‘’Sağlık alanında ‘sakatlık’ bir noksanlık sonucu meydana gelen ve normal sayılabilecek bir insana oranla bir işi yapabilme yeteneğinin kaybedilmesi ve kısıtlanması durumu.’’ Bu tanım dünyanın en büyük azınlığı kabul edilen engellileri ifade etmektedir. OECD-AB ve Türkiye verilerine göre dünyada 1 milyar engelli bulunmaktadır. Bu sayı ülkemizde ise resmi olmayan rakamlara göre %13 düzeyinde yani yaklaşık 9 milyon civarında olduğudur. Sayı bu denli fazla olduğunda şöyle bir soru akla geliyor: Bu engelliler tam olarak nerede? Cevabı ise oldukça üzücü. Engelli bireylerin büyük bir çoğunluğu evlerinde, istihdamın ve sosyal hayatın dışındaki bir dünyada yaşamlarını sürdürmektedir. Çok erken yaşta okulu bırakmak zorunda kalıyorlar. Ülkemizde ilkokuldan sonra engelli bireylerin okulu bırakma oranı %60 dolaylarında. Üniversiteyi tamamlama oranları ise sadece %6.8. Eğitim hayatı neredeyse olmayan, evlerinde bakıma muhtaç olarak yaşamını sürdüren 9 milyon vatandaşımızın engellerini kaldıralım. Kimseye muhtaç olmadan yaşamlarını sürdürmelerini ve hayatın içinde normal bir yaşam sürmelerini sağlayalım.

İNSANI YAŞAT Kİ DEVLET YAŞASIN
Şeyh Edebali: ‘’İnsanı yaşat ki devlet yaşasın’’ der. Bu anlayışa sahip binlerce yıllık devlet geleneğimizde bugün ciddi eksiklikler mevcut. 9 milyon vatandaşımızın tam olarak özgürce yaşadıklarını söylemeyiz. Sorunlarının başında yaşadıkları ayrımcılık, erişebilirlik, eğitim, istihdam, ulaşım ve sağlık gelmektedir. Kamu yatırımları az ve Türkiye’de 2012 yılı itibariyle sadece 410 bin engelli birey engelli yardımlarından düzenli olarak yararlanıyor. Bununla birlikte ulaşımda engelliler için ayrılan park alanlarına engelli olmayan vatandaşlarımız tarafından kendi araçları koyuluyor, engelli rampalarının sayısı az, görme engelliler için braille alfabe ile yazılmış kabartma yazılar az, engelli asansörleri yetersiz. Bunlar engelli bireylerin normal bireylere göre erişimini azaltan akla ilk gelecek sorunlar. Elbette sorunlar bunlarla sınırlı değil, sayısı kat ve kat fazla. İşyerleri ise tüm engelleri aşan bir engelli yerine normal bir vatandaşı iş yerine almayı tercih ediyor. Bu sorunun çözümü için her işyeri için devlet tarafından engelli birey çalıştırma zorunluluğu ve teşvik olarak fazladan ücret verilebilir. Mevcut kanunlar daha sıkı denetlenebilir, hayata geçirilmesi sağlanabilir. Engelli bireylerin sorunlarını çözdüğümüzde fark edeceğiz ki engelli vatandaşlarımız kimseye muhtaç değil. Engellerini ortadan kaldırdığımızda ülkemize en az normal vatandaşlarımız kadar katkı sunacaklar ve istihdamda tam olarak yer alacaklardır.

PEKİ ÇÖZÜM NE?
Engelli vatandaşlarımızın sorunları ortada. Yaşamlarını normal bir vatandaş gibi özgürce yaşayamıyorlar. Bu durum, Cumhuriyetimizin eşitlik ilkesine ters bir durum. Cumhuriyet insanımızı eşit kıldı. Kimse kimseden üstün değil, herkes eşit haklara sahip. Fakat engelli vatandaşlarımızın önündeki engelleri kaldırmadığımız müddetçe bu ilkemizi çiğnemiş oluyoruz. Öncelikle Türkiye’de yasalar var fakat uygulanmıyor. Engelli bireyler için kanunlarımız anayasamızda yer alırken, bunların hayata geçirilmesinde sorunlar yaşanıyor. Bu yasaların uygulanmasını sağlamalıyız. Uygulanmadığı takdirde caydırıcı cezalar kullanabiliriz. Tek tek çözüm önerilerini sıralamadan önce bilinçlerimizdeki önyargıları yıkmak gerekmektedir. Engellilerin birçok işi yapabileceğini ve bu işlerde en az engeli olmayan vatandaşlarımız kadar başarılı olacaklarını unutmayalım.

Engellilere ayrılan kamu bütçesi artırılmalı, alacakları eğitim ve yardımlar devlet tarafından ücretsiz sunulmalıdır. Kamuya ait özel eğitim kurumu artırılmalı, bu alanda çalışacak öğretmenlerin yetiştirilmesine daha fazla önem verilmelidir. Bu öğretmen ve okullar tüm ülkemize eşit oranda dağıtılmalıdır. Erken yaşta tanı konulması için halkımız bilinçlendirilmeli ve bu tanıyı almış vatandaşlarımız ömür boyu destek almalıdır. Toplumsal yaşam; yollar, binalar engelliler için düzenlenmelidir. Şehirlerimiz engelli dostu şehirler olmalıdır. Evlerinden çıkmaları ve sosyalleşmeleri için sosyal aktivite sayısı artırılmalıdır. Bunlarla birlikte en önemlisi engellilerin iş hayatında daha fazla yer edinmesi için yasal düzenlemeler yapılmalıdır ve yeni istihdam alanları açılmalıdır.

BAŞARININ ÖNÜNDE HİÇBİR ENGEL DURAMAZ
Her insan birer engelli adayıdır. Kimi doğuştan, kimi ise sonradan engelli olabilir. Fakat bu durum başarısız bireyler olacakları anlamına gelmez. Tam aksine bir çok defa örneğini gördüğümüz üzere eksiklikleri bu bireylerin başarılı olmalarını sağlamaktadır. İşte o isimlerden bazıları;
● Beethoven: Beethoven 9 yaşındayken işitme problemleri yaşamış, 25 yaşında ise tamamen sağır olmuş dünyanın tanınmış en büyük bestecilerindendir. Eserlerini oluştururken sağır olması müzik hayatını hiçbir şekilde etkilememiş bununla birlikte dünyaca ünlü 9. senfonisini sağır döneminde bestelemiştir.
● Cemil Meriç: Beethoven gibi görme yetisini kaybeden ünlü yazar özellikle kör olduğu 38 yaşından sonra oluşturduğu eserlerle en etkin yıllarını geçirmiştir.
● Jim Abbott: Sağ eli olmadan dünyaya gelen Abbott çocukluğundan beri hayran olduğu beyzbolda dünyaca ünlü bir isim olmuştur. Amerika’nın en ünlü takımlarından California Angels, Chicago White Sox ve New York Yankees’de oynadıktan sonra emekli olmuş ve hayatına bugün menajer olarak devam etmektedir. Jim Abbott 1986 yılında ülkesi Amerika ile olimpiyatlarda altın madalya kazanmıştır.
● Thomas Edison: Yaklaşık 2500 buluşun mucidi Edison’u ampulü bulan bilim insanı olarak tanımaktayız. Edison işitme engelli bir isimdir. Ampulü bulurken defalarca başarısız olan Edison’un inancı tüm insanlara örnek teşkil etmektedir.
● Aşık Veysel Şatıroğlu: 6 yaşında geçirdiği çiçek hastalığı ile kör olan Aşık Veysel, Türk milletinin yetiştirdiği en önemli ozanlarımızdan biridir. Babasının oyalansın diyerek aldığı sazının sesi bugün hala yüreklerimize dokunmaktadır.
● Oscar Pistorius: 11 aylıkken 2 bacağını da kaybeden dünyaca ünlü atlet Pistorius olimpiyatlarda koşan ilk engelli atlet olmuştur. Bununla birlikte 100, 200 ve 400 metrede dünya şampiyonlukları bulunmaktadır.
● Batuhan Eruçar: Beyin felci olarak bilinen serebral palsili olan Batuhan Eruçar okul hayatına 1 yıl geç başlamıştır. Nedeni ise rahatsızlığı nedeniyle hiçbir okulun Batuhan’ı kabul etmemesidir. Batuhan Eruçar’ın ailesine çocukluk yıllarında doktoru yüzmesi tavsiyesinde bulunmuştur. Bugün 27 yaşında olan Batuhan yüzme sporu ile 120 madalya, sayısız plaket ve uluslararası ödülün sahibi oldu. İçlerinde aldığı en değerli ödül ise Çanakkale Anzak Koyu Uluslararası Yüzme Yarışına tek engelli olarak katılıp Çanakkale Boğazı’nı binlerce kişiyle birlikte geçtikten sonra birinciliği açık ara almış olması olarak açıklıyor.
● Kanatsız Melek: Sümeyye Boyacı: İki kolu olmadan dünyaya gelen Sümeyye, aynı zamanda kalça çıkıklığına da sahiptir. Yaşadığı hiçbir sorun onun tüm Türkiye’nin tanıdığı bir isim olmasına engel olmamıştır. 2008 yılında yüzmeye başlayan Boyacı S5 engelli sınıfında; serbest, sırtüstü ve kelebekleme dallarında yarışmaktadır. 2019 Dünya Paralimpik Yüzme Şampiyonası’ndaki 50 m sırtüstü S5 kategorisinde gümüş, 2018 Avrupa Paralimpik Yüzme Şampiyonası’ndaki aynı kategoride altın madalya kazandı; 2022 Dünya Paralimpik Yüzme Şampiyonası’nda 50 m sırtüstü S5 kategorisinde ise dünya şampiyonu olmuştur.

