Netflix’te her geçen gün yeni bir “sözde yerli” yapıma şahit oluyoruz. Tabi yerli dediğimize bakmayın. Şirketi yabancı olan bir platformun ürettiği ürünün ne kadar “yerli” olmasını bekleyebiliriz? İşte ne kadar yerli olabilirse, bugünlerde yayınlanan Kulüp dizisi de o kadar yerli.

Netflix’te kendi tarihinizi anlatacaksınız, tarihi çarpıtma, tarihinizle hesaplaşma gibi maddeleri başa yazmalısınız. Nitekim Kulüp dizisi de bu geleneği bozmayarak baştan aşağı çarpıtma bir tarih üzerine kurulu bir senaryo ile karşımıza çıkmış. Zaten diziyi alkışlayanlayara ve dizinin senaristlerine baktığımızda sırtını yasladığı ideolojiyi açıkça görebiliyoruz. Dizinin çıktığı günden beri Cumhuriyet, Bir Gün, Duvar, Karar, Şalom, Serbestiyet, Oksijen vb. neoliberal yayın organları diziyi öve öve bitiremiyor. Bu yazıda dizinin çekildiği dönemin ve çarpıtılan tarihin gerçeklerini, en nihayetinde dizi üzerinden bizlere aktarılan ideolojiyi inceleyeceğiz.

KİLİT NOKTASI: 1955
Dizi 50-60 yılları arasındaki bir Türkiye’de geçiyor. 50-60 diyoruz çünkü dizide gerçek tarihi saptamak çok zor. Tam bir zaman karmaşası var. Aydınlık yazarı Utku Reyhan bu karmaşayı şöyle ifade ediyor: “Dizinin ana kahramanı Sefarad Yahudisi Matilda, 1943 yılında, babası Aşkale’de kamu hizmetinde çalışırken bir cinayet işliyor, ömür boyu hapis cezasına çarptırılıyor ve 17 yıl hapiste kalıyor. 1960’da genel af ile hapisten çıkıyor. Fakat dizi hem de resmi tanıtımlarında sürekli 1950’lerde geçtiği iddiasında. Öte yandan Beyoğlu’ndaki sinema afişlerinden “Çıplak Ayaklı Kontes” filminin gösterimde olduğunu anlıyoruz. Bir de “Cennetin Doğuşu”. Peki ne zaman gösterimde bu filmler? 1955. 1955 ne çağrıştırdı size?” 1955’in bize ne çağrıştırdığına birazdan değineceğiz. Ancak bunu hem yazının devamı için hem de dizinin 2. sezonu içinde aklımızda tutalım.

CUMHURİYETİN DEĞERLERİYLE HESAPLAŞMA
Matilda’dan bahsetmiştik. Matilda işlediği cinayet ile görünürde babasını ihbar eden sevgilisiyle hesaplaşıyor gibi görünse de aslında devrimci Cumhuriyet’in Varlık Vergisi kanunu ile hesaplaşıyor. Onları sözde hiçe sayan, onlara değer vermeyen müslümanlarla, Türklerle hesaplaşıyor. Hesaplaşmayı sadece Matilda’nın işlediği bu cinayet üzerinden değil, dizi boyunca dizinin diğer karakterleri üzerinden görüyoruz. Aslında dizi en temelde Cumhuriyetin değerleriyle hesaplaşıyor.

KUTUPLAŞMIŞ TÜRKİYE PROFİLİ
Dizide azınlıkları yakından izliyoruz. Diğer başrol karakteri Raşel, bir taksiciye ilgi duyuyor. Ancak diziye göre Müslümanlar Yahudi kızlarına “gönül eğlendiren” “hafif” kızlar olarak yaklaşıyor. Hatta dizide genelevde çalışan kadınların hepsi azınlık. Müslüman erkekler için Yahudi kadınları kullanılacak kadınlar olarak yansıtılıyor. Bununla beraber zamanında varlık içerisinde olan azınlıkların tüm mal varlıkları elinden alınmış, hepsi müşkül duruma düşmüş, Türklerin eline bakar bir hale getirilmiş. En nihayetinde dizinin kurgusu sizi alıp götürürken siz sürekli Matilda, Raşen ve diğer azınlıkların yanlarında oluyor; Çelebi, İsmet, Ali Şeker gibi karakterlerin karşısında oluyorsunuz. Raşen’in yetimhanede büyümesinin müsebbibi olarak bir müslüman Türk’ü karşınızda buluyorsunuz. Dizinin bir ana eksenini azınlıklar üzerinden kutuplaşmış bir Türkiye profili oluşturuyor.

TÜRK MİLLİYETÇİLİĞİ İLE HESAPLAŞMA
“Kulüp”ün sahibi Orhan Bey’in gerçekte “Niko” olduğu ortaya çıkınca ortalık iyice karışıyor. Orhan Bey – Niko – üzerinden Türk milliyetçiliği kavramıyla hesaplaşıyorsunuz. Orhan Bey uzunca süredir bir çok girdiği işten başarısızlıkla ayrılıyor. İlk kez Selim Songür ile başarılı bir ivme yakalamışken önüne “sözde engeller” çıkıyor. Bir bakıyoruz yılın en başarılı girişimcisi ödülünü alabilmesi için işyerinden azınlıkları temizlemesi isteniyor. Bir bakıyoruz, EOKA’nın zulmü altında can çekişen Kıbrıs Türklerimize sahip çıkmak, EOKA ve Rum kesimi aleyhinde söz söylemek Orhan Bey’e zorunlu. Niçin zorunlu, Orhan Bey ancak böyle ödül alabiliyor.Tüm bunları yaptıran ise göğsünde ay yıldız rozetiyle karşımıza çıkan kötü bir karakter. Türk milliyetçiliğinin içi böyle boşaltılıyor.

O dönemde Kıbrıs Türkleri var olan topraklara sahip çıkmak üzere canıyla kanıyla bir mücadele halinde. Bu mücadele sürerken sadece Türkler değil, azınlıklar da bu yapılan zulme karşı tepki gösteriyor. Bu sebeple Orhan Bey’in “zorla” Kıbrıs Türklerine sahip çıkmasının istenmesinin gerçekle bağdaşan bir tarafı bulunmuyor. Gerçekte İstanbul başta olmak üzere o gün tüm Türkiye Kıbrıs’taki zulmün son bulmasını istemektedir.

GLADYONUN TERTİBİ DİZİNİN BÖLÜCÜ EKSENİ
1955 tarihinden söz etmiştik hatırlarsanız. İşte tam da burada ona değinmek gerekiyor. Dizinin geçtiği sene 6-7 Eylül olaylarının yaşandığı sene.
6-7 Eylül olayları; İstanbul’da yaşayan Rum azınlığa karşı 6-7 Eylül 1955’te gerçekleşen organize toplu saldırı diye bilinir. Her yerde öyle yazar. Yukarıda bahsettiğimiz Kıbrıs Türklerine yönelik yapılan saldırıların misillemesi olarak İstanbul’da da Rum azınlığa karşı Türklerin saldırdığı söylenir. Ancak esasında bu saldırıyı Türkler değil, Gladyo dediğimiz, Amerika’nın Türkiye’deki derin devlet yapılanması tertiplemiştir. Hatta öyle ki Mustafa Kemal’in evinin yakıldığına dair yalanlarla dahil tertip iyiden iyiye kışkırtılmıştır.

Dizinin bu senede geçmesi ve yukarıda ayrı ayrı belirttiğimiz azınlıklara bir baskı yapıldığını ifade eden vurguların yapılması düşüncelerimizi açığa kavuşturuyor. Dizi Gladyo tertipli 6-7 Eylül olaylarına da sahip çıkıyor. Bu olayların Türklerce yapıldığını, Azınlıklara uygulanan bölücü politikalar olduğu yalanını dönüp dolaşıp gözümüzün önüne getiriyor.

NEOLİBERAL SOL DİZİDE KENDİNİ BULUYOR
Cumhuriyet gazetesinde Kulüp dizisi değerlendirmesini bir okuyalım. Yazıda aynen şu ifadelere yer veriliyor. Değiştirmeden ekliyoruz.

“Ellili yıllara gidip İstiklal’de gezerken eğlenecek, ama insanların yaşadıklarını gördükçe utanacaksınız.”

“Viktor Bey’in babası Varlık Vergisi’ni ödeyemediği için Erzurum Aşkale’de ölmemiş ama çok acı çekmiş. Viktor Bey, 6-7 Eylül olaylarını da çocukken yaşamış ve ölümden tesadüfen kurtulmuş! Bunlar tarihimizin utanç duyduğumuz noktaları, bir tek bu değil ki zaten!”

“Netflix iyi ki var. Fatma ve Bir Başkadır’dan sonra KULÜP! İkinci bölümü için şimdiden heyecanlıyım, aksiyon yüksek olacak, Türkler ise daha kötü!!!”

Aynı zamanda ekliyor: “Türkiye’nin içinde bulunduğu milliyetçi muhafazakâr iklimde böyle bir dizi yapmak cesaret işi.”

Bu yazının yazarına seslenelim. Tarihimizde utanılacak bir tek satır yoktur. Dizide bahsedilen olayların gerçekle yakından uzaktan alakası bulunmamaktadır. Sizin hayal ettiğiniz Türkiye tarihi bu olabilir, ancak tarihimiz hoşgörüyle, birlikle, beraberlikle doludur. 6-7 Eylül olayları ve Varlık Vergisi hakkında dizide anlatılanlar çarpıtmadan ibarettir. Bilimsel tarih araştırması yapan değerli tarihçilerimiz bunları yıllar öncesinden yalanlamış, gerçekleri yazmıştır. Burada bir kısmına değineceğiz ancak yazıyı fazla uzatmamak adına dipnot bırakıyoruz.*

Ancak yazarın son eklemesine hak verebiliriz. Bu diziyi böyle bir iklimde yayınlıyorsanız, Türk gençliğinin radarına girersiniz. Bu yalanların açıkça propagandasının yapılmayacağını bilmelisiniz.

YALANLAR VE GERÇEKLER
Varlık Vergisi’yle azınlıkların tüm varlığının elinden alındığı açıkça bir yalandır. Varlık Vergisi, bugüne kadar karşı devrimcilere Cumhuriyet Devriminin yumuşak karnı olarak görülmüş ve insafsız bir saldırının hedefi yapılmıştır. Varlık Vergisi, Türkiye’deki büyük devrimle yani cumhuriyetle hesaplaşma aracı olarak kullanılmıştır.* Varlık Vergisi elbette çok artan devlet giderlerinin karşılanması amacı ile uygulamaya konmuştur. İstiklal Savaşında uygulamaya konan Tekalifi Milliye de bir çeşit varlık vergisidir. Hem de çok ağır bir vergidir.*

Peki ya İkinci Dünya Savaşı sebebiyle dünya ile bağları kopmuş, ordusunun ihtiyaçlarını karşılamak zorunda olan bir Türkiye’de Varlık Vergisi verilmesi bir zorunluluk değil de nedir? Elbette ordumuz sırtını halkına yaslayacak ve ihtiyaçlar hep birlikte giderilecekti. Tekalif-i Milliye emirleriyle iki öküzünden birini ordusuna veren yine bu millet değil midir?

Gelelim Orhan Bey’in, Raşel’in, Matilda’nın azınlık olduğu için yaşandığı gösterilen sorunlara. Azınlıklar yalnızca 1955 yılında değil, cumhuriyetin kurulduğu günden bugüne kadar toplumumuzun içinde var. Artık onlardan azınlık diye bahsetmiyoruz bile. Aynı topraklarda yaşayıp, aynı dili konuşuyor, aynı kaygıları paylaşıyoruz. Bu sebeple dün Rum, Yahudi azınlıklarının üzerinden yapılan bölücülük propagandası, başka zaman karşımıza Alevilik, Sunnilik gibi mezhepçilik üzerinden, bugün ise karşımıza Kürtlük Türklük üzerinden yapılıyor.

