşümünü konu alıyor.

Mevcut Dizi Sektöründe Aşılması Gereken Nokta

Bugün televizyon sektörünün büyük bölümünü işgal eden yapımlar şiddet, entrika ve mafya ilişkileri üzerine kurulu. Bu diziler bireylere, özellikle de gençlere “kazanan olmanın yolu şiddetten geçer” mesajını veriyor. Oysa Cennet’in Çocukları bize bambaşka bir ihtimali hatırlatıyor: dayanışma, aile, dostluk ve erdemler üzerine kurulu hikâyeler de toplumda karşılık bulabiliyor.

Dolayısıyla medya sektöründe aşılması gereken en büyük eşik; şiddeti, entrikayı, cinselliği reyting unsuru olmaktan çıkarmak ve insana insan olduğu için değer veren hikâyeler üretmektir. Ekranlarda toplumun geleceğini zehirleyen mafya dizilerinin yerine; üretimi, emeği, dostluğu, aileyi, insanın değişimini ve dönüşümünü işleyen yapımlar çoğaldığında, medya yalnızca bir eğlence aracı değil, aynı zamanda bir toplumsal iyileşme ve dönüşüm aracına da dönüşebilir.

Ülkemizde uzun zamandır televizyon kanallarına ağırlığını koyan mafya ve suç dizileri hem izlenme rekorları kırıyor hem de eleştirilerin odağı oluyor. Yıllardır yayınlanan bu tür dizilerin oluşturduğu suçlu kültüründen, sosyal medya fenomenlerinden etkilenenler ise suça sürüklene çocuk olarak Türkiye’nin gündeminde yer buluyor, 18 yaşının altında çocuklar cinayetlere karışıyor.

2000’li yılların başından beri bu tür dizilerle oluşturulan kültür çocukların arkadaşlık ilişkilerine, giyimlerine ve hayat tarzlarına kadar girdi. Her gün dizilerde belli kavgalar üzerine insanlar yaralandı, kaçırıldı veya öldürüldü ancak toplumun önemli bir kısmı ise sorunu cezaların caydırıcılığında arama hatasına düşüyor.

Farklı bir bakış: Cennet’in Çocukları

Türk dizi kültüründe oturtulmuş bu yapının yanı sıra geçtiğimiz hafta yayın hayatına başlayan Cennet’in Çocukları dizisi ekibi ise suça sürüklenen bu çocuklara farklı bir gelecek yazmaya karar vermiş, bu yönüyle de bize bu yazıyı yazmanın ihtiyacını hissettirmiştir. Dizinin ilk bölümünde yetimhanede büyüyen iki küçük çocuk vakit geçirirken bir elma kasasıyla karşılaşırlar, canları elma yemek ister. İlk başta emin olamasalar da hem kendileri hem arkadaşları için o elmaları çalmaya karar verirler. Kasayı alan çocuklar polisler tarafından fark edilir ve kovalanmaya başlanır, birisi kaçmayı başarırken diğeri yakalanır ve ıslahevine gönderilir.

Islahevinden sonra da yıllarca suça karışmaya devam eden Büyük İskender’in yolu bir şekilde Ege’nin Araflıköy’üne düşer ve yıllarca hasretini çektiği aile kültürü ile orada tanışır. Ona sürekli elini uzatan aile ile Büyük İskender olmak arasında gidip gelirken her seferinde Araflıköy’üne geri döner.
Büyük İskender küçüklüğünden beri sahip olduğu erdemleri ve ahlakıyla geçmişinde sürüklendiği suç dünyasını ve atılan iftiraları rafa kaldırıp bambaşka bir hayata başlar.

Cennet’in Çocukları, yıllardır ekranlarda görmeye alıştığımız şiddet ve suçun özendirildiği yapımlardan ayrışıyor. Dizinin merkezine konulan Büyük İskender karakteri, aslında sistemin içine ittiği bir çocuğun nasıl yeniden topluma kazandırılabileceğini gösteriyor. Çalınan birkaç elmanın yarattığı zincirleme suç hikâyesi, toplumun çocuklara sunduğu imkânların yetersizliğini anlatırken; Araflıköy’ünde karşılaştığı aile kültürü ve dayanışma Büyük İskender’e başka bir yol olduğunu hatırlatıyor.

Bu yönüyle dizi, ekranda mafya figürlerinin karanlık cazibesini yüceltmek yerine, insanın değişebilirliğini ve toplumsal dayanışmanın dönüştürücü gücünü anlatıyor.

Asıl Suçlu Sistem

Televizyonlarda alışılagelmiş sözde “kahraman” suçlu karakterlerin özendirildiği, bozuk aile yapılarının ve çarpık ilişkilerin öne çıkarıldığı ve toplumu kutuplaştırmaya çalışan dizilerin en büyük reklamları aldığı sektör yıllardır bu yapısından vurgunlar yapıp milyonlar kazanırken Türk toplumu ise neoliberal sistemin sonuçlarıyla yaşamaya çalışıyor.

Üretimden kopuk ekonomiyle borçlandıran, yoksulluk ve açlık sınırında yaşamaya çalıştıran, niteliksiz eğitimle baş başa bırakan sistem gençleri medya eliyle de kültürel olarak yozlaştırıyor.