KAYNAKÇA
● https://ey-der.com/ana-sayfa/turkiye-ve-dunyada-engelliler/
● https://bianet.org/bianet/toplum/169796-5-maddede-engelli-sorunlari
● https://www.engelli.com/engelli-kisilerin-yasadigi-sikintilar-nelerdir/
● https://www.yenialanya.com/haber/3811552/engellilerin-sorunlarina-genel-bakis-ve-cozum-onerileri
● https://www.aydinlik.com.tr/koseyazisi/engelli-bireylerin-istihdami-36382
https://www.aydinlik.com.tr/haber/engelliyi-engellemeyin-yeter-197667
● https://listelist.com/engelli-basarili-insanlar/
● https://www.trthaber.com/haber/yasam/engelleri-asan-3-gencin-ilham-veren-basari-hikayesi-535696.html

‘’Sağlık alanında ‘sakatlık’ bir noksanlık sonucu meydana gelen ve normal sayılabilecek bir insana oranla bir işi yapabilme yeteneğinin kaybedilmesi ve kısıtlanması durumu.’’ Bu tanım dünyanın en büyük azınlığı kabul edilen engellileri ifade etmektedir. OECD-AB ve Türkiye verilerine göre dünyada 1 milyar engelli bulunmaktadır. Bu sayı ülkemizde ise resmi olmayan rakamlara göre %13 düzeyinde yani yaklaşık 9 milyon civarında olduğudur. Sayı bu denli fazla olduğunda şöyle bir soru akla geliyor: Bu engelliler tam olarak nerede? Cevabı ise oldukça üzücü. Engelli bireylerin büyük bir çoğunluğu evlerinde, istihdamın ve sosyal hayatın dışındaki bir dünyada yaşamlarını sürdürmektedir. Çok erken yaşta okulu bırakmak zorunda kalıyorlar. Ülkemizde ilkokuldan sonra engelli bireylerin okulu bırakma oranı %60 dolaylarında. Üniversiteyi tamamlama oranları ise sadece %6.8. Eğitim hayatı neredeyse olmayan, evlerinde bakıma muhtaç olarak yaşamını sürdüren 9 milyon vatandaşımızın engellerini kaldıralım. Kimseye muhtaç olmadan yaşamlarını sürdürmelerini ve hayatın içinde normal bir yaşam sürmelerini sağlayalım.

İNSANI YAŞAT Kİ DEVLET YAŞASIN
Şeyh Edebali: ‘’İnsanı yaşat ki devlet yaşasın’’ der. Bu anlayışa sahip binlerce yıllık devlet geleneğimizde bugün ciddi eksiklikler mevcut. 9 milyon vatandaşımızın tam olarak özgürce yaşadıklarını söylemeyiz. Sorunlarının başında yaşadıkları ayrımcılık, erişebilirlik, eğitim, istihdam, ulaşım ve sağlık gelmektedir. Kamu yatırımları az ve Türkiye’de 2012 yılı itibariyle sadece 410 bin engelli birey engelli yardımlarından düzenli olarak yararlanıyor. Bununla birlikte ulaşımda engelliler için ayrılan park alanlarına engelli olmayan vatandaşlarımız tarafından kendi araçları koyuluyor, engelli rampalarının sayısı az, görme engelliler için braille alfabe ile yazılmış kabartma yazılar az, engelli asansörleri yetersiz. Bunlar engelli bireylerin normal bireylere göre erişimini azaltan akla ilk gelecek sorunlar. Elbette sorunlar bunlarla sınırlı değil, sayısı kat ve kat fazla. İşyerleri ise tüm engelleri aşan bir engelli yerine normal bir vatandaşı iş yerine almayı tercih ediyor. Bu sorunun çözümü için her işyeri için devlet tarafından engelli birey çalıştırma zorunluluğu ve teşvik olarak fazladan ücret verilebilir. Mevcut kanunlar daha sıkı denetlenebilir, hayata geçirilmesi sağlanabilir. Engelli bireylerin sorunlarını çözdüğümüzde fark edeceğiz ki engelli vatandaşlarımız kimseye muhtaç değil. Engellerini ortadan kaldırdığımızda ülkemize en az normal vatandaşlarımız kadar katkı sunacaklar ve istihdamda tam olarak yer alacaklardır.

PEKİ ÇÖZÜM NE?
Engelli vatandaşlarımızın sorunları ortada. Yaşamlarını normal bir vatandaş gibi özgürce yaşayamıyorlar. Bu durum, Cumhuriyetimizin eşitlik ilkesine ters bir durum. Cumhuriyet insanımızı eşit kıldı. Kimse kimseden üstün değil, herkes eşit haklara sahip. Fakat engelli vatandaşlarımızın önündeki engelleri kaldırmadığımız müddetçe bu ilkemizi çiğnemiş oluyoruz. Öncelikle Türkiye’de yasalar var fakat uygulanmıyor. Engelli bireyler için kanunlarımız anayasamızda yer alırken, bunların hayata geçirilmesinde sorunlar yaşanıyor. Bu yasaların uygulanmasını sağlamalıyız. Uygulanmadığı takdirde caydırıcı cezalar kullanabiliriz. Tek tek çözüm önerilerini sıralamadan önce bilinçlerimizdeki önyargıları yıkmak gerekmektedir. Engellilerin birçok işi yapabileceğini ve bu işlerde en az engeli olmayan vatandaşlarımız kadar başarılı olacaklarını unutmayalım.

Engellilere ayrılan kamu bütçesi artırılmalı, alacakları eğitim ve yardımlar devlet tarafından ücretsiz sunulmalıdır. Kamuya ait özel eğitim kurumu artırılmalı, bu alanda çalışacak öğretmenlerin yetiştirilmesine daha fazla önem verilmelidir. Bu öğretmen ve okullar tüm ülkemize eşit oranda dağıtılmalıdır. Erken yaşta tanı konulması için halkımız bilinçlendirilmeli ve bu tanıyı almış vatandaşlarımız ömür boyu destek almalıdır. Toplumsal yaşam; yollar, binalar engelliler için düzenlenmelidir. Şehirlerimiz engelli dostu şehirler olmalıdır. Evlerinden çıkmaları ve sosyalleşmeleri için sosyal aktivite sayısı artırılmalıdır. Bunlarla birlikte en önemlisi engellilerin iş hayatında daha fazla yer edinmesi için yasal düzenlemeler yapılmalıdır ve yeni istihdam alanları açılmalıdır.

BAŞARININ ÖNÜNDE HİÇBİR ENGEL DURAMAZ
Her insan birer engelli adayıdır. Kimi doğuştan, kimi ise sonradan engelli olabilir. Fakat bu durum başarısız bireyler olacakları anlamına gelmez. Tam aksine bir çok defa örneğini gördüğümüz üzere eksiklikleri bu bireylerin başarılı olmalarını sağlamaktadır. İşte o isimlerden bazıları;
● Beethoven: Beethoven 9 yaşındayken işitme problemleri yaşamış, 25 yaşında ise tamamen sağır olmuş dünyanın tanınmış en büyük bestecilerindendir. Eserlerini oluştururken sağır olması müzik hayatını hiçbir şekilde etkilememiş bununla birlikte dünyaca ünlü 9. senfonisini sağır döneminde bestelemiştir.
● Cemil Meriç: Beethoven gibi görme yetisini kaybeden ünlü yazar özellikle kör olduğu 38 yaşından sonra oluşturduğu eserlerle en etkin yıllarını geçirmiştir.
● Jim Abbott: Sağ eli olmadan dünyaya gelen Abbott çocukluğundan beri hayran olduğu beyzbolda dünyaca ünlü bir isim olmuştur. Amerika’nın en ünlü takımlarından California Angels, Chicago White Sox ve New York Yankees’de oynadıktan sonra emekli olmuş ve hayatına bugün menajer olarak devam etmektedir. Jim Abbott 1986 yılında ülkesi Amerika ile olimpiyatlarda altın madalya kazanmıştır.
● Thomas Edison: Yaklaşık 2500 buluşun mucidi Edison’u ampulü bulan bilim insanı olarak tanımaktayız. Edison işitme engelli bir isimdir. Ampulü bulurken defalarca başarısız olan Edison’un inancı tüm insanlara örnek teşkil etmektedir.
● Aşık Veysel Şatıroğlu: 6 yaşında geçirdiği çiçek hastalığı ile kör olan Aşık Veysel, Türk milletinin yetiştirdiği en önemli ozanlarımızdan biridir. Babasının oyalansın diyerek aldığı sazının sesi bugün hala yüreklerimize dokunmaktadır.
● Oscar Pistorius: 11 aylıkken 2 bacağını da kaybeden dünyaca ünlü atlet Pistorius olimpiyatlarda koşan ilk engelli atlet olmuştur. Bununla birlikte 100, 200 ve 400 metrede dünya şampiyonlukları bulunmaktadır.
● Batuhan Eruçar: Beyin felci olarak bilinen serebral palsili olan Batuhan Eruçar okul hayatına 1 yıl geç başlamıştır. Nedeni ise rahatsızlığı nedeniyle hiçbir okulun Batuhan’ı kabul etmemesidir. Batuhan Eruçar’ın ailesine çocukluk yıllarında doktoru yüzmesi tavsiyesinde bulunmuştur. Bugün 27 yaşında olan Batuhan yüzme sporu ile 120 madalya, sayısız plaket ve uluslararası ödülün sahibi oldu. İçlerinde aldığı en değerli ödül ise Çanakkale Anzak Koyu Uluslararası Yüzme Yarışına tek engelli olarak katılıp Çanakkale Boğazı’nı binlerce kişiyle birlikte geçtikten sonra birinciliği açık ara almış olması olarak açıklıyor.
● Kanatsız Melek: Sümeyye Boyacı: İki kolu olmadan dünyaya gelen Sümeyye, aynı zamanda kalça çıkıklığına da sahiptir. Yaşadığı hiçbir sorun onun tüm Türkiye’nin tanıdığı bir isim olmasına engel olmamıştır. 2008 yılında yüzmeye başlayan Boyacı S5 engelli sınıfında; serbest, sırtüstü ve kelebekleme dallarında yarışmaktadır. 2019 Dünya Paralimpik Yüzme Şampiyonası’ndaki 50 m sırtüstü S5 kategorisinde gümüş, 2018 Avrupa Paralimpik Yüzme Şampiyonası’ndaki aynı kategoride altın madalya kazandı; 2022 Dünya Paralimpik Yüzme Şampiyonası’nda 50 m sırtüstü S5 kategorisinde ise dünya şampiyonu olmuştur.