Cumhuriyet değerleri 1940’ta azınlıklara eziyet etmiyor, Türkiye Cumhuriyeti topraklarında yaşayan Türk millletinin güvenliğini sağlıyordu. Kıbrıs’ta Türkleri zorla savunmuyor, o gün tüm dünyada EOKA’nın terör örgütü olduğu açıkça biliniyordu. İstanbul’da azınlıklar Türkiye’nin her yerinde olduğu gibi eşit hak ve hürriyetleri paylaşıyordu.

SENARYODA FETÖ İZİ
Dizinin senaristine bakıyoruz, yapılan övgüleri
sonuna kadar hak ediyor. FETÖ’nün Türkiye yapılanmasında zirve dönemini yaşadığı süreçte kültürel hegemonya sağlamak amaçlı çıkardığı bazı filmler vardır. Selam: Bahara Yolculuk filmi de bunlardan biridir. Film FETÖ’nün “hizmet” diye adlandırdığı yurtdışında örgütlenme stratejisini anlatır. İşte bu filmin senaristi Necati Şahin, Kulüp dizisinin de senaristidir. Diğer senaristin Twitter profiline girmemiz onun hakkında hızlıca fikir edinmemize yardımcı oluyor. Türkiye’yi yaşanılmaz bir yer olarak gören, bu ülkede yaşayan insanları görmeye tahammül dahi edemeyen bir kişi Ayşin Akbulut. Böyle bir ikiliden Türk tarihinin utanç kaynağı olduğunu anlatan bir dizi çıkması bizleri şaşırtmıyor.

TARİHİMİZLE GURUR DUYUYORUZ
Netflix platformundan çıkan,Türk tarihini çarpıtan eserlere karşı gençliğin gözleri açık. Bugün Kulüp dizisi üzerinden milli kimliğimizi zedelemeye yönelik saldırı, Türk gençliğinde ve milletinde karşılık bulmayacak. Tarihimizle gurur duyuyoruz. Bilimsel bir tarih okuması ile, atasını tanımayı ve değerlerine sahip çıkmayı kendisine görev bilen Türk gençliği oldukça sırtımız yere gelmez. Mustafa Kemal Atatürk’ün “Tarihini bilmeyen bir millet, yok olmaya mahkumdur.” sözünde bizlere verilen görevle tarihimizi bilmek ve öğrenmek için durmadan çalışıyor, tarihimize sahip çıkıyoruz.

Elfide Nur Atalay
TGB GYK Üyesi
İzmir İl Başkan Yardımcısı

DİPNOT:
● https://aydinlik.com.tr/haber/salkim-hanim-dan-kulup-e-varlik-vergisi-yalanlari-264633
● https://youtu.be/dVn8Bt4mCpw
● https://www.teoridergisi.com/varlik-vergisi-gercegi

Netflix’te her geçen gün yeni bir “sözde yerli” yapıma şahit oluyoruz. Tabi yerli dediğimize bakmayın. Şirketi yabancı olan bir platformun ürettiği ürünün ne kadar “yerli” olmasını bekleyebiliriz? İşte ne kadar yerli olabilirse, bugünlerde yayınlanan Kulüp dizisi de o kadar yerli.

Netflix’te kendi tarihinizi anlatacaksınız, tarihi çarpıtma, tarihinizle hesaplaşma gibi maddeleri başa yazmalısınız. Nitekim Kulüp dizisi de bu geleneği bozmayarak baştan aşağı çarpıtma bir tarih üzerine kurulu bir senaryo ile karşımıza çıkmış. Zaten diziyi alkışlayanlayara ve dizinin senaristlerine baktığımızda sırtını yasladığı ideolojiyi açıkça görebiliyoruz. Dizinin çıktığı günden beri Cumhuriyet, Bir Gün, Duvar, Karar, Şalom, Serbestiyet, Oksijen vb. neoliberal yayın organları diziyi öve öve bitiremiyor. Bu yazıda dizinin çekildiği dönemin ve çarpıtılan tarihin gerçeklerini, en nihayetinde dizi üzerinden bizlere aktarılan ideolojiyi inceleyeceğiz.

KİLİT NOKTASI: 1955
Dizi 50-60 yılları arasındaki bir Türkiye’de geçiyor. 50-60 diyoruz çünkü dizide gerçek tarihi saptamak çok zor. Tam bir zaman karmaşası var. Aydınlık yazarı Utku Reyhan bu karmaşayı şöyle ifade ediyor: “Dizinin ana kahramanı Sefarad Yahudisi Matilda, 1943 yılında, babası Aşkale’de kamu hizmetinde çalışırken bir cinayet işliyor, ömür boyu hapis cezasına çarptırılıyor ve 17 yıl hapiste kalıyor. 1960’da genel af ile hapisten çıkıyor. Fakat dizi hem de resmi tanıtımlarında sürekli 1950’lerde geçtiği iddiasında. Öte yandan Beyoğlu’ndaki sinema afişlerinden “Çıplak Ayaklı Kontes” filminin gösterimde olduğunu anlıyoruz. Bir de “Cennetin Doğuşu”. Peki ne zaman gösterimde bu filmler? 1955. 1955 ne çağrıştırdı size?” 1955’in bize ne çağrıştırdığına birazdan değineceğiz. Ancak bunu hem yazının devamı için hem de dizinin 2. sezonu içinde aklımızda tutalım.

CUMHURİYETİN DEĞERLERİYLE HESAPLAŞMA
Matilda’dan bahsetmiştik. Matilda işlediği cinayet ile görünürde babasını ihbar eden sevgilisiyle hesaplaşıyor gibi görünse de aslında devrimci Cumhuriyet’in Varlık Vergisi kanunu ile hesaplaşıyor. Onları sözde hiçe sayan, onlara değer vermeyen müslümanlarla, Türklerle hesaplaşıyor. Hesaplaşmayı sadece Matilda’nın işlediği bu cinayet üzerinden değil, dizi boyunca dizinin diğer karakterleri üzerinden görüyoruz. Aslında dizi en temelde Cumhuriyetin değerleriyle hesaplaşıyor.

KUTUPLAŞMIŞ TÜRKİYE PROFİLİ
Dizide azınlıkları yakından izliyoruz. Diğer başrol karakteri Raşel, bir taksiciye ilgi duyuyor. Ancak diziye göre Müslümanlar Yahudi kızlarına “gönül eğlendiren” “hafif” kızlar olarak yaklaşıyor. Hatta dizide genelevde çalışan kadınların hepsi azınlık. Müslüman erkekler için Yahudi kadınları kullanılacak kadınlar olarak yansıtılıyor. Bununla beraber zamanında varlık içerisinde olan azınlıkların tüm mal varlıkları elinden alınmış, hepsi müşkül duruma düşmüş, Türklerin eline bakar bir hale getirilmiş. En nihayetinde dizinin kurgusu sizi alıp götürürken siz sürekli Matilda, Raşen ve diğer azınlıkların yanlarında oluyor; Çelebi, İsmet, Ali Şeker gibi karakterlerin karşısında oluyorsunuz. Raşen’in yetimhanede büyümesinin müsebbibi olarak bir müslüman Türk’ü karşınızda buluyorsunuz. Dizinin bir ana eksenini azınlıklar üzerinden kutuplaşmış bir Türkiye profili oluşturuyor.

TÜRK MİLLİYETÇİLİĞİ İLE HESAPLAŞMA
“Kulüp”ün sahibi Orhan Bey’in gerçekte “Niko” olduğu ortaya çıkınca ortalık iyice karışıyor. Orhan Bey – Niko – üzerinden Türk milliyetçiliği kavramıyla hesaplaşıyorsunuz. Orhan Bey uzunca süredir bir çok girdiği işten başarısızlıkla ayrılıyor. İlk kez Selim Songür ile başarılı bir ivme yakalamışken önüne “sözde engeller” çıkıyor. Bir bakıyoruz yılın en başarılı girişimcisi ödülünü alabilmesi için işyerinden azınlıkları temizlemesi isteniyor. Bir bakıyoruz, EOKA’nın zulmü altında can çekişen Kıbrıs Türklerimize sahip çıkmak, EOKA ve Rum kesimi aleyhinde söz söylemek Orhan Bey’e zorunlu. Niçin zorunlu, Orhan Bey ancak böyle ödül alabiliyor.Tüm bunları yaptıran ise göğsünde ay yıldız rozetiyle karşımıza çıkan kötü bir karakter. Türk milliyetçiliğinin içi böyle boşaltılıyor.

O dönemde Kıbrıs Türkleri var olan topraklara sahip çıkmak üzere canıyla kanıyla bir mücadele halinde. Bu mücadele sürerken sadece Türkler değil, azınlıklar da bu yapılan zulme karşı tepki gösteriyor. Bu sebeple Orhan Bey’in “zorla” Kıbrıs Türklerine sahip çıkmasının istenmesinin gerçekle bağdaşan bir tarafı bulunmuyor. Gerçekte İstanbul başta olmak üzere o gün tüm Türkiye Kıbrıs’taki zulmün son bulmasını istemektedir.

GLADYONUN TERTİBİ DİZİNİN BÖLÜCÜ EKSENİ
1955 tarihinden söz etmiştik hatırlarsanız. İşte tam da burada ona değinmek gerekiyor. Dizinin geçtiği sene 6-7 Eylül olaylarının yaşandığı sene.
6-7 Eylül olayları; İstanbul’da yaşayan Rum azınlığa karşı 6-7 Eylül 1955’te gerçekleşen organize toplu saldırı diye bilinir. Her yerde öyle yazar. Yukarıda bahsettiğimiz Kıbrıs Türklerine yönelik yapılan saldırıların misillemesi olarak İstanbul’da da Rum azınlığa karşı Türklerin saldırdığı söylenir. Ancak esasında bu saldırıyı Türkler değil, Gladyo dediğimiz, Amerika’nın Türkiye’deki derin devlet yapılanması tertiplemiştir. Hatta öyle ki Mustafa Kemal’in evinin yakıldığına dair yalanlarla dahil tertip iyiden iyiye kışkırtılmıştır.

Dizinin bu senede geçmesi ve yukarıda ayrı ayrı belirttiğimiz azınlıklara bir baskı yapıldığını ifade eden vurguların yapılması düşüncelerimizi açığa kavuşturuyor. Dizi Gladyo tertipli 6-7 Eylül olaylarına da sahip çıkıyor. Bu olayların Türklerce yapıldığını, Azınlıklara uygulanan bölücü politikalar olduğu yalanını dönüp dolaşıp gözümüzün önüne getiriyor.

NEOLİBERAL SOL DİZİDE KENDİNİ BULUYOR
Cumhuriyet gazetesinde Kulüp dizisi değerlendirmesini bir okuyalım. Yazıda aynen şu ifadelere yer veriliyor. Değiştirmeden ekliyoruz.

“Ellili yıllara gidip İstiklal’de gezerken eğlenecek, ama insanların yaşadıklarını gördükçe utanacaksınız.”

“Viktor Bey’in babası Varlık Vergisi’ni ödeyemediği için Erzurum Aşkale’de ölmemiş ama çok acı çekmiş. Viktor Bey, 6-7 Eylül olaylarını da çocukken yaşamış ve ölümden tesadüfen kurtulmuş! Bunlar tarihimizin utanç duyduğumuz noktaları, bir tek bu değil ki zaten!”

“Netflix iyi ki var. Fatma ve Bir Başkadır’dan sonra KULÜP! İkinci bölümü için şimdiden heyecanlıyım, aksiyon yüksek olacak, Türkler ise daha kötü!!!”