Bu yüzden bu soruna bireysel tercih veya ailenin suçu merkezli bakıldığında asıl katil görmezden gelinmiş oluyor. Tablo aslında neoliberal sistemin ürettiği enkazın kendisidir. Çünkü neoliberalizm, toplumsal sorunları sürekli bireylere yükler: İş bulamayanı tembel, suça karışanı ahlaksız, eğitimde başarısız olanı yetersiz ilan eder. Oysaki mesele, bireylerin değil, bireyleri içine alan sistemin krizidir.

Çocukları koruması, topluma kazandırması gereken sosyal devlet yıllar içinde geriye çekildikçe bu boşluk sistem tarafından hızlıca dolduruluyor. Gençlik gelecek olmaktan ziyade tüketici haline geliyor. Endüstri onlara üretmeyi değil kolay parayı, lüksü ve şiddeti özendiriyor.

Kültür Endüstrisinin Vurgunu

Mafya dizileri ve medyanın son yıllarda iyice öne çıkardığı dizi, film ve şarkılar yalnızca bir ekonomik vurgun amacının öznesi değil aynı zamanda neoliberal ideolojinin kültür taşıyıcılarıdır. Aile bağlarını şiddetle sunulması, kadın bedeninin cinsellik üzerinden bir tüketim öznesi haline gelmesi, suç dünyasının özendirilmesi…

Endüstrinin sunduğu bu yaşam tarzı, toplumun özellikle genç kuşaklarına dayatılan sahte bir gerçekliktir. Ekranlarda şiddet, ihtişam ve cinsellik normalleştirilirken; emek vermek, üretmek, paylaşım gibi toplumu bir arada tutan değerler görünmez kılınır. Böylece bireyler, neoliberal ideolojinin arzuladığı şekilde yalnızlaştırılmış, tüketici kimliğiyle tanımlanmış ve gerçek sorunlardan uzaklaştırılmış olur.

18 yaş altında suç oranının giderek artması bize sistemin her delikten topluma sirayet ettiğinin gözle görülür kanıtıdır. Eğitimde, ekonomide ve üretimde bırakılan her boşluk sistem tarafından doldurulmaktadır. Eğitimin niteliksizliği gençleri okumaktan uzaklaştırıp başka yollara sürüklüyor. Liselerin ara sokaklarına sızmaya çalışan uyuşturucu tuzağı binlerce genci ağına alıyor.

Bu tablo, yalnızca bireysel ahlak sorunlarının değil, neoliberal politikaların toplumu teslim aldığı bir düzenin sonucudur. Dizi ve filmlerle ile beslenen şiddet kültürünün medya aracılığıyla yayılması ve kamu kaynaklarının eğitimden çekilmesi, çocukları suçla baş başa bırakıyor. Dolayısıyla sorun, bireylerin yanlış seçimleri değil, gençliği geleceksizliğe mahkûm eden mevcut siyasi ve ekonomik düzendir.

Gerçek Mesele: Tekrar Kazanmak

Bu sorunun temelleriyle beraber mutlaka tartışılması gereken sorunun nasıl çözüleceği olmalıdır. Islahevine gönderilen her çocuğa hayatının en başında konan bir etiketle bütün hayatı bitirmek sorunu toplumsal anlamda bir yere taşımıyor. Sistem sorunu bireye yüklerken çözümü de sadece cezada arıyor ancak ıslah etmek topluma yeniden kazandıracak uygulamaları pratiğe dökerek olacaktır. Burada da yine en büyük sorumluluk devletin üzerinde kalıyor. Devlet sistem unsurlarının yerini ne kadar üretimle, istihdamla, eğitimle doldurursa bu sistem krizi çözülür, çocuklar topluma kazandırılmış olur.

Toplumun da sorumluluğu görmezden gelinemez. Çocukları dışlayan, suçlu damgası vuran, onları “tehlike” olarak gören yaklaşım sorunu derinleştirmekten başka işe yaramaz. Gençler yalnızlığa, umutsuzluğa ve suçun cazibesine terk edilmemelidir. Her bireyin, gençlerin toplumun geleceği olduğunu bildiği ve toplumu ilerletme sorumluluğunu hissedeceği ortak bilinç, neoliberal sistemin dayattığı yalnızlaştırıcı kültüre verilecek en güçlü cevap olacaktır.

Cennet’in Çocukları dizisi, medya sektörünün neoliberalizme teslim olmuş ürünlerinden farklı olarak; sağlıklı aile yapısını, sağlam dostlukları ve insan dönüşümünü konu alıyor.

Mevcut Dizi Sektöründe Aşılması Gereken Nokta

Bugün televizyon sektörünün büyük bölümünü işgal eden yapımlar şiddet, entrika ve mafya ilişkileri üzerine kurulu. Bu diziler bireylere, özellikle de gençlere “kazanan olmanın yolu şiddetten geçer” mesajını veriyor. Oysa Cennet’in Çocukları bize bambaşka bir ihtimali hatırlatıyor: dayanışma, aile, dostluk ve erdemler üzerine kurulu hikâyeler de toplumda karşılık bulabiliyor.

Dolayısıyla medya sektöründe aşılması gereken en büyük eşik; şiddeti, entrikayı, cinselliği reyting unsuru olmaktan çıkarmak ve insana insan olduğu için değer veren hikâyeler üretmektir. Ekranlarda toplumun geleceğini zehirleyen mafya dizilerinin yerine; üretimi, emeği, dostluğu, aileyi, insanın değişimini ve dönüşümünü işleyen yapımlar çoğaldığında, medya yalnızca bir eğlence aracı değil, aynı zamanda bir toplumsal iyileşme ve dönüşüm aracına da dönüşebilir.