KAYNAKÇA
● https://ey-der.com/ana-sayfa/turkiye-ve-dunyada-engelliler/
● https://bianet.org/bianet/toplum/169796-5-maddede-engelli-sorunlari
● https://www.engelli.com/engelli-kisilerin-yasadigi-sikintilar-nelerdir/
● https://www.yenialanya.com/haber/3811552/engellilerin-sorunlarina-genel-bakis-ve-cozum-onerileri
● https://www.aydinlik.com.tr/koseyazisi/engelli-bireylerin-istihdami-36382
https://www.aydinlik.com.tr/haber/engelliyi-engellemeyin-yeter-197667
● https://listelist.com/engelli-basarili-insanlar/
● https://www.trthaber.com/haber/yasam/engelleri-asan-3-gencin-ilham-veren-basari-hikayesi-535696.html

Emperyalizm çok kültürlülük maskesi adı altında eski sömürge ülkelerin sözde temsilcilerini devlet başkanı olarak belirleyerek dünyaya sevimli bir demokrasi sunuyor. Bunun son örneği İngiltere başbakanlığına seçilen Rishi Sunak oldu. İngiltere’nin yeni başbakanı Rishi Sunak’ın Hint kökenli olması büyük bir hayret ve mutlulukla karşılandı. Sözüm ona medeniyetin beşiği, özgürlükler diyarı Batı’da artık yıllarca sömürdükleri Hintliler başbakan dahi olacak durumda. Darısı diğer geri kalmış 3. dünya ülkelerinin başına!

Sunak Nasıl Başbakan Oldu?

Sunak’ın ailesi, sömürge yıllarında İngiltere’ye hizmet eden oldukça varlıklı bir aile. Hindistan’ı sömüren İngilizlere yardım ederek zenginleşen Sunak ailesi, Hindistan bağımsızlığına kavuşunca başka bir İngiliz sömürgesi olan Kenya’ya göç ediyor. Kenya’da da görevlerini yerine getirdikten sonra esas anavatanları olan İngiltere’ye yerleşiyorlar. Burada da İngilizlere hizmetlerinden dolayı mükafatlandırılıyor, yıllar geçtikçe servetlerine servet katıyorlar.

İngiltere’de Hint kökenli bir liderin seçilmesinin başlıca nedenlerinden bir tanesi Hindistan’ın bugün konum itibariyle Asya ülkeleriyle olan işbirliği ve Atlantik’e karşı aldığı anti emperyalist tutum. Hindistan oldukça güçlü bir ülke ve  İngiltere’nin amacı Sunak ailesiyle birlikte ülkedeki Atlantikçi multimilyarderler ile Hindistan devletini kendi tarafına çekmek. Hindistan ne tarafta olursa o taraf terazide ağır gelecektir. Hindistan’da gerçekleşecek bir eksen kayması dünyadaki dengeleri de değiştirecektir. Bir diğer nedeni de çöken dolar saltanatının yerine dijital paranın dünyadaki yeni güç olmasının istenmesidir. Sunak, 2021 Ekim ayındaki G7 toplantısında G7 merkez bankalarının bu alanda Birleşik Krallık liderliğinde çalıştığını açıklamıştı ve CBDC’nin (Merkez Bankası Dijital Para Birimi) bazı prensipleri o toplantıda belirlenmişti. Sunak’ın ilk yurtdışı ziyaretinin Ukrayna’ya olmasının beklenmesi ve kulislerde konuşulan Birleşik Krallık’ın İsrail büyükelçiliğinin Kudüs’e taşınacağı iddiaları yeni liderin uluslararası arenadaki tutumunu da bizlere açıkça göstermektedir. Sunak; ülkemizde faaliyet yürüten Kemal Derviş ve Babacan’ın yaptığı gibi emperyalizme hizmet eden, ülkesini ve koltuğunu global sermaye ile koruyacak olan bir lider. Bundan sonra atacağı her adım da bu sermayenin direktifleri doğrultusunda olacaktır.

Fakat bu ‘Batı Demokrasisi’ isimli absürt komedi eserinin ilk sezonu değil. 2009 yılında ABD’de yayına giren dizide sırasıyla baş karakterler olarak Barack Obama, Kamala Harris, Boris Johnson gibi oyuncular seçilmişti. Önümüzdeki yıllarda diziye devlet başkanı olarak vegan ve LGBT+ birey dahil edilmesi planlanıyor. Diziyi takip etmeyenler için her sezon için kısaca özet geçelim:

Tüm Dünyanın Umudu: Barack Hussein Obama

‘’Hello Obama hoşgeldin başkanlığa

Barış getir bu dünyaya

Obama Obama hoşgeldin başkanlığa

Durdur bu savaşları

Bitsin artık gözyaşları

Geri getir umutlar

Durdur bu savaşları

Bitsin artık gözyaşları

Geri getir umutları’’

Mustafa Topaloğlu 2009 yılında Amerika Birleşik Devletleri başkanlığına seçilen Barack Obama’nın dünyaya getireceği barışa olan inancını bu sözlerle dile getirmişti. Çünkü Barack Obama Amerika’nın Afro Amerikalı ilk lideriydi, ismi Hussein’di, ailesinde müslümanlar vardı ve şehir efsanelerine göre gizli müslümandı. Fakat Obama yönetimindeki Amerika ile dünyada 8 yıl boyunca kan ve gözyaşı katlanarak devam etti. Irak, Afganistan, Pakistan, Somali, Yemen, Libya ve birçok ülke çeşitli bahanelerle bombalandı, milyonlarca masum insan öldürüldü. Bir ABD devlet başkanı kökenin bakmaksızın Amerika’nın emperyalist politikalarına hizmet eder ve görevini kendisinden sonra gelecek devlet başkanına devreder. Emperyalizmin saldırılarına karşı olmak istiyorsak ABD başkanının değişmesini beklemek değil, ABD’nin saldırılarına karşı tüm mazlum milletler olarak mücadele etmemiz gerekmektedir. Gücü zayıflayan emperyalizmi bu şekilde mağlup eder, dünyada hayalini kurduğumuz, şarkılarımızı süsleyen barışa ancak bu şekilde ulaşırız.

ABD’nin İlk Afro Amerikalı ve Kadın Başkan Yardımcısı: Kamala Harris

Kamala Harris ABD’nin başkan yardımcılığını yapmış ilk kadın ve Afro Amerikalı ismi olarak tanınıyor. Şu an mevcut görevi devam etmektedir.

Diğer isimlerden farklı olarak devlet başkanı değil, bir başkan yardımcısıdır. 21 Ocak 2019 tarihinde, 2020 Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimlerinde başkan adayı olacağını açıkladı ve kampanyasını başlattı. Fakat anketlerde oylarının düşük çıkmasının ve toplanan düşük kampanya parasının ardından, 3 Aralık 2019’da kampanyasını sonlandırdı. Bunun ardından 11 Ağustos 2020’de Biden, Harris’i aday eşi olarak seçti ve Amerika’yı tekrar dünyanın süper gücü yapma iddiasıyla seçimi kazanan Biden’ın yanına koyu teniyle harika bir vitrin süsü daha seçilmiş oldu.

Ali Kemal’in Torunu: Borris Johnson

Boris Johnson yakın zaman önce İngiltere’de başbakanlık görevini yürüttü. Dedesi Ali Kemal, Mustafa Kemal ve milli mücadele düşmanı bir isim. Dedesi gibi öncelikle gazeteci olan daha sonra siyasete atılan Johnson başbakanlıktan önce de tartışmalı yorumlarıyla gündeme gelmişti. Gazetecilik döneminde 2004’te Liverpoollu mühendis Ken Bigley’in Irak’ta kaçırılıp öldürülmesinin ardından Spectator dergisinde yazdığı bir yazıda Liverpoolluları orantısız üzüntü sergilemelerini eleştirmiş, yine daha sonraki yıllarda Papua Yeni Gine’yi “kanibalizm ve kabile şefi cinayetleri” ile ilişkilendirdiği bir yazı kaleme almıştı. Bu iki olayın ardından da özür dilemek zorunda kalmıştı. Dışişleri Bakanlığı döneminde ise “Beyaz sömürgecilerin Afrika’ya dönmesi yararlı olur” sözleri büyük tepki çekmişti. Ağustos 2018’de Daily Telegraph gazetesine yazdığı bir yazıda ise peçeli Müslüman kadınları “posta kutusuna” ve “banka soyguncularına benzetmişti. Ülkemizde kökenleri nedeniyle ‘Osmanlı Torunu Başbakan’ olarak medyada bilinse de İngiltere’de oldukça tartışmalı bir isimdi. Olaylı geçen başbakanlık sürecinin ardından görevini Liz Truss’a devretti.

Batı’nın çeşitli kültürlere sahip devlet başkanlarıyla birlikte dünyaya vermek istediği mesaj; artık kendilerinde ırkçılığın, sömürü kültürünün kalmadığıdır. Herhangi bir azınlığın devlet başkanı olabileceği söyleniyor. Fakat durum tabi ki de böyle değil. Eğer ailesinde Britanya Krallığının müesses has elemanı olmak, kendi soydaşlarına ihanet etmek, vatanından kaçıp İngiltere’ye kaçmak gibi kriterler varsa bu çok daha kolay. Bu nedenle Boris Johnson’ının ardından Rishi Sunak’ın İngiltere başbakanlığı için oldukça doğru bir tercih olduğu söylenebilir.

Batı’nın sömürge stratejisi geçtiğimiz yüzyıllara göre tamamıyla değişti. Artık ellerinde kırbaçlarıyla beyaz olmayanlara eziyet ettikleri, hor gördükleri görüntüleri görmüyoruz. Dünyaya her ne kadar çok kültürlülük resmi verseler de bu resmin altında dünyayı daha çok sömürmek için böyle bir yol izlediklerini söyleyebiliriz. Tüm bunların ışığında; Batı’da seçilen herhangi bir liderin etnik kökenine bakmayıp, emperyalizme karşı duruşunu analiz etmek dünya siyasetini takip eden bizler için çok daha sağlıklı olacaktır.

KAYNAKÇA

●      https://www.aydinlik.com.tr/haber/rishi-sunak-kimdir-kac-yasinda-ve-aslen-nereli-ingilterenin-yeni-basbakani-rishi-sunak-oldu-347087

●      https://www.evrensel.net/haber/92690/obama-6-yilda-7-ulkeyi-bombaladi

●      https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-38688550

●      https://onedio.com/haber/kamala-harris-kimdir-abd-baskan-yardimcisi-kamala-harris-kac-yasinda-aslen-nereli-1067065

●      https://www.sozcu.com.tr/2019/yazarlar/sinan-meydan/borisin-dedesi-ali-kemal-5253879/

●      https://www.odatv4.com/siyaset/ali-kemalin-torunu-basbakan-oldu-23071909-165513

●      https://www.aydinlik.com.tr/haber/rishi-sunak-donemi-ve-beklentiler-1-347566

●      https://www.aydinlik.com.tr/haber/rishi-sunak-donemi-ve-beklentiler-2-347731

Emperyalizm çok kültürlülük maskesi adı altında eski sömürge ülkelerin sözde temsilcilerini devlet başkanı olarak belirleyerek dünyaya sevimli bir demokrasi sunuyor. Bunun son örneği İngiltere başbakanlığına seçilen Rishi Sunak oldu. İngiltere’nin yeni başbakanı Rishi Sunak’ın Hint kökenli olması büyük bir hayret ve mutlulukla karşılandı. Sözüm ona medeniyetin beşiği, özgürlükler diyarı Batı’da artık yıllarca sömürdükleri Hintliler başbakan dahi olacak durumda. Darısı diğer geri kalmış 3. dünya ülkelerinin başına!