Aynı zamanda ekliyor: “Türkiye’nin içinde bulunduğu milliyetçi muhafazakâr iklimde böyle bir dizi yapmak cesaret işi.”

Bu yazının yazarına seslenelim. Tarihimizde utanılacak bir tek satır yoktur. Dizide bahsedilen olayların gerçekle yakından uzaktan alakası bulunmamaktadır. Sizin hayal ettiğiniz Türkiye tarihi bu olabilir, ancak tarihimiz hoşgörüyle, birlikle, beraberlikle doludur. 6-7 Eylül olayları ve Varlık Vergisi hakkında dizide anlatılanlar çarpıtmadan ibarettir. Bilimsel tarih araştırması yapan değerli tarihçilerimiz bunları yıllar öncesinden yalanlamış, gerçekleri yazmıştır. Burada bir kısmına değineceğiz ancak yazıyı fazla uzatmamak adına dipnot bırakıyoruz.*

Ancak yazarın son eklemesine hak verebiliriz. Bu diziyi böyle bir iklimde yayınlıyorsanız, Türk gençliğinin radarına girersiniz. Bu yalanların açıkça propagandasının yapılmayacağını bilmelisiniz.

YALANLAR VE GERÇEKLER
Varlık Vergisi’yle azınlıkların tüm varlığının elinden alındığı açıkça bir yalandır. Varlık Vergisi, bugüne kadar karşı devrimcilere Cumhuriyet Devriminin yumuşak karnı olarak görülmüş ve insafsız bir saldırının hedefi yapılmıştır. Varlık Vergisi, Türkiye’deki büyük devrimle yani cumhuriyetle hesaplaşma aracı olarak kullanılmıştır.* Varlık Vergisi elbette çok artan devlet giderlerinin karşılanması amacı ile uygulamaya konmuştur. İstiklal Savaşında uygulamaya konan Tekalifi Milliye de bir çeşit varlık vergisidir. Hem de çok ağır bir vergidir.*

Peki ya İkinci Dünya Savaşı sebebiyle dünya ile bağları kopmuş, ordusunun ihtiyaçlarını karşılamak zorunda olan bir Türkiye’de Varlık Vergisi verilmesi bir zorunluluk değil de nedir? Elbette ordumuz sırtını halkına yaslayacak ve ihtiyaçlar hep birlikte giderilecekti. Tekalif-i Milliye emirleriyle iki öküzünden birini ordusuna veren yine bu millet değil midir?

Gelelim Orhan Bey’in, Raşel’in, Matilda’nın azınlık olduğu için yaşandığı gösterilen sorunlara. Azınlıklar yalnızca 1955 yılında değil, cumhuriyetin kurulduğu günden bugüne kadar toplumumuzun içinde var. Artık onlardan azınlık diye bahsetmiyoruz bile. Aynı topraklarda yaşayıp, aynı dili konuşuyor, aynı kaygıları paylaşıyoruz. Bu sebeple dün Rum, Yahudi azınlıklarının üzerinden yapılan bölücülük propagandası, başka zaman karşımıza Alevilik, Sunnilik gibi mezhepçilik üzerinden, bugün ise karşımıza Kürtlük Türklük üzerinden yapılıyor.

Cumhuriyet değerleri 1940’ta azınlıklara eziyet etmiyor, Türkiye Cumhuriyeti topraklarında yaşayan Türk millletinin güvenliğini sağlıyordu. Kıbrıs’ta Türkleri zorla savunmuyor, o gün tüm dünyada EOKA’nın terör örgütü olduğu açıkça biliniyordu. İstanbul’da azınlıklar Türkiye’nin her yerinde olduğu gibi eşit hak ve hürriyetleri paylaşıyordu.

SENARYODA FETÖ İZİ
Dizinin senaristine bakıyoruz, yapılan övgüleri
sonuna kadar hak ediyor. FETÖ’nün Türkiye yapılanmasında zirve dönemini yaşadığı süreçte kültürel hegemonya sağlamak amaçlı çıkardığı bazı filmler vardır. Selam: Bahara Yolculuk filmi de bunlardan biridir. Film FETÖ’nün “hizmet” diye adlandırdığı yurtdışında örgütlenme stratejisini anlatır. İşte bu filmin senaristi Necati Şahin, Kulüp dizisinin de senaristidir. Diğer senaristin Twitter profiline girmemiz onun hakkında hızlıca fikir edinmemize yardımcı oluyor. Türkiye’yi yaşanılmaz bir yer olarak gören, bu ülkede yaşayan insanları görmeye tahammül dahi edemeyen bir kişi Ayşin Akbulut. Böyle bir ikiliden Türk tarihinin utanç kaynağı olduğunu anlatan bir dizi çıkması bizleri şaşırtmıyor.

TARİHİMİZLE GURUR DUYUYORUZ
Netflix platformundan çıkan,Türk tarihini çarpıtan eserlere karşı gençliğin gözleri açık. Bugün Kulüp dizisi üzerinden milli kimliğimizi zedelemeye yönelik saldırı, Türk gençliğinde ve milletinde karşılık bulmayacak. Tarihimizle gurur duyuyoruz. Bilimsel bir tarih okuması ile, atasını tanımayı ve değerlerine sahip çıkmayı kendisine görev bilen Türk gençliği oldukça sırtımız yere gelmez. Mustafa Kemal Atatürk’ün “Tarihini bilmeyen bir millet, yok olmaya mahkumdur.” sözünde bizlere verilen görevle tarihimizi bilmek ve öğrenmek için durmadan çalışıyor, tarihimize sahip çıkıyoruz.

Elfide Nur Atalay
TGB GYK Üyesi
İzmir İl Başkan Yardımcısı

DİPNOT:
● https://aydinlik.com.tr/haber/salkim-hanim-dan-kulup-e-varlik-vergisi-yalanlari-264633
● https://youtu.be/dVn8Bt4mCpw
● https://www.teoridergisi.com/varlik-vergisi-gercegi

11 Mart 2020 tarihi itibariyle Türkiye gözlerini Koronavirüs’e açtı. Alınan onlarca önlemle Türkiye Dünya Sağlık Örgütü’ne dahi örnek olmuş, virüsün Türkiye’ye oldukça geç girmesini sağlamıştı. O tarihe dek dünyada salgın onlarca ülkeden yüzlerce can almıştı. Dört yanımızdaki komşularımızın da virüsten kayıplar vermeye başlamasıyla korkulan oldu. Maalesef virüs engel tanımamış, ülkemize sıçramıştı.

Virüs ve salgın hastalıklarla mücadele Anadolu tarihinde ilk kez görülmüyor. Yüzlerce yıldır onlarca milletin yaşadığı bu topraklar birçok hastalığa da ev sahipliği yaptı. Biz bu yazıda cumhuriyetin kurulma sürecinde işgal kuvvetleri kadar etki sahibi olan salgın hastalıkları inceleyeceğiz.

CEPHEDEN CEPHEYE TAŞINAN HASTALIKLAR

Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı yalnızca düşman kuvvetlerle mücadele etmiyor, bir yandan da açılan cephelerden gelen askerlerin getirdiği salgın hastalıklarla mücadele ediyordu. Frengi hastalığı Galiçya bölgesindeki cepheden dönen Osmanlı askerleriyle; Hicaz’daki kolera, Mısır ve Beyrut bölgesindeki veba ve İspanyol nezlesi de hacılarla, esirlerle ve deniz yoluyla Anadolu’ya taşınmıştı. Bunların dışında tifüs, kolera, sıtma (malarya) ve frengi Anadolu’yu kasıp kavuran hastalıklardı. Bunlardan tifüs Erzurum ve Doğu Anadolu bölgesinde görülmeye başlanmış ancak Karadeniz, Trabzon çevresine asker sevkiyatlarıyla beraber bu bölgelere de taşınmıştı. Özellikle askerler arasında yüzlerce can alan tifüs, savaş esnasında en çok mücadelesi verilen hastalıklardan biriydi.

SAVAŞ ESNASINDA ALINAN TEDBİRLER

Birinci Dünya Savaşı’nda hükümetteki İttihatçıların kökeninde var olan halkçı politikaları, savaş boyunca süregelen salgın hastalıklara karşı mücadelede önemli rol almıştır. Bu minvalde yapılan faaliyetlere örnek olarak;

– I. Dünya Savaşı yıllarında askerler cepheye gönderilmeden önce “tahaffuzhane” adı verilen birimlerde bulaşıcı hastalıklara karşı bağışıklığı güçlendirmek için aşılanması,

– Şehirlerde dezenfeksiyon amacıyla önce sabit tebhîrhane ve daha sonra ise seyyar buğu ve etüv makineleri kullanılması,

 – Her kaza ve nahiyede yine dezenfeksiyon amacıyla üç buğu sandığından oluşan tebhîrhaneler kurulması,

– Erzurum, Sivas ve Merzifon’da aşı laboratuvarları açılarak, I. Dünya Savaşı’nda ordunun birçok birliğine kolera, tifüs, çiçek vb. hastalıklar için aşılar yapılması, bunun yanında sivil halka da aşı uygulamalarının ve hijyen çalışmalarının yapılmasını verebiliriz.

MİLLİ MÜCADELE’DE İLK SAĞLIK ÇALIŞMALARI

Yukarıda bahsettiğimiz onca önlem ve aşı çalışmaları salgının yayılmasını yavaşlatmış ancak bazılarını durdurmaya yetmemişti. Yıllardır savaş halinde olan Anadolu topraklarında açlık ve hastalık baş göstermeye devam ediyordu. Bu koşullarda dahil halkımız topraklarını savunmaktan bir adım geri durmamıştı.

Anadolu’daki Millî Mücadele hareketinin üstün fedakarlığıyla Nisan 1920’de TBMM açılmıştır. Önce kurulduk sonra kurtulduk şiarıyla baktığımızda ilk meclisin yaptığı görevlendirmeler Türkiye Cumhuriyeti’nin temellerini atmış ve kurulmasını sağlamıştır. Bu süreçte, 2 Mayıs 1920’de, TBMM’nin açılışından sonra kurulan ilk kabinede Adnan Adıvar ilk Sağlık Bakanı olarak seçilmiştir. Dr. Adıvar bir sağlık memuru ile beraber göreve başlamış ve bu dönemde sağlık hizmetlerini koruma ve kurtarma olarak iki bölümde planlanmıştır. Beraberinde kuduz tedavi müessesesi, aşı hane ve bakteriyoloji bölümleri kurulmuş, Burgaz Adasında verem sanatoryumu açılmış ve İtalya’dan çiçek aşısı getirtilmiştir.

VATANSEVER CUMHURİYET HEKİMİ: REFİK SAYDAM

1921 yılında Refik Saydam’ın sağlık bakanı olarak görev almasıyla beraber sağlık alanındaki çalışmalar başka bir boyuta ulaşmıştır. Koruyucu sağlık hizmetlerinin temellerini atan Refik Saydam aslında bugün Türkiye’de salgın hastalıklarla mücadele sisteminin de önemli bir yapıtaşıdır. Halk sağlığı çalışmalarıyla öne çıkan Refik Saydam, Mustafa Kemal ile beraber 19 Mayıs’ta Samsun topraklarına ayak basan, kongrelerin her birine katılarak adım adım Anadolu’yu gezen Atatürk’ün yol arkadaşlarından biridir. 1. Dünya Savaşı’nda ve milli mücadele yıllarında cepheden cepheye koşarak hekimlik yapmıştır.

Mustafa Kemal Atatürk Refik Saydam’ın görev aldığı meclis toplantısında “…..Hükümeti Cumhuriyetin başlı başına bir esas olarak muvaffakiyetle takip eylediği sıhhat mücadelesine, gittikçe vesaitini arttıran bir vüsatle (genişlikle) devam olunmak lazımdır ve mühimdir” sözleriyle sağlık çalışmalarına verdiği önemi belirtmiştir. Bu sözler üzerine Refik Saydam çalışmalara başlamıştır.

Refik Saydam hem vatansever hem de tıbben donanımlı bir hekim olarak cumhuriyet dönemi sağlık çalışmalarının neredeyse tamamının fikir babasıdır. 10 maddede sağlık hizmetlerinin temel ilkelerini şu şekilde açıklamış, ardından bu ilkelerin her birini gerçekleştirmiştir.

1.     Devletin sağlık teşkilatını kurmak

2.     Fazla sayıda hekim yetiştirmek

3.     Numune hastaneleri açmak

4.     Ebe ve sağlık memuru yetiştirmek

5.     Doğum ve çocuk bakımevleri kurmak

6.     Verem sanatoryumu açmak

7.     Sıtma, frengi, trahom ve diğer sosyal hastalıklarla mücadele etmek

8.     Sağlık ve Sosyal Yardım Teşkilâtını köylere kadar götürmek

9.     Sağlık ve sosyal kanunları çıkarmak

10.  Merkez Hıfzıssıhha Müessesesini ve Hıfzıssıhha Okulu’nu kurmak.

CUMHURİYETİN İLK YILLARINDA SAĞLIK POLİTİKAMIZ

Refik Saydam’ın çalışmalarıyla beraber salgın hastalıklarla mücadele kapsamında 3 önemli kongre gerçekleştirilmiştir. Bunlardan ilki sıtma ve verem tedavisi ve mücadelesi, ikincisi öncelikle trahom ve verem tedavisi, 3.sü ise frengi hastalığı gündemiyle toplanmıştır. Mustafa Kemal tarafından da “Ulusun, ulus gençlerinin, çocuklarının sağlıkları, sağlamlıkları, gürbüzlükleri üzerine düştüğümüz çok gerekli bir dirilik iştir. Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı’nın bu yönden bize kıvanç verecek çalışmalar yapmakta olduğunu görmekteyiz” sözleriyle yapılan bu kongreler takdir edilmiştir. Kongrelerle belirlenen sağlık politikası, sonrasında 1946 yılında Dr. Behçet Uz’un Sağlık Bakanlığı döneminde dahi uygulanmaya devam edilmiştir.

Salgın hastalıklar kapsamında yine cumhuriyetin ilk yıllarında;

–       Veremle mücadele dernekleri açılması

–       21 maddeden oluşan sıtma ile mücadele kanunu çıkarılması

–       Frengi komisyonunun kurulması ve penisilinin tedaviye eklenmesi

–       Trahomla mücadele kapsamında il il gezilmesi ve bir kurul oluşturulması                                                     

–       Çiçek hastalığına karşı aşılama çalışmalarının sistemleştirilmesi

–       Kuduz ile mücadele kapsamında İstanbul başta olmak üzere Ankara, Erzurum, Diyarbakır, Konya ve İzmir’de Kuduz Müesseseleri’nin yıllar içerisinde açılması ve en sonunda 1937 yılında Hıfzıssıhha Merkezi’nde kuduz serumunun üretilmeye başlanması

çalışmaları yürütülmüştür. Bu çalışmaların sonucunda Türkiye’de salgın hastalıklarla mücadeleye dair sağlık politikaları temelleri oluşmuştur.

VİRÜSÜ HEP BİRLİKTE YENECEĞİZ

Birinci Dünya Savaşı’ndan cumhuriyetin ilk yıllarına kadar yürütülen sağlık çalışmalarının ve salgın hastalıklarla olan mücadelenin temelinde yatan en önemli anlayışın halka yönelik çalışma yürütülmesi olduğu görülüyor. Savaş koşullarında açılan dispanserler, taşınabilir sahra hastaneleri, getirilen aşılar ve daha niceleri yüzlerce ölümün önüne geçti. Bugün üzerinde bağımsız yaşayabildiğimiz bir toprağın olmasını sağlayan atalarımızı işte bu anlayış kurtarmıştı. İttihat ve Terakki önderlerinin, Millî Mücadele liderlerinin açlık ve sefalet içerisinde yalnızca düşmanla değil halkı için hastalıklarla da mücadelesi bu millete tarih yazdırdı. Devlet ve millet tek yumruk olarak bağımsızlığına el sürdürmeyen Türk Milleti işte bu zorlukları yendi ve bugünlere sıyrılıp geldi.

Bugün ülkemizde var olan Koronavirüs salgını bahsettiğimiz süreçten bağımsız değildir. Salgına dair devletimiz hem öncesinde hem de şimdi çok ciddi çalışmalar yürütmektedir. Var olan ekonomik krizin etkileri sürmekteyken bunun etkisini en aza indirerek, koruyucu sağlık önlemlerini sürdürerek virüsle mücadele edilmektedir. Bize düşen görev, yaşlısıyla genciyle, çocuğuyla ebeveyniyle devletimizin arkasında tek yumruk olmak ve virüsle mücadeleye destek olmaktır. Devletimizle el ele vererek başaramayacağımız şey bulunmamaktadır.

Elfide Nur Atalay – TGB İzmir İl Yöneticisi

İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi – Tıp Fakültesi

KAYNAKÇA

1.     BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ESNASINDA ANADOLU’DAKİ SALGIN HASTALIKLAR VE ERMENİLER         Ramazan ÇALIK-Muzaffer TEPEKAYA 

2.     ZEUGMA II. ULUSLARARASI MULTİDİSİPLİNER ÇALIŞMALAR KONGRESİ, TAM METİN KİTABI, OSMANLI’DA SEFERBERLİK DÖNEMLERİNDE SALGIN HASTALIKLARA KARŞI HALK SAĞLIĞI MUHAFAZASINA DAİR BULGULAR, Sayfa 1173    

3.     http://www.turkailehekderg.org/wp-content/uploads/2016/10/Tahud-10-Cilt-20-sayi-2-cumhuriyet-donemi-bulasici-hastaliklar-mucadele.pdf

tgb.gen.tr

11 Mart 2020 tarihi itibariyle Türkiye gözlerini Koronavirüs’e açtı. Alınan onlarca önlemle Türkiye Dünya Sağlık Örgütü’ne dahi örnek olmuş, virüsün Türkiye’ye oldukça geç girmesini sağlamıştı. O tarihe dek dünyada salgın onlarca ülkeden yüzlerce can almıştı. Dört yanımızdaki komşularımızın da virüsten kayıplar vermeye başlamasıyla korkulan oldu. Maalesef virüs engel tanımamış, ülkemize sıçramıştı.

Virüs ve salgın hastalıklarla mücadele Anadolu tarihinde ilk kez görülmüyor. Yüzlerce yıldır onlarca milletin yaşadığı bu topraklar birçok hastalığa da ev sahipliği yaptı. Biz bu yazıda cumhuriyetin kurulma sürecinde işgal kuvvetleri kadar etki sahibi olan salgın hastalıkları inceleyeceğiz.

CEPHEDEN CEPHEYE TAŞINAN HASTALIKLAR

Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı yalnızca düşman kuvvetlerle mücadele etmiyor, bir yandan da açılan cephelerden gelen askerlerin getirdiği salgın hastalıklarla mücadele ediyordu. Frengi hastalığı Galiçya bölgesindeki cepheden dönen Osmanlı askerleriyle; Hicaz’daki kolera, Mısır ve Beyrut bölgesindeki veba ve İspanyol nezlesi de hacılarla, esirlerle ve deniz yoluyla Anadolu’ya taşınmıştı. Bunların dışında tifüs, kolera, sıtma (malarya) ve frengi Anadolu’yu kasıp kavuran hastalıklardı. Bunlardan tifüs Erzurum ve Doğu Anadolu bölgesinde görülmeye başlanmış ancak Karadeniz, Trabzon çevresine asker sevkiyatlarıyla beraber bu bölgelere de taşınmıştı. Özellikle askerler arasında yüzlerce can alan tifüs, savaş esnasında en çok mücadelesi verilen hastalıklardan biriydi.

SAVAŞ ESNASINDA ALINAN TEDBİRLER

Birinci Dünya Savaşı’nda hükümetteki İttihatçıların kökeninde var olan halkçı politikaları, savaş boyunca süregelen salgın hastalıklara karşı mücadelede önemli rol almıştır. Bu minvalde yapılan faaliyetlere örnek olarak;

– I. Dünya Savaşı yıllarında askerler cepheye gönderilmeden önce “tahaffuzhane” adı verilen birimlerde bulaşıcı hastalıklara karşı bağışıklığı güçlendirmek için aşılanması,

– Şehirlerde dezenfeksiyon amacıyla önce sabit tebhîrhane ve daha sonra ise seyyar buğu ve etüv makineleri kullanılması,

 – Her kaza ve nahiyede yine dezenfeksiyon amacıyla üç buğu sandığından oluşan tebhîrhaneler kurulması,

– Erzurum, Sivas ve Merzifon’da aşı laboratuvarları açılarak, I. Dünya Savaşı’nda ordunun birçok birliğine kolera, tifüs, çiçek vb. hastalıklar için aşılar yapılması, bunun yanında sivil halka da aşı uygulamalarının ve hijyen çalışmalarının yapılmasını verebiliriz.

MİLLİ MÜCADELE’DE İLK SAĞLIK ÇALIŞMALARI

Yukarıda bahsettiğimiz onca önlem ve aşı çalışmaları salgının yayılmasını yavaşlatmış ancak bazılarını durdurmaya yetmemişti. Yıllardır savaş halinde olan Anadolu topraklarında açlık ve hastalık baş göstermeye devam ediyordu. Bu koşullarda dahil halkımız topraklarını savunmaktan bir adım geri durmamıştı.

Anadolu’daki Millî Mücadele hareketinin üstün fedakarlığıyla Nisan 1920’de TBMM açılmıştır. Önce kurulduk sonra kurtulduk şiarıyla baktığımızda ilk meclisin yaptığı görevlendirmeler Türkiye Cumhuriyeti’nin temellerini atmış ve kurulmasını sağlamıştır. Bu süreçte, 2 Mayıs 1920’de, TBMM’nin açılışından sonra kurulan ilk kabinede Adnan Adıvar ilk Sağlık Bakanı olarak seçilmiştir. Dr. Adıvar bir sağlık memuru ile beraber göreve başlamış ve bu dönemde sağlık hizmetlerini koruma ve kurtarma olarak iki bölümde planlanmıştır. Beraberinde kuduz tedavi müessesesi, aşı hane ve bakteriyoloji bölümleri kurulmuş, Burgaz Adasında verem sanatoryumu açılmış ve İtalya’dan çiçek aşısı getirtilmiştir.

VATANSEVER CUMHURİYET HEKİMİ: REFİK SAYDAM

1921 yılında Refik Saydam’ın sağlık bakanı olarak görev almasıyla beraber sağlık alanındaki çalışmalar başka bir boyuta ulaşmıştır. Koruyucu sağlık hizmetlerinin temellerini atan Refik Saydam aslında bugün Türkiye’de salgın hastalıklarla mücadele sisteminin de önemli bir yapıtaşıdır. Halk sağlığı çalışmalarıyla öne çıkan Refik Saydam, Mustafa Kemal ile beraber 19 Mayıs’ta Samsun topraklarına ayak basan, kongrelerin her birine katılarak adım adım Anadolu’yu gezen Atatürk’ün yol arkadaşlarından biridir. 1. Dünya Savaşı’nda ve milli mücadele yıllarında cepheden cepheye koşarak hekimlik yapmıştır.