Sunak Nasıl Başbakan Oldu?

Sunak’ın ailesi, sömürge yıllarında İngiltere’ye hizmet eden oldukça varlıklı bir aile. Hindistan’ı sömüren İngilizlere yardım ederek zenginleşen Sunak ailesi, Hindistan bağımsızlığına kavuşunca başka bir İngiliz sömürgesi olan Kenya’ya göç ediyor. Kenya’da da görevlerini yerine getirdikten sonra esas anavatanları olan İngiltere’ye yerleşiyorlar. Burada da İngilizlere hizmetlerinden dolayı mükafatlandırılıyor, yıllar geçtikçe servetlerine servet katıyorlar.

İngiltere’de Hint kökenli bir liderin seçilmesinin başlıca nedenlerinden bir tanesi Hindistan’ın bugün konum itibariyle Asya ülkeleriyle olan işbirliği ve Atlantik’e karşı aldığı anti emperyalist tutum. Hindistan oldukça güçlü bir ülke ve  İngiltere’nin amacı Sunak ailesiyle birlikte ülkedeki Atlantikçi multimilyarderler ile Hindistan devletini kendi tarafına çekmek. Hindistan ne tarafta olursa o taraf terazide ağır gelecektir. Hindistan’da gerçekleşecek bir eksen kayması dünyadaki dengeleri de değiştirecektir. Bir diğer nedeni de çöken dolar saltanatının yerine dijital paranın dünyadaki yeni güç olmasının istenmesidir. Sunak, 2021 Ekim ayındaki G7 toplantısında G7 merkez bankalarının bu alanda Birleşik Krallık liderliğinde çalıştığını açıklamıştı ve CBDC’nin (Merkez Bankası Dijital Para Birimi) bazı prensipleri o toplantıda belirlenmişti. Sunak’ın ilk yurtdışı ziyaretinin Ukrayna’ya olmasının beklenmesi ve kulislerde konuşulan Birleşik Krallık’ın İsrail büyükelçiliğinin Kudüs’e taşınacağı iddiaları yeni liderin uluslararası arenadaki tutumunu da bizlere açıkça göstermektedir. Sunak; ülkemizde faaliyet yürüten Kemal Derviş ve Babacan’ın yaptığı gibi emperyalizme hizmet eden, ülkesini ve koltuğunu global sermaye ile koruyacak olan bir lider. Bundan sonra atacağı her adım da bu sermayenin direktifleri doğrultusunda olacaktır.

Fakat bu ‘Batı Demokrasisi’ isimli absürt komedi eserinin ilk sezonu değil. 2009 yılında ABD’de yayına giren dizide sırasıyla baş karakterler olarak Barack Obama, Kamala Harris, Boris Johnson gibi oyuncular seçilmişti. Önümüzdeki yıllarda diziye devlet başkanı olarak vegan ve LGBT+ birey dahil edilmesi planlanıyor. Diziyi takip etmeyenler için her sezon için kısaca özet geçelim:

Tüm Dünyanın Umudu: Barack Hussein Obama

‘’Hello Obama hoşgeldin başkanlığa

Barış getir bu dünyaya

Obama Obama hoşgeldin başkanlığa

Durdur bu savaşları

Bitsin artık gözyaşları

Geri getir umutlar

Durdur bu savaşları

Bitsin artık gözyaşları

Geri getir umutları’’

Mustafa Topaloğlu 2009 yılında Amerika Birleşik Devletleri başkanlığına seçilen Barack Obama’nın dünyaya getireceği barışa olan inancını bu sözlerle dile getirmişti. Çünkü Barack Obama Amerika’nın Afro Amerikalı ilk lideriydi, ismi Hussein’di, ailesinde müslümanlar vardı ve şehir efsanelerine göre gizli müslümandı. Fakat Obama yönetimindeki Amerika ile dünyada 8 yıl boyunca kan ve gözyaşı katlanarak devam etti. Irak, Afganistan, Pakistan, Somali, Yemen, Libya ve birçok ülke çeşitli bahanelerle bombalandı, milyonlarca masum insan öldürüldü. Bir ABD devlet başkanı kökenin bakmaksızın Amerika’nın emperyalist politikalarına hizmet eder ve görevini kendisinden sonra gelecek devlet başkanına devreder. Emperyalizmin saldırılarına karşı olmak istiyorsak ABD başkanının değişmesini beklemek değil, ABD’nin saldırılarına karşı tüm mazlum milletler olarak mücadele etmemiz gerekmektedir. Gücü zayıflayan emperyalizmi bu şekilde mağlup eder, dünyada hayalini kurduğumuz, şarkılarımızı süsleyen barışa ancak bu şekilde ulaşırız.

ABD’nin İlk Afro Amerikalı ve Kadın Başkan Yardımcısı: Kamala Harris

Kamala Harris ABD’nin başkan yardımcılığını yapmış ilk kadın ve Afro Amerikalı ismi olarak tanınıyor. Şu an mevcut görevi devam etmektedir.

Diğer isimlerden farklı olarak devlet başkanı değil, bir başkan yardımcısıdır. 21 Ocak 2019 tarihinde, 2020 Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimlerinde başkan adayı olacağını açıkladı ve kampanyasını başlattı. Fakat anketlerde oylarının düşük çıkmasının ve toplanan düşük kampanya parasının ardından, 3 Aralık 2019’da kampanyasını sonlandırdı. Bunun ardından 11 Ağustos 2020’de Biden, Harris’i aday eşi olarak seçti ve Amerika’yı tekrar dünyanın süper gücü yapma iddiasıyla seçimi kazanan Biden’ın yanına koyu teniyle harika bir vitrin süsü daha seçilmiş oldu.

Ali Kemal’in Torunu: Borris Johnson

Boris Johnson yakın zaman önce İngiltere’de başbakanlık görevini yürüttü. Dedesi Ali Kemal, Mustafa Kemal ve milli mücadele düşmanı bir isim. Dedesi gibi öncelikle gazeteci olan daha sonra siyasete atılan Johnson başbakanlıktan önce de tartışmalı yorumlarıyla gündeme gelmişti. Gazetecilik döneminde 2004’te Liverpoollu mühendis Ken Bigley’in Irak’ta kaçırılıp öldürülmesinin ardından Spectator dergisinde yazdığı bir yazıda Liverpoolluları orantısız üzüntü sergilemelerini eleştirmiş, yine daha sonraki yıllarda Papua Yeni Gine’yi “kanibalizm ve kabile şefi cinayetleri” ile ilişkilendirdiği bir yazı kaleme almıştı. Bu iki olayın ardından da özür dilemek zorunda kalmıştı. Dışişleri Bakanlığı döneminde ise “Beyaz sömürgecilerin Afrika’ya dönmesi yararlı olur” sözleri büyük tepki çekmişti. Ağustos 2018’de Daily Telegraph gazetesine yazdığı bir yazıda ise peçeli Müslüman kadınları “posta kutusuna” ve “banka soyguncularına benzetmişti. Ülkemizde kökenleri nedeniyle ‘Osmanlı Torunu Başbakan’ olarak medyada bilinse de İngiltere’de oldukça tartışmalı bir isimdi. Olaylı geçen başbakanlık sürecinin ardından görevini Liz Truss’a devretti.

Batı’nın çeşitli kültürlere sahip devlet başkanlarıyla birlikte dünyaya vermek istediği mesaj; artık kendilerinde ırkçılığın, sömürü kültürünün kalmadığıdır. Herhangi bir azınlığın devlet başkanı olabileceği söyleniyor. Fakat durum tabi ki de böyle değil. Eğer ailesinde Britanya Krallığının müesses has elemanı olmak, kendi soydaşlarına ihanet etmek, vatanından kaçıp İngiltere’ye kaçmak gibi kriterler varsa bu çok daha kolay. Bu nedenle Boris Johnson’ının ardından Rishi Sunak’ın İngiltere başbakanlığı için oldukça doğru bir tercih olduğu söylenebilir.

Batı’nın sömürge stratejisi geçtiğimiz yüzyıllara göre tamamıyla değişti. Artık ellerinde kırbaçlarıyla beyaz olmayanlara eziyet ettikleri, hor gördükleri görüntüleri görmüyoruz. Dünyaya her ne kadar çok kültürlülük resmi verseler de bu resmin altında dünyayı daha çok sömürmek için böyle bir yol izlediklerini söyleyebiliriz. Tüm bunların ışığında; Batı’da seçilen herhangi bir liderin etnik kökenine bakmayıp, emperyalizme karşı duruşunu analiz etmek dünya siyasetini takip eden bizler için çok daha sağlıklı olacaktır.

KAYNAKÇA

●      https://www.aydinlik.com.tr/haber/rishi-sunak-kimdir-kac-yasinda-ve-aslen-nereli-ingilterenin-yeni-basbakani-rishi-sunak-oldu-347087

●      https://www.evrensel.net/haber/92690/obama-6-yilda-7-ulkeyi-bombaladi

●      https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-38688550

●      https://onedio.com/haber/kamala-harris-kimdir-abd-baskan-yardimcisi-kamala-harris-kac-yasinda-aslen-nereli-1067065

●      https://www.sozcu.com.tr/2019/yazarlar/sinan-meydan/borisin-dedesi-ali-kemal-5253879/

●      https://www.odatv4.com/siyaset/ali-kemalin-torunu-basbakan-oldu-23071909-165513

●      https://www.aydinlik.com.tr/haber/rishi-sunak-donemi-ve-beklentiler-1-347566

●      https://www.aydinlik.com.tr/haber/rishi-sunak-donemi-ve-beklentiler-2-347731

ANADOLU’NUN HRİSTİYAN TÜRKLERİ : PAPA EFTİM VE TORUNLARI

Tarih kitaplarında baktığımızda genellikle şunu görürüz: Türkler Anadolu’ya ilk olarak 1071 yılında Malazgirt Savaşı ile girmiştir. Son yapılan tarihi çalışmalarda Türklerin çeşitli boylar halinde Anadolu’ya çok daha önce geldiği sonucuna ulaşılmıştır. Hitit ve diğer Anadolu uygarlıklarının dil ve kültür yapısına baktığımızda Türkler ile birçok ortak yönü olduğunu görüyoruz. Hititçede ve Sümercede de çok sayıda Türkçe kelime var. Bu bize bir etkileşimin varlığını gösteriyor. Ayrıca Konya’da, Savatra Antik Kenti’ndeki arkeolojik çalışmalarda Antik Yunancada ‘Türkoğlu’ anlamına gelen ‘Türkopol’ yazısı keşfedildi. Bir kilisede bulunan bu yazı ile ilgili Selçuk Üniversitesi (SÜ) Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarımı Bölümü ve Kazı Başkanı Doç. Dr. İlker Işık, ‘’Bu eser, Anadolu tarihi ve ecdadımıza ait çok önemli bir yazılı belge niteliğine sahiptir. Kaleden getirilmiş olması nedeniyle yazıt üzerinde ‘Türkoğlu’ adının yer alması, burada Bizans dönemi askeri bünyesinde bulunan Türk askerlerinin Savatra’da konuşlandığını düşündürmektedir. İslam öncesi gruplar halinde gelen Türk boyları, Anadolu’nun çeşitli bölgelerine yerleşmiş ve belli bir kısmı Hristiyanlığı seçerek Bizans ordusu içerisinde lejyon olarak görev yapmış. Bu yazıt, tahminimizce bir Bizans mimari unsuru üzerine işlenerek onların varlığını ortaya koymaktadır.” dedi.

Hristiyan Türkler Kimlerdir?

1071 Malazgirt Savaşı’ndan önce Türkler Anadolu topraklarına akınlar düzenlemiş ve henüz din birliği sağlayamamış Karaman Türkleri bu topraklarda Hristiyanlığı seçmiştir. Daha sonraki yıllarda ise Haçlılar da Türkopol ismini alarak bu orduda paralı askerlik yapmışlardır. Konya, Niğde, Nevşehir, Kayseri ve Ankara bölgelerinde yaşamını sürdüren Hristiyan Türkler için Evliya Çelebi Seyahatnamesi’nde, ‘’Alanya-kadim eyyamından beru Urum (Rum) keferesi bir mahallededir… Amma Urum lisanı bilmeyub, batıl Türk lisanı bilirler. Ve Antalya, dördü Urum keferesi mahallesidir. Amma keferesi asla Urumca bilmezler, batıl Türkçe lisan üzre kelamet ederler’’ diyerek Hristiyan Türklerin varlığını belirtmiştir. Öz be öz Türk olup, Yunan alfabesini kullanırlar, ibadetlerini Türkçe yaparlar ve Türkçe konuşurlar. Hristiyan olmaları ve Yunan alfabesi kullanmalarından dolayı çokça Rum zannedilen Karaman Türkleri günümüze kadar soylarını unutmamış ve gelecek nesiller için de bu geleneklerini devam ettirmektedirler.

Karaman Türklerinin yaktığı bu ağıt tüm yönleriyle kendilerini anlattırıyor:

“Gerçi Rum isek de Rumca bilmez Türkçe söyleriz

Ne Türkçe yazar okuruz, ne de Rumca söyleriz

Öyle bir mahludi haddı tarikatımız vardır

Hurufumuz (harflerimiz) Yunanice, Türkçe meram eyleriz”

Atatürk’ün Türk milleti ifadesi ülkemizde yaşayan din, dil, ırk, mezhep farketmeksizin herkesi kapsar. Atatürk: ‘’Türkiye Cumhuriyetini kuran Türkiye halkına Türk Milleti denir.’’ demiştir. Hristiyan Karaman Türkleri de bu tanımın tam olarak içindedir. Cumhuriyetimizin 6 ok ilkesinden olan milliyetçilik ayıran değil birleştiren bir ilkedir. Türk milletinin içinde her kökenden tüm yurttaşlarımız yer almaktadır.

Katıksız Vatansever: Papa Eftim

Atatürk denildiğinde gözleri dolan Hristiyan Türklerinden olan Papa Eftim diğer bir ismiyle Pavlos Karahisadiris 1884 yılında Yozgat’ta doğmuştur. Zekasıyla ruhbanlık okulunda hızla yükselmiş ve Fener Rum Patrikhanesi’nde 1915 yılında papaz ünvanını almıştır. Savaş yıllarıdır. Düşmanla işbirliği içinde bulunan Fener Rum Patrikhanesi dünya milletlerine hitaben yayınladığı bir bildiride “Canavar, zalim Kemalistlerin zulmünden, biz Hristiyanları kurtarmaya geliniz! Ankara’daki zehirli yuvalarını yıkmak için acele ediniz” diyordu. Bunun üzerine Papa Eftim kendisine bağlı cemaati toplayarak Fener Rum Patrikhanesini protesto etmiş ve ayrılarak Türk Ortodoks Kilisesini kurmuştur. Türk Ortodoks Kilisesi kurulduğu andan itibaren milli mücadeleye büyük katkı sağlamıştır. Kendisine ‘Baba Eftim’ diyen Atatürk, her fırsatta Eftim’e teveccüh gösterir ve şöyle der: ‘O, milli mücadelede bize bir ordu kadar yardım etti.’

Eftim Yozgat’ta kapı komşusu olan Çerkez Ethem sayesinde Atatürk ile tanıştı. 1922’de Kapadokya turuna çıktı. Hem Türk Ortodoks Kilisesi hedefini tanıttı ve hem de Milli Mücadele için para topladı. Millet Meclisi’nin açılış duasını okuyanlar arasında kendisi de vardı. Papa Eftim, laikliği sonuna kadar benimsemiş bir din adamıydı. Cumhuriyet Devrimi’nin getirdiği “Bazı Kisvelerin Giyilmemesi Üzerine Kanun”a uygun şekilde kilise dışında modern kıyafetleriyle dolaşır, topluma örnek olurdu.

Papa Eftim katıksız bir vatanseverdi. Din ile millet ayrımını doğru yapmaktaydı. Yunanlılar bu toprakların kendilerine ait olduğunu ve Müslümanların azınlıkta olduğunu iddia etmekteyken, işgalcilerin din üzerinden topraklarımızda gerçekleştirmek istedikleri amaçların farkında olan Papa Eftim Milli Mücadele’de halkımızla birlikte oldu. Karadeniz ve Doğu illerindeki halkın Pontus ayaklanmalarından etkilenmemesini ve Kurtuluş Savaşı’na destek vermelerini sağladı. Daha sonraki yıllarda soyadı kanunuyla Zeki Erenerol ismini alan Eftim, savaş bittikten sonra Galata’daki Panagia Kilisesi’ne çekilerek dinî görevle meşgul oldu ve 1968 yılında gözlerini hayata yumduktan sonra yerine oğlu Turgut Erenerol (Papa II. Eftim) geçti.

Mübadele Yıllarında Karaman Türkleri

Savaşın ardından Türkiye’deki Rumlar ve Yunanistan’daki Türkler karşılıklı bir şekilde göç ederler. Bu göçe Karaman Türkleri de maalesef dahildir. Tek nedeni Hristiyan oluşlarıdır ve Rum zannedilerek bin yıldan fazladır yaşadıkları topraklardan hiç bilmedikleri bir yere gitmek zorunda kalırlar. Bugün Yunanistan’da hala varlıklarını sürdürürler. İlk göç eden yaşlılar dışında yeni nesil Yunanca öğrenmişlerdir. Daha sonraları bir kısmı Avrupa’nın çeşitli yerlerine göç etmiştir.

Papa Eftim’in Torunları Bugün De Aynı Mevzide

Bugün Türkiye’deki Hristiyan Türklerin merkezi Türk Ortodoks Kilisesidir. Dün olduğu gibi bugün de ülkemize yapılan saldırılara karşı duruşları Papa Eftim kararlılığıyla devam etmektedir. Türk Ortodoks Kilisesi Ergenekon kumpasında da hedef alındı. Papa Eftim’in torunu Bağımsız Türk Ortodoks Patrikhanesi Basın Sözcüsü Sevgi Erenerol 5 yıl boyunca cezaevinde kaldı. Ergenekon savcıları Sevgi Erenerol’a ‘’Siz nasıl Hristiyansınız? Hz. İsa’dan çok Atatürk’ten bahsediyorsunuz’’ suçlamalarında bulunmuşlardı. Sevgi Erenerol’un tutuklanmasından sonra Bağımsız Türk Ortodoks Patrikhanesi adına açıklama yapan Avukat Safiye Karayel, “Bağımsız Türk Ortodoks Patrikhanesi ve değerli basın sözcüsü Sevgi Erenerol, her zeminde Türk devletinin hak ve menfaatlerini savunmuştur, bundan sonra da aynı azim ve sadakat ile yüce Türk Milleti için çalışacaktır.’’ ifadelerini kullanmıştı.

Yakın zamanda 29 Ağustos’ta Fener Rum Kilisesi Baş Papazı Bartholomeos, Rusya-Ukrayna savaşına dair Fransa Cumhurbaşkanı Macron’dan mektup aldığını belirtti. Bartholomeos kendi fikri ve tüm patrikhanenin tutumu olarak bu savaşın bitmesi için Rusya’nın işgaline son vermesi gerektiğini söylemişti. Bu açıklamanın ardından ilk tepki Sevgi Erenerol’dan geldi. Erenerol Aydınlık Gazetesine: ‘’Fransa Devlet Başkanı Macron’un diplomatik çağrıda muhatabı Ukrayna ve Rusya devlet başkanlarıdır; Fener Rum Kilisesi Başpapazı değil. Türkiye Cumhuriyeti’ni zor duruma sokan bu kurumun hukuk dışı eylemlerini halkımızın dikkate alması elzemdir.” ifadelerini kullandı.

Cumhuriyetin kuruluşunun ardından yaklaşık 100 yıl geçti. Düşman tek dişiyle pusuda. Türk milleti de aynı kararlılığıyla Papa Eftimleri, Ahmet Hulusi Efendileri ve Diyap Ağalarıyla din, dil, mezhep fark etmeksizin vatan savunmasında ülkesini korumaya ve yükseltmeye devam ediyor.