Mustafa Kemal Atatürk Refik Saydam’ın görev aldığı meclis toplantısında “…..Hükümeti Cumhuriyetin başlı başına bir esas olarak muvaffakiyetle takip eylediği sıhhat mücadelesine, gittikçe vesaitini arttıran bir vüsatle (genişlikle) devam olunmak lazımdır ve mühimdir” sözleriyle sağlık çalışmalarına verdiği önemi belirtmiştir. Bu sözler üzerine Refik Saydam çalışmalara başlamıştır.

Refik Saydam hem vatansever hem de tıbben donanımlı bir hekim olarak cumhuriyet dönemi sağlık çalışmalarının neredeyse tamamının fikir babasıdır. 10 maddede sağlık hizmetlerinin temel ilkelerini şu şekilde açıklamış, ardından bu ilkelerin her birini gerçekleştirmiştir.

1.     Devletin sağlık teşkilatını kurmak

2.     Fazla sayıda hekim yetiştirmek

3.     Numune hastaneleri açmak

4.     Ebe ve sağlık memuru yetiştirmek

5.     Doğum ve çocuk bakımevleri kurmak

6.     Verem sanatoryumu açmak

7.     Sıtma, frengi, trahom ve diğer sosyal hastalıklarla mücadele etmek

8.     Sağlık ve Sosyal Yardım Teşkilâtını köylere kadar götürmek

9.     Sağlık ve sosyal kanunları çıkarmak

10.  Merkez Hıfzıssıhha Müessesesini ve Hıfzıssıhha Okulu’nu kurmak.

CUMHURİYETİN İLK YILLARINDA SAĞLIK POLİTİKAMIZ

Refik Saydam’ın çalışmalarıyla beraber salgın hastalıklarla mücadele kapsamında 3 önemli kongre gerçekleştirilmiştir. Bunlardan ilki sıtma ve verem tedavisi ve mücadelesi, ikincisi öncelikle trahom ve verem tedavisi, 3.sü ise frengi hastalığı gündemiyle toplanmıştır. Mustafa Kemal tarafından da “Ulusun, ulus gençlerinin, çocuklarının sağlıkları, sağlamlıkları, gürbüzlükleri üzerine düştüğümüz çok gerekli bir dirilik iştir. Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı’nın bu yönden bize kıvanç verecek çalışmalar yapmakta olduğunu görmekteyiz” sözleriyle yapılan bu kongreler takdir edilmiştir. Kongrelerle belirlenen sağlık politikası, sonrasında 1946 yılında Dr. Behçet Uz’un Sağlık Bakanlığı döneminde dahi uygulanmaya devam edilmiştir.

Salgın hastalıklar kapsamında yine cumhuriyetin ilk yıllarında;

–       Veremle mücadele dernekleri açılması

–       21 maddeden oluşan sıtma ile mücadele kanunu çıkarılması

–       Frengi komisyonunun kurulması ve penisilinin tedaviye eklenmesi

–       Trahomla mücadele kapsamında il il gezilmesi ve bir kurul oluşturulması                                                     

–       Çiçek hastalığına karşı aşılama çalışmalarının sistemleştirilmesi

–       Kuduz ile mücadele kapsamında İstanbul başta olmak üzere Ankara, Erzurum, Diyarbakır, Konya ve İzmir’de Kuduz Müesseseleri’nin yıllar içerisinde açılması ve en sonunda 1937 yılında Hıfzıssıhha Merkezi’nde kuduz serumunun üretilmeye başlanması

çalışmaları yürütülmüştür. Bu çalışmaların sonucunda Türkiye’de salgın hastalıklarla mücadeleye dair sağlık politikaları temelleri oluşmuştur.

VİRÜSÜ HEP BİRLİKTE YENECEĞİZ

Birinci Dünya Savaşı’ndan cumhuriyetin ilk yıllarına kadar yürütülen sağlık çalışmalarının ve salgın hastalıklarla olan mücadelenin temelinde yatan en önemli anlayışın halka yönelik çalışma yürütülmesi olduğu görülüyor. Savaş koşullarında açılan dispanserler, taşınabilir sahra hastaneleri, getirilen aşılar ve daha niceleri yüzlerce ölümün önüne geçti. Bugün üzerinde bağımsız yaşayabildiğimiz bir toprağın olmasını sağlayan atalarımızı işte bu anlayış kurtarmıştı. İttihat ve Terakki önderlerinin, Millî Mücadele liderlerinin açlık ve sefalet içerisinde yalnızca düşmanla değil halkı için hastalıklarla da mücadelesi bu millete tarih yazdırdı. Devlet ve millet tek yumruk olarak bağımsızlığına el sürdürmeyen Türk Milleti işte bu zorlukları yendi ve bugünlere sıyrılıp geldi.

Bugün ülkemizde var olan Koronavirüs salgını bahsettiğimiz süreçten bağımsız değildir. Salgına dair devletimiz hem öncesinde hem de şimdi çok ciddi çalışmalar yürütmektedir. Var olan ekonomik krizin etkileri sürmekteyken bunun etkisini en aza indirerek, koruyucu sağlık önlemlerini sürdürerek virüsle mücadele edilmektedir. Bize düşen görev, yaşlısıyla genciyle, çocuğuyla ebeveyniyle devletimizin arkasında tek yumruk olmak ve virüsle mücadeleye destek olmaktır. Devletimizle el ele vererek başaramayacağımız şey bulunmamaktadır.

Elfide Nur Atalay – TGB İzmir İl Yöneticisi

İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi – Tıp Fakültesi

KAYNAKÇA

1.     BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ESNASINDA ANADOLU’DAKİ SALGIN HASTALIKLAR VE ERMENİLER         Ramazan ÇALIK-Muzaffer TEPEKAYA 

2.     ZEUGMA II. ULUSLARARASI MULTİDİSİPLİNER ÇALIŞMALAR KONGRESİ, TAM METİN KİTABI, OSMANLI’DA SEFERBERLİK DÖNEMLERİNDE SALGIN HASTALIKLARA KARŞI HALK SAĞLIĞI MUHAFAZASINA DAİR BULGULAR, Sayfa 1173    

3.     http://www.turkailehekderg.org/wp-content/uploads/2016/10/Tahud-10-Cilt-20-sayi-2-cumhuriyet-donemi-bulasici-hastaliklar-mucadele.pdf

tgb.gen.tr

Türkiye‘de iki gün önce koronavirüsün ilk vakası görüldü. Daha ülkemizde vaka görülmemişken maskelerle dolaşan, her türlü önleme dair bilgi sahibi olan halkımız, aynı günün sabahı el dezenfektanlarını bir su şişesi gibi yanında bulundurmaya başladı. Dezenfektanı olmayanın kolonyası vardı, o da yoksa 20 dakikada bir elini yıkıyordu.

İhtiyatlı ve temizlik kültürü oturmuş bir millet olmamızın kazancını ilk günden aldık. Önlemleri halkımız çok iyi kavramıştı ve her yerde herkes birbirine anlatıyordu. Peki, bu virüs ortaya çıktı çıkalı biz neler yaptık, devletimizin aldığı önlemler nelerdi?

İLK ADIM: ÇİN-TÜRKİYE UÇUŞLARININ DURDURULMASI

Koronavirüsün ilk görüldüğü yer hepimizin bildiği gibi Çin’in Wuhan kentiydi. Burada hızla yayılan ve birçok can alan virüs, herkesi gerçek anlamda korkutmuştu. Ancak devlet korkularla yönetilmiyordu. Virüse karşı alınan ilk önlem Çin-Türkiye uçuşlarını durdurmak olmuştu. THY tüm seferleri iptal etti. Çin’de bulunan Türk vatandaşları bir askeri uçak yoluyla Türkiye’ye getirildi. Ardından Zekai Tahir Burak Hastanesi’nde tüm ortam hazırlandı. Dünyada bir ilk olarak her hasta bir odada 14 gün gözetim altına alındı. Kalacakları her gün numuneleri alındı ve atıkları tıbbi atık olarak değerlendirildi. Yolcuları taşıyan uçak ve uçaktaki görevliler çeşitli kimyasallarla tepeden tırnağa dezenfekte edildi.

Bununla birlikte birkaç saat içerisinde hazırlanan basit görsellerle virüsten korunma yolları Sağlık Bakanlığı tarafından sosyal medyada ve televizyonlarda yayınlanmaya başladı. Daha virüs ülkemizde görülmeden, ona karşı yapmamız gerekenleri çok iyi biliyorduk.

SINIR KAPILARI KAPATILDI

Virüsün başta İtalya olmak üzere, İran, Kore, Bulgaristan gibi ülkelerde görülmesiyle önlemler daha da artırıldı. Türkiye-İtalya, Türkiye-Güney Kore, Türkiye-Irak arasında gidiş-geliş tüm yolcu uçuşları durduruldu. Bunun öncesinde Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’nün açıklamasıyla Türkiye-İran arası tüm uçuşlar durdurulmuş, Tahran-İstanbul seferi yapan iki uçak da geri döndürülmüştü. Ağrı Gürbulak, Van Kapıköy ve Hakkari Esendere ve buna ilaveten Iğdır’dan Özerk Nahçıvan Bölgesi’nde açılan Dilucu Sınır Kapıları koronavirüse karşı alınan önlemler çerçevesinde kapatıldı.

DSÖ’DEN ÖNCE MÜDAHALE

İki gün önceye kadar yukarıda bahsettiğim önlemlerin alınması, virüsün dünya üzerinde 4 bine yakın can aldığı süreçte ülkemize adımını atamamasını sağlamıştı. Türkiye’nin Dünya Sağlık Örgütü’nün önerilerinden önce aldığı önlemler dünya çapında konuşulur ve örnek gösterilir olmuştu. Aralarında İngiltere, İtalya, ABD gibi ülkelerin de bulunduğu 26 ülke Türkiye’ye işbirliği talebinde bulundu.

Virüs, dil, din, ırk ayırt etmiyordu, kendine yaşamını sürdürecek yeni canlılar arıyordu. Maalesef tüm önlemlere rağmen ülkemizde de görülmeye başlandı. Henüz bir vaka olması sebebiyle salgın başlangıcı olarak saymamakla beraber ülke genelinde tedbirleri üç katına çıkartmamız gerekiyordu. Nitekim öyle de oldu. Gece 01.00 sularında sağlık bakanı Fahrettin Koca tüm önlemlerin alındığını ve vakanın, temasında olan yakın çevresiyle beraber karantina altında olduğunu açıkladı. Yarım saat içerisinde hepimizin WhatsApp gruplarında bakanlığın yayınladığı “Koronavirüse Karşı Önlemler” kitapçığı vardı. Televizyonlarda virüsten korunma yöntemlerine dair yapılan yayınlar artırıldı, sosyal medyada paylaşımlar sıklaştı.

VİRÜSTEN KORUNMAK ÇOK BASİT

Virüse yakalanmak ne kadar kolaysa korunmak da bir o kadar basit. Risk grubuna dahil olanların daha dikkatli olması gerekmekle birlikte, normal vatandaşlarımızın her zamanki temizlik anlayışlarını sürdürmeleri, buna ek olarak da temastan kaçınmaları korunmak için yeterli. Hatta virüs şüphesi görülmeyen insanların maske takmasına dahi ihtiyaç bulunmuyor. Bu zamana dek virüse yakalananların yüzde 95’i iyileşmiş durumda.

TÜRKİYE’DE VİRÜS NEREDE?

Tüm bu süreci başından sonuna incelediğimizde hem ülkemizde alınan önlemlerin çok üst düzey olduğunu hem de virüse oldukça hazırlıklı olduğumuzu görüyoruz. Buna rağmen ortaya atılan bazı sorular kafa karıştırıcı olabiliyor. Örneğin, virüsün nerede görüldüğü neden saklanıyor? Halktan bir şeyleri gizleyerek devlet mi yönetilir sorusu dünden beri ortalıkta dolaşan en sık karşılaştığımız soru.

Devlet yönetiminde kriz anlarını yönetmek devletin esas görevidir. Bırakalım Türkiye’de, dünya üzerinde koronavirüs konusunda zaten yaratılan bir korku iklimi bulunmakta. Daha bir vakanın görülmesiyle insanlarımız marketlere koşup, kendini eve kapatmanın planlarını yapmakta. İnsanlarımızın kararlarına zaten korkuları yön verirken üstüne yeni korkular eklemek ne kadar doğru? Bakanlık her açıklamasında vakanın kendisinin ve yakın çevresinin karantinada kapalı tutulduğunu belirtmekte ve bu noktada gerekli bilgiyi halkımızla paylaşmaktadır. Bu tarz durumlarda toplumda infial yaratmamak adına bakanımızın ve devletimizin aldığı tutum oldukça yerindedir.

PANİK YOK, ÖNLEM VAR, TEDBİR AL!

Son olarak bu yazıyı yazarken Sağlık Bakanı Dr. Fahrettin Koca, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy ve Ticaret Bakanı Ruhsar Pekcan, Koronavirüs Bilim Kurulu toplantısına katıldı. Bu toplantının ardından yapılan açıklamada da 15 Nisan tarihine kadar ülkemize yurt dışından gelecek turist sayısının en aza indirileceği, maske ve dezenfektanların fahiş fiyatlarda olmaması için gerekli önlemin alınacağı belirtildi.

Sağlık Bakanlığı’nın olanca soğukkanlılık ve yerinde müdahalelerle yürüttüğü bu sürece destek olmak bizim elimizde. Gerekli uyarıları dinler, önlemlerimizi alırsak, her şeyden önce devletimize güvenirsek koronavirüsten en az zararla en kısa sürede kurtuluruz. Bugün devletimizin arkasında tek yumruk olmak ve milletçe virüsle mücadele etmek en kıymetli çözümdür.

Elfide Nur Atalay

TGB İzmir İl Yöneticisi

tgb.gen.tr

Türkiye‘de iki gün önce koronavirüsün ilk vakası görüldü. Daha ülkemizde vaka görülmemişken maskelerle dolaşan, her türlü önleme dair bilgi sahibi olan halkımız, aynı günün sabahı el dezenfektanlarını bir su şişesi gibi yanında bulundurmaya başladı. Dezenfektanı olmayanın kolonyası vardı, o da yoksa 20 dakikada bir elini yıkıyordu.

İhtiyatlı ve temizlik kültürü oturmuş bir millet olmamızın kazancını ilk günden aldık. Önlemleri halkımız çok iyi kavramıştı ve her yerde herkes birbirine anlatıyordu. Peki, bu virüs ortaya çıktı çıkalı biz neler yaptık, devletimizin aldığı önlemler nelerdi?

İLK ADIM: ÇİN-TÜRKİYE UÇUŞLARININ DURDURULMASI

Koronavirüsün ilk görüldüğü yer hepimizin bildiği gibi Çin’in Wuhan kentiydi. Burada hızla yayılan ve birçok can alan virüs, herkesi gerçek anlamda korkutmuştu. Ancak devlet korkularla yönetilmiyordu. Virüse karşı alınan ilk önlem Çin-Türkiye uçuşlarını durdurmak olmuştu. THY tüm seferleri iptal etti. Çin’de bulunan Türk vatandaşları bir askeri uçak yoluyla Türkiye’ye getirildi. Ardından Zekai Tahir Burak Hastanesi’nde tüm ortam hazırlandı. Dünyada bir ilk olarak her hasta bir odada 14 gün gözetim altına alındı. Kalacakları her gün numuneleri alındı ve atıkları tıbbi atık olarak değerlendirildi. Yolcuları taşıyan uçak ve uçaktaki görevliler çeşitli kimyasallarla tepeden tırnağa dezenfekte edildi.

Bununla birlikte birkaç saat içerisinde hazırlanan basit görsellerle virüsten korunma yolları Sağlık Bakanlığı tarafından sosyal medyada ve televizyonlarda yayınlanmaya başladı. Daha virüs ülkemizde görülmeden, ona karşı yapmamız gerekenleri çok iyi biliyorduk.

SINIR KAPILARI KAPATILDI

Virüsün başta İtalya olmak üzere, İran, Kore, Bulgaristan gibi ülkelerde görülmesiyle önlemler daha da artırıldı. Türkiye-İtalya, Türkiye-Güney Kore, Türkiye-Irak arasında gidiş-geliş tüm yolcu uçuşları durduruldu. Bunun öncesinde Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’nün açıklamasıyla Türkiye-İran arası tüm uçuşlar durdurulmuş, Tahran-İstanbul seferi yapan iki uçak da geri döndürülmüştü. Ağrı Gürbulak, Van Kapıköy ve Hakkari Esendere ve buna ilaveten Iğdır’dan Özerk Nahçıvan Bölgesi’nde açılan Dilucu Sınır Kapıları koronavirüse karşı alınan önlemler çerçevesinde kapatıldı.

DSÖ’DEN ÖNCE MÜDAHALE

İki gün önceye kadar yukarıda bahsettiğim önlemlerin alınması, virüsün dünya üzerinde 4 bine yakın can aldığı süreçte ülkemize adımını atamamasını sağlamıştı. Türkiye’nin Dünya Sağlık Örgütü’nün önerilerinden önce aldığı önlemler dünya çapında konuşulur ve örnek gösterilir olmuştu. Aralarında İngiltere, İtalya, ABD gibi ülkelerin de bulunduğu 26 ülke Türkiye’ye işbirliği talebinde bulundu.

Virüs, dil, din, ırk ayırt etmiyordu, kendine yaşamını sürdürecek yeni canlılar arıyordu. Maalesef tüm önlemlere rağmen ülkemizde de görülmeye başlandı. Henüz bir vaka olması sebebiyle salgın başlangıcı olarak saymamakla beraber ülke genelinde tedbirleri üç katına çıkartmamız gerekiyordu. Nitekim öyle de oldu. Gece 01.00 sularında sağlık bakanı Fahrettin Koca tüm önlemlerin alındığını ve vakanın, temasında olan yakın çevresiyle beraber karantina altında olduğunu açıkladı. Yarım saat içerisinde hepimizin WhatsApp gruplarında bakanlığın yayınladığı “Koronavirüse Karşı Önlemler” kitapçığı vardı. Televizyonlarda virüsten korunma yöntemlerine dair yapılan yayınlar artırıldı, sosyal medyada paylaşımlar sıklaştı.

VİRÜSTEN KORUNMAK ÇOK BASİT

Virüse yakalanmak ne kadar kolaysa korunmak da bir o kadar basit. Risk grubuna dahil olanların daha dikkatli olması gerekmekle birlikte, normal vatandaşlarımızın her zamanki temizlik anlayışlarını sürdürmeleri, buna ek olarak da temastan kaçınmaları korunmak için yeterli. Hatta virüs şüphesi görülmeyen insanların maske takmasına dahi ihtiyaç bulunmuyor. Bu zamana dek virüse yakalananların yüzde 95’i iyileşmiş durumda.

TÜRKİYE’DE VİRÜS NEREDE?

Tüm bu süreci başından sonuna incelediğimizde hem ülkemizde alınan önlemlerin çok üst düzey olduğunu hem de virüse oldukça hazırlıklı olduğumuzu görüyoruz. Buna rağmen ortaya atılan bazı sorular kafa karıştırıcı olabiliyor. Örneğin, virüsün nerede görüldüğü neden saklanıyor? Halktan bir şeyleri gizleyerek devlet mi yönetilir sorusu dünden beri ortalıkta dolaşan en sık karşılaştığımız soru.

Devlet yönetiminde kriz anlarını yönetmek devletin esas görevidir. Bırakalım Türkiye’de, dünya üzerinde koronavirüs konusunda zaten yaratılan bir korku iklimi bulunmakta. Daha bir vakanın görülmesiyle insanlarımız marketlere koşup, kendini eve kapatmanın planlarını yapmakta. İnsanlarımızın kararlarına zaten korkuları yön verirken üstüne yeni korkular eklemek ne kadar doğru? Bakanlık her açıklamasında vakanın kendisinin ve yakın çevresinin karantinada kapalı tutulduğunu belirtmekte ve bu noktada gerekli bilgiyi halkımızla paylaşmaktadır. Bu tarz durumlarda toplumda infial yaratmamak adına bakanımızın ve devletimizin aldığı tutum oldukça yerindedir.

PANİK YOK, ÖNLEM VAR, TEDBİR AL!

Son olarak bu yazıyı yazarken Sağlık Bakanı Dr. Fahrettin Koca, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy ve Ticaret Bakanı Ruhsar Pekcan, Koronavirüs Bilim Kurulu toplantısına katıldı. Bu toplantının ardından yapılan açıklamada da 15 Nisan tarihine kadar ülkemize yurt dışından gelecek turist sayısının en aza indirileceği, maske ve dezenfektanların fahiş fiyatlarda olmaması için gerekli önlemin alınacağı belirtildi.

Sağlık Bakanlığı’nın olanca soğukkanlılık ve yerinde müdahalelerle yürüttüğü bu sürece destek olmak bizim elimizde. Gerekli uyarıları dinler, önlemlerimizi alırsak, her şeyden önce devletimize güvenirsek koronavirüsten en az zararla en kısa sürede kurtuluruz. Bugün devletimizin arkasında tek yumruk olmak ve milletçe virüsle mücadele etmek en kıymetli çözümdür.

Elfide Nur Atalay

TGB İzmir İl Yöneticisi

tgb.gen.tr

Tarihten bugüne ülkemizin de içerisinde bulunduğu Batı Asya coğrafyası birçok paylaşım savaşına tanıklık etmiştir. Bu savaşlar ezen ve ezilen ulusların çatışmalarının birer ürünüdür. İsrail ve Filistin örneği tarihe binlerce masumun kanıyla adını yazdırmış ve günümüzde hala devam etmektedir. Bu yazıda kukla devlet İsrail’in Filistin’i işgal sürecini adım adım işleyeceğiz.

YAHUDİ DEVLETİ

Osmanlı topraklarının bir parçası olan Filistin’e Yahudilerin ilk yerleşimi 1897’de başlıyor. Birinci Siyonizm Kongresinde kendisi de Yahudi olan Theodor Herzl isimli bir gazeteci, ”Der Judenstaat” yani Yahudi Devleti adlı bir kitap yayınlıyor. Bunun üzerine kitapta bahsedilen ”Yahudilerin kendi devletini kurması” düşüncesi tartışılmaya başlanıyor. Bir yandan Avrupa’da büyüyen Yahudi düşmanlığı da bu tartışmaları ateşliyor. Kongrenin sonunda yayınlanan Basel Programında, Filistin’de bir Yahudi vatanının kurulması ve Dünya Siyonizm Teşkilatının bu amaca ulaşmak için faaliyete geçirilmesi öngörülüyor. 1897’den 1903’e kadar yaklaşık 25 bin, 1904’ten 1914’e kadar da 40 bin kişilik iki büyük göç dalgası Filistin topraklarına ulaşıyor. Avrupa’nın sözde Siyonist-Arap sorununu başka bir toprağı işgal yoluyla çözme düşüncesi Filistin’de yıllarca sürecek acıların ilk adımı oluyordu.

Birinci Dünya Savaşı sonunda Filistin ve çevresi İngilizlerin idaresine geçiyor. 25 Nisan 1920’de alınan Milletler Cemiyeti kararıyla, İngiltere’ye, bölgenin manda idaresi için yetki veriliyor. Filistin topraklarında başka güçlerin söz sahibi olması sonucunda İngiliz mandası altındaki Filistin’e yıllar içerisinde binlerce Yahudi Siyonist proje kapsamında göç ediyor.