Kaynakça

https://www.arkeolojikhaber.com/haber-konyada-bir-kilise-parcasina-kazinmis-turkopol-yazisi-bulundu-35158/
https://www.bayburtpostasi.com.tr/her-buyuk-adamin-bir-buyuk-hatasi-karamanli-hiristiyan-turkler-de-ataturkun-makale,7559.html
Evangelia BALTA, Gerçi Rum İsek de Rumca Bilmez Türkçe Söyleriz Karamanlılar ve Karamanlıca Edebiyat Üzerine Araştırmalar, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul, 2018
Papa Eftim ve Milli Mücadeledeki Önemi, Mehmet BİÇİCİ, Makale
https://sonhaber.ch/hiristiyan-turkler-ve-papa-eftim/
https://hyetert.org/2019/01/22/karamanlilar-ortodoks-turkler/
https://www.aydinlik.com.tr/haber/turk-ortodoks-patrikhanesinden-fener-tepkisi-macronun-muhatabi-bartholomeos-degildir-337139
https://www.ensonhaber.com/gundem/ergenekonda-adi-gecen-turk-ortodoks-kilisesi-nedir-82874
 

TLB İZMİR İL SORUMLUSU

İBRAHİM ÇOĞAŞLIOĞLU

ANADOLU’NUN HRİSTİYAN TÜRKLERİ : PAPA EFTİM VE TORUNLARI

Tarih kitaplarında baktığımızda genellikle şunu görürüz: Türkler Anadolu’ya ilk olarak 1071 yılında Malazgirt Savaşı ile girmiştir. Son yapılan tarihi çalışmalarda Türklerin çeşitli boylar halinde Anadolu’ya çok daha önce geldiği sonucuna ulaşılmıştır. Hitit ve diğer Anadolu uygarlıklarının dil ve kültür yapısına baktığımızda Türkler ile birçok ortak yönü olduğunu görüyoruz. Hititçede ve Sümercede de çok sayıda Türkçe kelime var. Bu bize bir etkileşimin varlığını gösteriyor. Ayrıca Konya’da, Savatra Antik Kenti’ndeki arkeolojik çalışmalarda Antik Yunancada ‘Türkoğlu’ anlamına gelen ‘Türkopol’ yazısı keşfedildi. Bir kilisede bulunan bu yazı ile ilgili Selçuk Üniversitesi (SÜ) Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarımı Bölümü ve Kazı Başkanı Doç. Dr. İlker Işık, ‘’Bu eser, Anadolu tarihi ve ecdadımıza ait çok önemli bir yazılı belge niteliğine sahiptir. Kaleden getirilmiş olması nedeniyle yazıt üzerinde ‘Türkoğlu’ adının yer alması, burada Bizans dönemi askeri bünyesinde bulunan Türk askerlerinin Savatra’da konuşlandığını düşündürmektedir. İslam öncesi gruplar halinde gelen Türk boyları, Anadolu’nun çeşitli bölgelerine yerleşmiş ve belli bir kısmı Hristiyanlığı seçerek Bizans ordusu içerisinde lejyon olarak görev yapmış. Bu yazıt, tahminimizce bir Bizans mimari unsuru üzerine işlenerek onların varlığını ortaya koymaktadır.” dedi.

Hristiyan Türkler Kimlerdir?

1071 Malazgirt Savaşı’ndan önce Türkler Anadolu topraklarına akınlar düzenlemiş ve henüz din birliği sağlayamamış Karaman Türkleri bu topraklarda Hristiyanlığı seçmiştir. Daha sonraki yıllarda ise Haçlılar da Türkopol ismini alarak bu orduda paralı askerlik yapmışlardır. Konya, Niğde, Nevşehir, Kayseri ve Ankara bölgelerinde yaşamını sürdüren Hristiyan Türkler için Evliya Çelebi Seyahatnamesi’nde, ‘’Alanya-kadim eyyamından beru Urum (Rum) keferesi bir mahallededir… Amma Urum lisanı bilmeyub, batıl Türk lisanı bilirler. Ve Antalya, dördü Urum keferesi mahallesidir. Amma keferesi asla Urumca bilmezler, batıl Türkçe lisan üzre kelamet ederler’’ diyerek Hristiyan Türklerin varlığını belirtmiştir. Öz be öz Türk olup, Yunan alfabesini kullanırlar, ibadetlerini Türkçe yaparlar ve Türkçe konuşurlar. Hristiyan olmaları ve Yunan alfabesi kullanmalarından dolayı çokça Rum zannedilen Karaman Türkleri günümüze kadar soylarını unutmamış ve gelecek nesiller için de bu geleneklerini devam ettirmektedirler.

Karaman Türklerinin yaktığı bu ağıt tüm yönleriyle kendilerini anlattırıyor:

“Gerçi Rum isek de Rumca bilmez Türkçe söyleriz

Ne Türkçe yazar okuruz, ne de Rumca söyleriz

Öyle bir mahludi haddı tarikatımız vardır

Hurufumuz (harflerimiz) Yunanice, Türkçe meram eyleriz”

Atatürk’ün Türk milleti ifadesi ülkemizde yaşayan din, dil, ırk, mezhep farketmeksizin herkesi kapsar. Atatürk: ‘’Türkiye Cumhuriyetini kuran Türkiye halkına Türk Milleti denir.’’ demiştir. Hristiyan Karaman Türkleri de bu tanımın tam olarak içindedir. Cumhuriyetimizin 6 ok ilkesinden olan milliyetçilik ayıran değil birleştiren bir ilkedir. Türk milletinin içinde her kökenden tüm yurttaşlarımız yer almaktadır.

Katıksız Vatansever: Papa Eftim

Atatürk denildiğinde gözleri dolan Hristiyan Türklerinden olan Papa Eftim diğer bir ismiyle Pavlos Karahisadiris 1884 yılında Yozgat’ta doğmuştur. Zekasıyla ruhbanlık okulunda hızla yükselmiş ve Fener Rum Patrikhanesi’nde 1915 yılında papaz ünvanını almıştır. Savaş yıllarıdır. Düşmanla işbirliği içinde bulunan Fener Rum Patrikhanesi dünya milletlerine hitaben yayınladığı bir bildiride “Canavar, zalim Kemalistlerin zulmünden, biz Hristiyanları kurtarmaya geliniz! Ankara’daki zehirli yuvalarını yıkmak için acele ediniz” diyordu. Bunun üzerine Papa Eftim kendisine bağlı cemaati toplayarak Fener Rum Patrikhanesini protesto etmiş ve ayrılarak Türk Ortodoks Kilisesini kurmuştur. Türk Ortodoks Kilisesi kurulduğu andan itibaren milli mücadeleye büyük katkı sağlamıştır. Kendisine ‘Baba Eftim’ diyen Atatürk, her fırsatta Eftim’e teveccüh gösterir ve şöyle der: ‘O, milli mücadelede bize bir ordu kadar yardım etti.’

Eftim Yozgat’ta kapı komşusu olan Çerkez Ethem sayesinde Atatürk ile tanıştı. 1922’de Kapadokya turuna çıktı. Hem Türk Ortodoks Kilisesi hedefini tanıttı ve hem de Milli Mücadele için para topladı. Millet Meclisi’nin açılış duasını okuyanlar arasında kendisi de vardı. Papa Eftim, laikliği sonuna kadar benimsemiş bir din adamıydı. Cumhuriyet Devrimi’nin getirdiği “Bazı Kisvelerin Giyilmemesi Üzerine Kanun”a uygun şekilde kilise dışında modern kıyafetleriyle dolaşır, topluma örnek olurdu.

Papa Eftim katıksız bir vatanseverdi. Din ile millet ayrımını doğru yapmaktaydı. Yunanlılar bu toprakların kendilerine ait olduğunu ve Müslümanların azınlıkta olduğunu iddia etmekteyken, işgalcilerin din üzerinden topraklarımızda gerçekleştirmek istedikleri amaçların farkında olan Papa Eftim Milli Mücadele’de halkımızla birlikte oldu. Karadeniz ve Doğu illerindeki halkın Pontus ayaklanmalarından etkilenmemesini ve Kurtuluş Savaşı’na destek vermelerini sağladı. Daha sonraki yıllarda soyadı kanunuyla Zeki Erenerol ismini alan Eftim, savaş bittikten sonra Galata’daki Panagia Kilisesi’ne çekilerek dinî görevle meşgul oldu ve 1968 yılında gözlerini hayata yumduktan sonra yerine oğlu Turgut Erenerol (Papa II. Eftim) geçti.

Mübadele Yıllarında Karaman Türkleri

Savaşın ardından Türkiye’deki Rumlar ve Yunanistan’daki Türkler karşılıklı bir şekilde göç ederler. Bu göçe Karaman Türkleri de maalesef dahildir. Tek nedeni Hristiyan oluşlarıdır ve Rum zannedilerek bin yıldan fazladır yaşadıkları topraklardan hiç bilmedikleri bir yere gitmek zorunda kalırlar. Bugün Yunanistan’da hala varlıklarını sürdürürler. İlk göç eden yaşlılar dışında yeni nesil Yunanca öğrenmişlerdir. Daha sonraları bir kısmı Avrupa’nın çeşitli yerlerine göç etmiştir.

Papa Eftim’in Torunları Bugün De Aynı Mevzide

Bugün Türkiye’deki Hristiyan Türklerin merkezi Türk Ortodoks Kilisesidir. Dün olduğu gibi bugün de ülkemize yapılan saldırılara karşı duruşları Papa Eftim kararlılığıyla devam etmektedir. Türk Ortodoks Kilisesi Ergenekon kumpasında da hedef alındı. Papa Eftim’in torunu Bağımsız Türk Ortodoks Patrikhanesi Basın Sözcüsü Sevgi Erenerol 5 yıl boyunca cezaevinde kaldı. Ergenekon savcıları Sevgi Erenerol’a ‘’Siz nasıl Hristiyansınız? Hz. İsa’dan çok Atatürk’ten bahsediyorsunuz’’ suçlamalarında bulunmuşlardı. Sevgi Erenerol’un tutuklanmasından sonra Bağımsız Türk Ortodoks Patrikhanesi adına açıklama yapan Avukat Safiye Karayel, “Bağımsız Türk Ortodoks Patrikhanesi ve değerli basın sözcüsü Sevgi Erenerol, her zeminde Türk devletinin hak ve menfaatlerini savunmuştur, bundan sonra da aynı azim ve sadakat ile yüce Türk Milleti için çalışacaktır.’’ ifadelerini kullanmıştı.