Filistin halkı bu göç dalgasına karşı önemli bir direniş gösterdi. Bu yolda Ağustos 1929’da başlayan çatışmalarda 133 Yahudi ve 110 Filistinli hayatını kaybetti. Huzursuzluklar ve iç çatışmalar devam eden Filistin’de kontrolü sağlayamayan İngiltere, 1947 yılında Siyonist-Arap sorununun çözümünü Birleşmiş Milletler’e devretti.

Yahudiler artık nüfusun üçte birini oluşturuyor ama toprakların yüzde 6’sına sahip olabiliyordu. Avrupa’daki Nazi zulmünden kaçan yüz binlerce Yahudi’nin buraya ulaşması çözüm arayışını daha da acil hale getirmişti. BM’nin kurduğu özel komite, bölgeyi Arap Devletleri ve Yahudiler arasında bölmeyi önerdi. Arap Yüksek Komitesi diye anılan Filistinli temsilciler, teklifi reddederken, Yahudi temsilciler kabul etmişti. Paylaşım planı, Filistin’in yüzde 56,47’sini Yahudi devletine, yüzde 43,53’ünü de Arap devletine bırakıyordu. Kudüs ise uluslararası bir idare altında kontrol ediliyordu. Ancak bu plan hiç uygulanmamıştı.

EL NAKBA–FELAKET GÜNÜ

1948 yılının 15 Mayıs’ında kilometrelerce öteden binlerce Yahudi’nin göç ettirilmesi ile başlayan gayrimeşru hareketin sonucunda İsrail kuruldu. Bundan sonra Filistinliler bugünü “El Nakba” yani “felaket” günü olarak anıyor. 1948’de Yahudi güçleri kendi topraklarının haricinde Filistin topraklarının da önemli bir kısmını işgal etti. İşgalin hemen ardından Ürdün, Mısır, Lübnan, Irak ve Suriye orduları İsrail’e savaş açtıysa da başarılı olamadı.

İsrail’e karşı büyüyen direnişe kimin önderlik edeceği noktasında Arap devletleri yarışıyordu. Filistin bu süreçte esas rolü üzerine alarak 1964 yılında Filistin Kurtuluş Örgütü’nü (FKÖ) kurdu. Bu devletler FKÖ’nün esasen kendi kontrollerinde kalmasını istiyordu. Ancak Filistinlilerin amacı her zaman örgütün bağımsız olmasıydı.

Bu süreçte FKÖ’nün kuruluşu ve Filistin direnişindeki rolü oldukça kritiktir. Mücadelenin önderliğini başka ülkelere teslim etmemesi ve halkını temsil edecek bağımsız ve devrimci tutumuyla Filistin direnişinin önünü açmıştır.

6 GÜN SAVAŞLARI

1967 yılında gerçekleşen 6 Gün Savaşları ile İsrail, Mısır’dan Gazze ve Sina Yarımadası’nı, Suriye’den de Golan Tepeleri’ni almıştı. Ürdün güçlerini de Batı Şeria ile Doğu Kudüs’ten çıkarıyordu. Ancak daha sonra Birleşmiş Milletler “242 sayılı kanunla savaşla toprak kazanımını reddediyor”, İsrail’e işgal ettiği topraklardan geri çekilmesini söylüyordu. Zira bu savaşların sonunda 500 bin Filistinli mülteci durumuna ülkelerini terk etmek zorunda kalmıştı.

Yom Kippur yani “Kefaret Günü”, Yahudilerin en önemli dini bayramı.

1973’te Mısır ve Suriye diplomasi yoluyla geri alamadıkları toprakları savaşarak geri almak üzere Yom Kippur gününde İsrail’e saldırdı. Bu savaşta da Filistin’in kader ortaklığı taşıdığı Arap ülkeleri bulundukları mevziden geri düşerek, 8 bin 500 asker kaybıyla İsrail’e yenik düştü.

DİRENİŞ BÜYÜYOR

1988’e dek işgalci politikalarından vazgeçmeyen İsrail’e karşı Filistin’de ve bölge ülkelerinde kitlesel ayaklanmalar gerçekleşti. Halkın işgallere karşı baş kaldırışıyla İsrail ordusunun tüm gücüne rağmen ayaklanmalar bastırılamaz bir hal almıştı. Bağımsız bir ülke özlemiyle ateşini harlayan Filistin halkı direnişte bir adım daha ilerliyordu.

Sonunda Filistin Ulusal Konseyi Kasım 1988’de Cezayir’de toplandı ve 1947’deki Birleşmiş Milletler kararında yer alan ”iki devlet” çözümünü kabul ediyordu. Oylamada kabul edilen kararda BM Güvenlik Konseyinin 242 sayılı kararına dayalı müzakere isteği dile getiriliyor. Hatırlarsak 242 sayılı karar, savaşla toprak kazanımını reddederek İsrail’in ele geçirdiği topraklardan çekilmesini istiyordu.

1991’de Madrid Zirvesi ile birlikte Filistin, İsrail ve diğer Arap ülkeleri arasında barış sürecine girilmişti. 1993’te FKÖ’yle İsrail devletinin el sıkışması sonucunda İsrail işgal bölgelerden geri çekileceği konusunda anlaşmaya varılmıştı.

Barış sürecine girilmesine rağmen o günden sonra da anlaşmalar, saldırılar, ölümler devam ediyor, İsrail’in Filistin üzerindeki hakimiyet kurma çabası bitmek bilmiyordu. Bu durum Filistin halkının bağımsızlığına her dönem farklı darbeler vuruyor. ABD destekli İsrail kurulduğu günden bugüne küçük Amerika rolünü üstleniyor ve Filistin üzerinde emperyalist politikalar güdüyordu. Batı Asya’da kader birliğini paylaştığımız ülkelerden olan Filistin halkı bu girişimlere her zaman direnişle karşılık veriyordu.

BUGÜNE GELDİĞİMİZDE…

2017 yılında İsrail polisi cuma günü sabah saatlerinde Mescid-i Aksa’da silahlı saldırıda bulunduğunu iddia ettiği üç Filistinliyi katletti, olayda yaralanan iki İsrail polisi de hayatını kaybetti. Hem Doğu Kudüs’te hem de Batı Şeria’da protestocu Filistinlilere İsrail polisi müdahale etti ve toplamda dört Filistinli katledildi. Ardından bir Filistinli, üç İsrailli sivili bıçaklayarak öldürdü.

Aynı yıl ABD Başkanı Trump, Filistin’in bağımsızlığına esas darbeyi vuracak kararı verdi. ABD olarak İsrail’in başkenti olarak Kudüs’ü tanıdıklarını belirterek, İsrail ABD Yükleniciliğini Tel Aviv’den Kudüs’e taşıyacaklarını açıkladı ve ardından hayata geçirdi.

ABD Büyükelçiliği açılışı ve Nakba’nın (Büyük Felaket) 70. yılı nedeniyle Gazze’de iki gün boyunca yapılacak protesto gösterileri için hazırlık yapılırken İsrail askerleri göstericilere saldırdı. 59 Filistinli, İsrail askerleri tarafından katledildi.

ABD’nin aldığı bu kararın ve yaptığı bu hamlenin Türk devleti ve Türk milleti nezdinde karşılığı bulunmamaktadır. Tarihten bugüne işgal yoluyla kurulmaya başlanılan, nihayetinde de bir kukla devlet haline gelen İsrail’in Filistin topraklarında hiçbir söz hakkı bulunmamaktadır. İsrail’in hamiliğini yapan ABD’nin Kudüs meselesindeki tavır ve açıklamaları hiçbir anlam ifade etmemektedir. Kudüs Filistin’indir.

YÜZYILIN REZALETİ

Geçtiğimiz günlerde, tarihte sınırları masum insanların kanlarıyla çizilmiş olan İsrail ile ilgili ABD Başkanı Trump’tan bir açıklama geldi. 2019’da dillendirdiği, yine gün yüzüne çıkardığı “Yüzyılın Anlaşması” ile İsrail ve Filistin’e “barış” getireceğini söylüyordu. Filistin’e sıkılan her kurşunun sahibi katil devlet ABD’nin barış kelimesini ağzına alması trajikomik bir durumdur.

Filistin’i yok sayan anlaşmanın bazı maddeleri şu şekilde:

• İsrail, FKÖ ve Hamas arasında üçlü bir anlaşma imzalanacak ve bu anlaşma çerçevesinde “Yeni Filistin” devleti kurulacak.
• Kudüs her iki devletin başkenti olacak, ancak kurulacak Kudüs Belediyesi İsrail’e bağlı olacak.
• Yeni Filistin’in ordusu olmayacak, sadece polis gücüne sahip olacak. Hamas, İslam Cihad gibi örgütler (şahsi silahlar dahil) silah bırakacak.

Peki bu planın kabul görmemesi durumunda ne olacak? İsrail medyasının yayınladığı planda buna şöyle yer veriliyor:

• ABD’nin Filistin’e yönelik yardımlarının hepsi kesilecek ve diğer ülkelerden gelen yardımlar engellenmeye çalışılacak.
• FKÖ kabul eder, Hamas ya da İslam Cihad reddederse Gazze’ye yönelik İsrail saldırıları ABD tarafından desteklenecek.

Bu anlaşmanın yıllardır süregelen Filistin’i yok etme emellerinin devamı olduğu açıktır. Bu ihanet planına karşılık “Filistin halkı için adil ve barışı sağlamaya yönelik her türlü gayreti destekliyoruz” açıklamasıyla Ürdün, “Yüzyılın İhaneti” yakıştırmasıyla İran ve “Kudüs kırmızı çizgimizdir. İsrail’in işgal ve zulmünü meşrulaştırmaya yönelik adımlara izin vermeyeceğiz, kardeş Filistin halkının daima yanında olacağız” açıklamasıyla Türkiye Filistin’i yalnız bırakmayacağını göstermiştir.

Türkiye’de 2014’ten bugüne gelen operasyonlarla Batı Asya’da kan kaybeden ABD’nin son çırpınışları fayda etmeyecektir. Filistin halkı emperyalizme karşı ilk günden beri soluksuz bir direniş hikayesi yazmıştır. Bu anlaşma da hükümsüzdür ve hiçbir anlam taşımamaktadır.

Ulu önder Mustafa Kemal Atatürk’ün de dediği gibi

“Mazlum milletler, zalimleri bir gün mahvu perişan edecektir.”

Kardeş Filistin halkının milli direnişi haklıdır ve zaferle sonuçlanacaktır.

Elfide Nur Atalay

TGB İzmir İl Yöneticisi

tgb.gen.tr

Tarihten bugüne ülkemizin de içerisinde bulunduğu Batı Asya coğrafyası birçok paylaşım savaşına tanıklık etmiştir. Bu savaşlar ezen ve ezilen ulusların çatışmalarının birer ürünüdür. İsrail ve Filistin örneği tarihe binlerce masumun kanıyla adını yazdırmış ve günümüzde hala devam etmektedir. Bu yazıda kukla devlet İsrail’in Filistin’i işgal sürecini adım adım işleyeceğiz.

YAHUDİ DEVLETİ

Osmanlı topraklarının bir parçası olan Filistin’e Yahudilerin ilk yerleşimi 1897’de başlıyor. Birinci Siyonizm Kongresinde kendisi de Yahudi olan Theodor Herzl isimli bir gazeteci, ”Der Judenstaat” yani Yahudi Devleti adlı bir kitap yayınlıyor. Bunun üzerine kitapta bahsedilen ”Yahudilerin kendi devletini kurması” düşüncesi tartışılmaya başlanıyor. Bir yandan Avrupa’da büyüyen Yahudi düşmanlığı da bu tartışmaları ateşliyor. Kongrenin sonunda yayınlanan Basel Programında, Filistin’de bir Yahudi vatanının kurulması ve Dünya Siyonizm Teşkilatının bu amaca ulaşmak için faaliyete geçirilmesi öngörülüyor. 1897’den 1903’e kadar yaklaşık 25 bin, 1904’ten 1914’e kadar da 40 bin kişilik iki büyük göç dalgası Filistin topraklarına ulaşıyor. Avrupa’nın sözde Siyonist-Arap sorununu başka bir toprağı işgal yoluyla çözme düşüncesi Filistin’de yıllarca sürecek acıların ilk adımı oluyordu.

Birinci Dünya Savaşı sonunda Filistin ve çevresi İngilizlerin idaresine geçiyor. 25 Nisan 1920’de alınan Milletler Cemiyeti kararıyla, İngiltere’ye, bölgenin manda idaresi için yetki veriliyor. Filistin topraklarında başka güçlerin söz sahibi olması sonucunda İngiliz mandası altındaki Filistin’e yıllar içerisinde binlerce Yahudi Siyonist proje kapsamında göç ediyor.

Filistin halkı bu göç dalgasına karşı önemli bir direniş gösterdi. Bu yolda Ağustos 1929’da başlayan çatışmalarda 133 Yahudi ve 110 Filistinli hayatını kaybetti. Huzursuzluklar ve iç çatışmalar devam eden Filistin’de kontrolü sağlayamayan İngiltere, 1947 yılında Siyonist-Arap sorununun çözümünü Birleşmiş Milletler’e devretti.

Yahudiler artık nüfusun üçte birini oluşturuyor ama toprakların yüzde 6’sına sahip olabiliyordu. Avrupa’daki Nazi zulmünden kaçan yüz binlerce Yahudi’nin buraya ulaşması çözüm arayışını daha da acil hale getirmişti. BM’nin kurduğu özel komite, bölgeyi Arap Devletleri ve Yahudiler arasında bölmeyi önerdi. Arap Yüksek Komitesi diye anılan Filistinli temsilciler, teklifi reddederken, Yahudi temsilciler kabul etmişti. Paylaşım planı, Filistin’in yüzde 56,47’sini Yahudi devletine, yüzde 43,53’ünü de Arap devletine bırakıyordu. Kudüs ise uluslararası bir idare altında kontrol ediliyordu. Ancak bu plan hiç uygulanmamıştı.

EL NAKBA–FELAKET GÜNÜ

1948 yılının 15 Mayıs’ında kilometrelerce öteden binlerce Yahudi’nin göç ettirilmesi ile başlayan gayrimeşru hareketin sonucunda İsrail kuruldu. Bundan sonra Filistinliler bugünü “El Nakba” yani “felaket” günü olarak anıyor. 1948’de Yahudi güçleri kendi topraklarının haricinde Filistin topraklarının da önemli bir kısmını işgal etti. İşgalin hemen ardından Ürdün, Mısır, Lübnan, Irak ve Suriye orduları İsrail’e savaş açtıysa da başarılı olamadı.

İsrail’e karşı büyüyen direnişe kimin önderlik edeceği noktasında Arap devletleri yarışıyordu. Filistin bu süreçte esas rolü üzerine alarak 1964 yılında Filistin Kurtuluş Örgütü’nü (FKÖ) kurdu. Bu devletler FKÖ’nün esasen kendi kontrollerinde kalmasını istiyordu. Ancak Filistinlilerin amacı her zaman örgütün bağımsız olmasıydı.

Bu süreçte FKÖ’nün kuruluşu ve Filistin direnişindeki rolü oldukça kritiktir. Mücadelenin önderliğini başka ülkelere teslim etmemesi ve halkını temsil edecek bağımsız ve devrimci tutumuyla Filistin direnişinin önünü açmıştır.

6 GÜN SAVAŞLARI

1967 yılında gerçekleşen 6 Gün Savaşları ile İsrail, Mısır’dan Gazze ve Sina Yarımadası’nı, Suriye’den de Golan Tepeleri’ni almıştı. Ürdün güçlerini de Batı Şeria ile Doğu Kudüs’ten çıkarıyordu. Ancak daha sonra Birleşmiş Milletler “242 sayılı kanunla savaşla toprak kazanımını reddediyor”, İsrail’e işgal ettiği topraklardan geri çekilmesini söylüyordu. Zira bu savaşların sonunda 500 bin Filistinli mülteci durumuna ülkelerini terk etmek zorunda kalmıştı.

Yom Kippur yani “Kefaret Günü”, Yahudilerin en önemli dini bayramı.

1973’te Mısır ve Suriye diplomasi yoluyla geri alamadıkları toprakları savaşarak geri almak üzere Yom Kippur gününde İsrail’e saldırdı. Bu savaşta da Filistin’in kader ortaklığı taşıdığı Arap ülkeleri bulundukları mevziden geri düşerek, 8 bin 500 asker kaybıyla İsrail’e yenik düştü.

DİRENİŞ BÜYÜYOR

1988’e dek işgalci politikalarından vazgeçmeyen İsrail’e karşı Filistin’de ve bölge ülkelerinde kitlesel ayaklanmalar gerçekleşti. Halkın işgallere karşı baş kaldırışıyla İsrail ordusunun tüm gücüne rağmen ayaklanmalar bastırılamaz bir hal almıştı. Bağımsız bir ülke özlemiyle ateşini harlayan Filistin halkı direnişte bir adım daha ilerliyordu.

Sonunda Filistin Ulusal Konseyi Kasım 1988’de Cezayir’de toplandı ve 1947’deki Birleşmiş Milletler kararında yer alan ”iki devlet” çözümünü kabul ediyordu. Oylamada kabul edilen kararda BM Güvenlik Konseyinin 242 sayılı kararına dayalı müzakere isteği dile getiriliyor. Hatırlarsak 242 sayılı karar, savaşla toprak kazanımını reddederek İsrail’in ele geçirdiği topraklardan çekilmesini istiyordu.

1991’de Madrid Zirvesi ile birlikte Filistin, İsrail ve diğer Arap ülkeleri arasında barış sürecine girilmişti. 1993’te FKÖ’yle İsrail devletinin el sıkışması sonucunda İsrail işgal bölgelerden geri çekileceği konusunda anlaşmaya varılmıştı.

Barış sürecine girilmesine rağmen o günden sonra da anlaşmalar, saldırılar, ölümler devam ediyor, İsrail’in Filistin üzerindeki hakimiyet kurma çabası bitmek bilmiyordu. Bu durum Filistin halkının bağımsızlığına her dönem farklı darbeler vuruyor. ABD destekli İsrail kurulduğu günden bugüne küçük Amerika rolünü üstleniyor ve Filistin üzerinde emperyalist politikalar güdüyordu. Batı Asya’da kader birliğini paylaştığımız ülkelerden olan Filistin halkı bu girişimlere her zaman direnişle karşılık veriyordu.

BUGÜNE GELDİĞİMİZDE…

2017 yılında İsrail polisi cuma günü sabah saatlerinde Mescid-i Aksa’da silahlı saldırıda bulunduğunu iddia ettiği üç Filistinliyi katletti, olayda yaralanan iki İsrail polisi de hayatını kaybetti. Hem Doğu Kudüs’te hem de Batı Şeria’da protestocu Filistinlilere İsrail polisi müdahale etti ve toplamda dört Filistinli katledildi. Ardından bir Filistinli, üç İsrailli sivili bıçaklayarak öldürdü.

Aynı yıl ABD Başkanı Trump, Filistin’in bağımsızlığına esas darbeyi vuracak kararı verdi. ABD olarak İsrail’in başkenti olarak Kudüs’ü tanıdıklarını belirterek, İsrail ABD Yükleniciliğini Tel Aviv’den Kudüs’e taşıyacaklarını açıkladı ve ardından hayata geçirdi.

ABD Büyükelçiliği açılışı ve Nakba’nın (Büyük Felaket) 70. yılı nedeniyle Gazze’de iki gün boyunca yapılacak protesto gösterileri için hazırlık yapılırken İsrail askerleri göstericilere saldırdı. 59 Filistinli, İsrail askerleri tarafından katledildi.

ABD’nin aldığı bu kararın ve yaptığı bu hamlenin Türk devleti ve Türk milleti nezdinde karşılığı bulunmamaktadır. Tarihten bugüne işgal yoluyla kurulmaya başlanılan, nihayetinde de bir kukla devlet haline gelen İsrail’in Filistin topraklarında hiçbir söz hakkı bulunmamaktadır. İsrail’in hamiliğini yapan ABD’nin Kudüs meselesindeki tavır ve açıklamaları hiçbir anlam ifade etmemektedir. Kudüs Filistin’indir.

YÜZYILIN REZALETİ

Geçtiğimiz günlerde, tarihte sınırları masum insanların kanlarıyla çizilmiş olan İsrail ile ilgili ABD Başkanı Trump’tan bir açıklama geldi. 2019’da dillendirdiği, yine gün yüzüne çıkardığı “Yüzyılın Anlaşması” ile İsrail ve Filistin’e “barış” getireceğini söylüyordu. Filistin’e sıkılan her kurşunun sahibi katil devlet ABD’nin barış kelimesini ağzına alması trajikomik bir durumdur.

Filistin’i yok sayan anlaşmanın bazı maddeleri şu şekilde:

• İsrail, FKÖ ve Hamas arasında üçlü bir anlaşma imzalanacak ve bu anlaşma çerçevesinde “Yeni Filistin” devleti kurulacak.
• Kudüs her iki devletin başkenti olacak, ancak kurulacak Kudüs Belediyesi İsrail’e bağlı olacak.
• Yeni Filistin’in ordusu olmayacak, sadece polis gücüne sahip olacak. Hamas, İslam Cihad gibi örgütler (şahsi silahlar dahil) silah bırakacak.

Peki bu planın kabul görmemesi durumunda ne olacak? İsrail medyasının yayınladığı planda buna şöyle yer veriliyor:

• ABD’nin Filistin’e yönelik yardımlarının hepsi kesilecek ve diğer ülkelerden gelen yardımlar engellenmeye çalışılacak.
• FKÖ kabul eder, Hamas ya da İslam Cihad reddederse Gazze’ye yönelik İsrail saldırıları ABD tarafından desteklenecek.

Bu anlaşmanın yıllardır süregelen Filistin’i yok etme emellerinin devamı olduğu açıktır. Bu ihanet planına karşılık “Filistin halkı için adil ve barışı sağlamaya yönelik her türlü gayreti destekliyoruz” açıklamasıyla Ürdün, “Yüzyılın İhaneti” yakıştırmasıyla İran ve “Kudüs kırmızı çizgimizdir. İsrail’in işgal ve zulmünü meşrulaştırmaya yönelik adımlara izin vermeyeceğiz, kardeş Filistin halkının daima yanında olacağız” açıklamasıyla Türkiye Filistin’i yalnız bırakmayacağını göstermiştir.

Türkiye’de 2014’ten bugüne gelen operasyonlarla Batı Asya’da kan kaybeden ABD’nin son çırpınışları fayda etmeyecektir. Filistin halkı emperyalizme karşı ilk günden beri soluksuz bir direniş hikayesi yazmıştır. Bu anlaşma da hükümsüzdür ve hiçbir anlam taşımamaktadır.

Ulu önder Mustafa Kemal Atatürk’ün de dediği gibi

“Mazlum milletler, zalimleri bir gün mahvu perişan edecektir.”

Kardeş Filistin halkının milli direnişi haklıdır ve zaferle sonuçlanacaktır.

Elfide Nur Atalay

TGB İzmir İl Yöneticisi

tgb.gen.tr