Yakın zamanda 29 Ağustos’ta Fener Rum Kilisesi Baş Papazı Bartholomeos, Rusya-Ukrayna savaşına dair Fransa Cumhurbaşkanı Macron’dan mektup aldığını belirtti. Bartholomeos kendi fikri ve tüm patrikhanenin tutumu olarak bu savaşın bitmesi için Rusya’nın işgaline son vermesi gerektiğini söylemişti. Bu açıklamanın ardından ilk tepki Sevgi Erenerol’dan geldi. Erenerol Aydınlık Gazetesine: ‘’Fransa Devlet Başkanı Macron’un diplomatik çağrıda muhatabı Ukrayna ve Rusya devlet başkanlarıdır; Fener Rum Kilisesi Başpapazı değil. Türkiye Cumhuriyeti’ni zor duruma sokan bu kurumun hukuk dışı eylemlerini halkımızın dikkate alması elzemdir.” ifadelerini kullandı.

Cumhuriyetin kuruluşunun ardından yaklaşık 100 yıl geçti. Düşman tek dişiyle pusuda. Türk milleti de aynı kararlılığıyla Papa Eftimleri, Ahmet Hulusi Efendileri ve Diyap Ağalarıyla din, dil, mezhep fark etmeksizin vatan savunmasında ülkesini korumaya ve yükseltmeye devam ediyor.

Kaynakça

https://www.arkeolojikhaber.com/haber-konyada-bir-kilise-parcasina-kazinmis-turkopol-yazisi-bulundu-35158/
https://www.bayburtpostasi.com.tr/her-buyuk-adamin-bir-buyuk-hatasi-karamanli-hiristiyan-turkler-de-ataturkun-makale,7559.html
Evangelia BALTA, Gerçi Rum İsek de Rumca Bilmez Türkçe Söyleriz Karamanlılar ve Karamanlıca Edebiyat Üzerine Araştırmalar, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul, 2018
Papa Eftim ve Milli Mücadeledeki Önemi, Mehmet BİÇİCİ, Makale
https://sonhaber.ch/hiristiyan-turkler-ve-papa-eftim/
https://hyetert.org/2019/01/22/karamanlilar-ortodoks-turkler/
https://www.aydinlik.com.tr/haber/turk-ortodoks-patrikhanesinden-fener-tepkisi-macronun-muhatabi-bartholomeos-degildir-337139
https://www.ensonhaber.com/gundem/ergenekonda-adi-gecen-turk-ortodoks-kilisesi-nedir-82874
 

TLB İZMİR İL SORUMLUSU

İBRAHİM ÇOĞAŞLIOĞLU

8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar günü 100 yılı aşkındır süredir kutlanıyor. Bu gün Amerika’da 1908 yılında 15 bine yakın kadının daha kısa mesai süresi ve hakkettikleri maaşı alma talebiyle başladı. Bir yıl sonra Amerika Sosyalist Partisi 8 Mart’ı Ulusal Kadınlar Günü ilan etmişti. Bu özel günü uluslararası hale getirme fikrini ortaya atan ilk kişi ise Clara Zetkin’dir.

26-27 Ağustos 1910’da Kopenhang şehrinde toplanan 2. Erternasyonel’e bağlı Uluslararası Sosyalist Kadınlar Konferansı’nda bir “Kadınlar Günü” düzenlenmesi önerisi getirildi ve bu öneri oy birliğiyle kabul edildi. 1921’de Moskova’da düzenlenen 3. Erternasyol’da ise “Dünya Emekçi Kadınlar Günü” ismi benimsendi ve o günden beri bu isim kullanılmaktadır.

MOR ZEHİRLENMEYE KARŞI AY YILDIZLI TÜRK KADINI

Emperyalizm; her haklı mücadelenin önündeki engel olduğu gibi kadın mücadelesinin de önündeki en büyük engeldir. Kadının gerçek sorunlarından kopuk, Batı’dan fonlanan feminist örgütlerce her 8 Mart’ta yapılan eylemler, atılan sloganlar ve taşınan dövizler kadın mücadelesine zarar veriyor. 6 Mart’ta Ankara’da yapılan Yükselen Kadın Yükselen Türkiye Mitinginde kadın erkek yaşlı genç binlerce kişi gerçek kadın mücadelesinin nasıl verileceğini tüm Türkiye’ye gösterdi. Orada yapılan konuşmalardan ve sloganlardan anladım ki gerçek kadın mücadelesi buradaki insanlar gibi ayağı Türk topraklarına basarak, kadının gerçek sorunlarının farkında olarak işte böyle verilir.

Yürüyüşte ellerde yükseltilen dövizlerde de öne çıkan sloganlar Kadın hareketinde yeni bir sayfa açıldığının göstergesiydi. 8 Mart’ı erkek düşmanlığı olarak gösterilmeye çalışılanlara karşı kadın-erkek el ele mücadele sloganları vardı. Aile ilişkilerini ve özel hayatı tarumar eden gündüz kuşağı programlarına tepki vardı.

Bugün Türk kadınının sorunu Feminis gece yürüyüşü yapan örgütlerin iddia ettiği gibi mini etek giyip giymemesi veya sütyen takıp takmaması olmadığını düşünüyorum. Bunları kadının sorunuymuş gibi yansıtanlar kadınlara en büyük kötülüğü yapıyorlar. 6 Mart mitingi kadının sorunlarını ve çözümlerini çarpıcı bir şekilde ortaya koyuyor: Bugün Türk kadını çalışmak, üretmek istiyor. Evini geçindirmek çocuklarını okutmak istiyor. Nitelikli bir eğitim almak ülkesine ve milletine yararlı olmak istiyor. Şiddetin ve ayrımcılığın her türlüsünü yok etmek istiyor. Evladı uyuşturucu bataklığına düşmesin istiyor. Evlatlarını kaçıran HDP’nin kököünün kurutulmasını istiyor. Tüm bu talepler aynı zamanda bir erkeklerin talebidir. Atatürk’ün söylemiyle güçlü bir millet olma yolunda azmeden halkımız bunu ancak erkeğiyle kadınıyla birlikte başarabilir. Fabrikada, tarlada, sporda, sanatta üreten kadınlar çoğaldıkça milletimiz aydınlığa ulaşacaktır.

Bu 8 Mart’ta da her yıl olduğu gibi feminist örgütler yüz kızartıcı görüntülerle meydanlardaydı. Biz görüntüleri izlerken biz utandık, onlar o pankartları taşırken utanmadı. Kadına hakaret edilen cinsel içerikli dövizlerle kadını hak ettiği özgürlüğe nasıl kavuşabilir? Buradan nasıl bir mücadele mevziisi yaratılabilir? Soyunmak ya da giyinmek hiçbir insanı özgürleştirmez. “Erkek devlet şiddetine itaat etmeyeceğiz”, “kocanı öldür” gibi sloganlar atarak yapılan erkek, aile ve devlet düşmanlığının kadınla ve kadın sorunuyla bir ilişkisi yoktur. Aksine bu sloganlarla yapılan mücadele tarifi kadını daha da kafeslere hapsediyor.

İşte Yükselen Kadın Yükselen Türkiye Mitingi büyük çözümü gösterdi. Ellerinde al bayraklarımızla kadınlar Aslanlı yoldan iktidara yürüdü. Türk kadının rengi kırmızı beyazdır ve çözüm ancak ay yıldızlı bayrağımızın altında olacaktır. Erkek düşmanlığının, devlet düşmanlığının, kadının bedeninin metalaştırıldığı anlayışın Türk kadınında ve Türk milletinde bugüne kadar bir karşılığı olmamış bundan sonra da olmayacaktır. Emperyalizm, feminizm ile kadının değerini düşürüyor.

Batı’nın çüreyen sistemi kendi içindeki kadınları olduğu gibi Türk kadınını da o bataklığa çekmeye çalışıyor. Hep birlikte dönüp aynaya bakalım bir de Batı’ya. Kadınlarımızla gurur duyalım. Üretimin her alanında emeğiyle ülkemizin ilerlemesinde öncülük yapan kadınlarımız var. Kadına şiddette, eğitimde eşitlikte yapacağımız devrimci adımlar var.

Batı’nın yozlaşmış kültürüyle kimi örgütlerin çağırsıyla 8 Mart’larda sokaklarda olanlar, kadın sorununun çözümünden çok uzak tam aksine kadına en büyük zararı verenlerdir. O meydanlarda kadın yoktur. O meydanlarda, kadınımızı mor kafeslere kapatmak isteyenler vardır.Batı’nın yozlaşmış kültürüyle her 8 Mart’ta meydanlarda olan insanlar kadın sorununun çözümünden çok uzak tam aksine kadına en büyük zararı veren kitledir. O meydanlarda kadın yoktur. Evlatlarını kaçıran HDP’nin önünde nöbet bekleyen annelerin mücadelesi bu yürüyüşlerin neresinde yer almaktadır? Türk kadınını mor zehirlenmeye mahkum bırakmayacağız. Bunu da erkeğiyle kadınıyla hep birlikte yapacağız. Olimpiyatlarda göndere çektikleri Türk bayraklarıyla göğsümüzü kabartan Nur Tatarlar, İrem Yamanlar olduğu müddetçe bu yozlaşmaya da izin vermeyeceğiz. Görüldüğü üzere emperyalizmin en büyük kozlarından mor zehirlenmeye karşı verdiğimiz mücadelede de Türk kadını en ön safta Türk milletine öncülük ediyor.

ATATÜRK VE TÜRK KADINI

‘’Milletimiz güçlü bir millet olmaya azmetmiştir. Bunun gereklerinden biri de kadınlarımızın her konuda yükselmelerini sağlamaktır. Bundan dolayı kadınlarımız ilim ve fen sahibi olacaklar ve erkeklerin geçtikleri bütün öğretim basamaklarından geçeceklerdir.”

Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti’nde Türk kadınının yerini bu sözlerle belirtmiştir. Türk kadınının yeri, erkeğin dört adım gerisinde değil; ilimde ve fende erkeklerin geçtiği bütün öğretim basamaklarından geçerek güçlü bir millet olma yolunda azmeden milletimizin öncüsü konumunda olacaktır. Orta Çağ’dan kalan kadının yok sayıldığı günler Cumhuriyet devrimleriyle tarihin tozlu sayfalarına karışmalıdır.

Atatürk her zaman Türk kadınına güvenmiştir. Bu güvenin altında Kurtuluş Savaşı’nda Türk kadınının gösterdiği yüksek karakter yatmaktadır. Erkekler cephede savaşırken, Türk kadını cephenin arkasında kağnılarla yeri geldiğinde Şerife Bacı olmuş silah taşımış, yeri geldiğinde bir asker olarak Nezahat Onbaşı, Halime Çavuş olarak savaşmıştır. Emperyalizme karşı erkeklerle omuz omuza, yan yana mücadele etmiş; Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulmasına önderlik etmiştir. Cumhuriyet’in kurulmasıyla birlikte de önemli kararlar alınmıştır. Kadının eşit yurttaş sayıldığı Türk Medeni Kanun, 4 Ekim 1926’da meclisten oy birliğiyle geçerek yürürlüğü girmiştir. Türkiye Cumhuriyeti ayrıca kadına seçme seçilme hakkı tanıyan dünyadaki ilk ülkelerdendir. Bu hakkın verilmesinde Afet İnan’ın katkısı büyüktür.

Mustafa Kemal Atatürk, Türk toplumunun muasır medeniyetler seviyesine yükselmesindeki en büyük adımın eğitim olduğunu belirtmektedir ve ancak erkeğiyle, kadınıyla eğitimde ilerlemenin olmasının bizi ilerleteceğini söylemiştir. Atatürk’e göre bir halkın yarısı topraklara zincirlerle bağlı kaldıkça ilerlemek mümkün değildir. Bunun için de 15-21 Temmuz 1921’de toplanan Maarif Kongresi’nde 250’ye yakın erkek ve kadın öğretmen bir araya gelmişti. Milli Mücadele bir yandan cephede devam ederken diğer yandan erkek ve kadın öğretmenler gelecekte kurulacak ülkenin yeni nesillerini birlikte inşa edeceklerinin mesajını veriyordu.

Bugün de koşullar aynıdır. Türkiye, Yükselen Asya Çağı’yla yükselmeye devam ediyor. Türk kadını sporda, sanatta, edebiyatta ülkemizi tüm dünyada gururla temsil ediyor. Hacire Ana ile PKK’nın kaçırdığı evlatlarına kavuşuyor, tüm kadınlarımıza cesaret aşılıyor.

Kadınlarımız özgürlüğüne ancak üretimde daha fazla yer alarak kavuşur. Üreten Türkiye, üreten kadınlarıyla çok daha güçlü. Erkeğiyle, kadınıyla Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk’ün izinde ilerlemeye devam edeceğiz.

6 MART’TA TANDOĞAN’DAN HAYKIRAN SES: ESMA GİBİ ÇEVİK, AYBÜKE GİBİ YALÇIN’IZ

6 Mart’ta TGB ve CKD’nin birlikte düzenlediği “Yükselen Kadın, Yükselen Türkiye” mitinginde Türk milleti tek yürek oldu. Sporda bayrağımızı göndere çeken sporcu kadınlar, çiftçi kadınlar, sanatçı kadınlar, evladını PKK’nın evlatlarını kaçırdığı yiğit kadınlar, erkeklerle birlikte miting alanını doldurdu. Kadın yükselirse, Türkiye yükselir dedi. Ellerinde Türk bayraklarıyla Anıtkabir’e yürüdüler ve tarihe geçtiler. Her yıl karşımıza çıkan 8 Mart yürüyüşlerinden oldukça farklıydı. Her 8 Mart devlet düşmanlığının yapıldığı alanlara dönüşürken, bu yürüyüş ülkemiz için şehit olan kadın askerlerimiz için de yapıldı. “Kocanı Öldür” dövizleri bu yürüyüşte yoktu, tam aksine kadınlarımız eşleriyle birlikte yürüdüler. Ellerinde Türk bayrağıyla “Cumhuriyet Kadını Görev Başında” sloganlarının atıldığı tek kadın yürüyüşü oldu. Anıtkabir’e Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk’ün huzuruna çıktık. Türk milletinin erkeğiyle, kadınıyla Ata’sının izinde olduğunu tüm Türkiye’ye gösterdik.

Yazıma her ne kadar bu yürüyüşte çok istemesine rağmen yer alamasa da kardeşinin olduğunu bilen ve bir anne olan ablamın sözleriyle bitiriyorum. “Yürüyüşte olmayı çok istedim, içim gitti olamadım ama seninle gurur duyuyorum kardeşim.”

İbrahim Çoğaşlıoğlu | TGB İzmir İl Yöneticisi 

tgb.gen.tr

8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar günü 100 yılı aşkındır süredir kutlanıyor. Bu gün Amerika’da 1908 yılında 15 bine yakın kadının daha kısa mesai süresi ve hakkettikleri maaşı alma talebiyle başladı. Bir yıl sonra Amerika Sosyalist Partisi 8 Mart’ı Ulusal Kadınlar Günü ilan etmişti. Bu özel günü uluslararası hale getirme fikrini ortaya atan ilk kişi ise Clara Zetkin’dir.

26-27 Ağustos 1910’da Kopenhang şehrinde toplanan 2. Erternasyonel’e bağlı Uluslararası Sosyalist Kadınlar Konferansı’nda bir “Kadınlar Günü” düzenlenmesi önerisi getirildi ve bu öneri oy birliğiyle kabul edildi. 1921’de Moskova’da düzenlenen 3. Erternasyol’da ise “Dünya Emekçi Kadınlar Günü” ismi benimsendi ve o günden beri bu isim kullanılmaktadır.

MOR ZEHİRLENMEYE KARŞI AY YILDIZLI TÜRK KADINI

Emperyalizm; her haklı mücadelenin önündeki engel olduğu gibi kadın mücadelesinin de önündeki en büyük engeldir. Kadının gerçek sorunlarından kopuk, Batı’dan fonlanan feminist örgütlerce her 8 Mart’ta yapılan eylemler, atılan sloganlar ve taşınan dövizler kadın mücadelesine zarar veriyor. 6 Mart’ta Ankara’da yapılan Yükselen Kadın Yükselen Türkiye Mitinginde kadın erkek yaşlı genç binlerce kişi gerçek kadın mücadelesinin nasıl verileceğini tüm Türkiye’ye gösterdi. Orada yapılan konuşmalardan ve sloganlardan anladım ki gerçek kadın mücadelesi buradaki insanlar gibi ayağı Türk topraklarına basarak, kadının gerçek sorunlarının farkında olarak işte böyle verilir.

Yürüyüşte ellerde yükseltilen dövizlerde de öne çıkan sloganlar Kadın hareketinde yeni bir sayfa açıldığının göstergesiydi. 8 Mart’ı erkek düşmanlığı olarak gösterilmeye çalışılanlara karşı kadın-erkek el ele mücadele sloganları vardı. Aile ilişkilerini ve özel hayatı tarumar eden gündüz kuşağı programlarına tepki vardı.

Bugün Türk kadınının sorunu Feminis gece yürüyüşü yapan örgütlerin iddia ettiği gibi mini etek giyip giymemesi veya sütyen takıp takmaması olmadığını düşünüyorum. Bunları kadının sorunuymuş gibi yansıtanlar kadınlara en büyük kötülüğü yapıyorlar. 6 Mart mitingi kadının sorunlarını ve çözümlerini çarpıcı bir şekilde ortaya koyuyor: Bugün Türk kadını çalışmak, üretmek istiyor. Evini geçindirmek çocuklarını okutmak istiyor. Nitelikli bir eğitim almak ülkesine ve milletine yararlı olmak istiyor. Şiddetin ve ayrımcılığın her türlüsünü yok etmek istiyor. Evladı uyuşturucu bataklığına düşmesin istiyor. Evlatlarını kaçıran HDP’nin kököünün kurutulmasını istiyor. Tüm bu talepler aynı zamanda bir erkeklerin talebidir. Atatürk’ün söylemiyle güçlü bir millet olma yolunda azmeden halkımız bunu ancak erkeğiyle kadınıyla birlikte başarabilir. Fabrikada, tarlada, sporda, sanatta üreten kadınlar çoğaldıkça milletimiz aydınlığa ulaşacaktır.

Bu 8 Mart’ta da her yıl olduğu gibi feminist örgütler yüz kızartıcı görüntülerle meydanlardaydı. Biz görüntüleri izlerken biz utandık, onlar o pankartları taşırken utanmadı. Kadına hakaret edilen cinsel içerikli dövizlerle kadını hak ettiği özgürlüğe nasıl kavuşabilir? Buradan nasıl bir mücadele mevziisi yaratılabilir? Soyunmak ya da giyinmek hiçbir insanı özgürleştirmez. “Erkek devlet şiddetine itaat etmeyeceğiz”, “kocanı öldür” gibi sloganlar atarak yapılan erkek, aile ve devlet düşmanlığının kadınla ve kadın sorunuyla bir ilişkisi yoktur. Aksine bu sloganlarla yapılan mücadele tarifi kadını daha da kafeslere hapsediyor.

İşte Yükselen Kadın Yükselen Türkiye Mitingi büyük çözümü gösterdi. Ellerinde al bayraklarımızla kadınlar Aslanlı yoldan iktidara yürüdü. Türk kadının rengi kırmızı beyazdır ve çözüm ancak ay yıldızlı bayrağımızın altında olacaktır. Erkek düşmanlığının, devlet düşmanlığının, kadının bedeninin metalaştırıldığı anlayışın Türk kadınında ve Türk milletinde bugüne kadar bir karşılığı olmamış bundan sonra da olmayacaktır. Emperyalizm, feminizm ile kadının değerini düşürüyor.

Batı’nın çüreyen sistemi kendi içindeki kadınları olduğu gibi Türk kadınını da o bataklığa çekmeye çalışıyor. Hep birlikte dönüp aynaya bakalım bir de Batı’ya. Kadınlarımızla gurur duyalım. Üretimin her alanında emeğiyle ülkemizin ilerlemesinde öncülük yapan kadınlarımız var. Kadına şiddette, eğitimde eşitlikte yapacağımız devrimci adımlar var.

Batı’nın yozlaşmış kültürüyle kimi örgütlerin çağırsıyla 8 Mart’larda sokaklarda olanlar, kadın sorununun çözümünden çok uzak tam aksine kadına en büyük zararı verenlerdir. O meydanlarda kadın yoktur. O meydanlarda, kadınımızı mor kafeslere kapatmak isteyenler vardır.Batı’nın yozlaşmış kültürüyle her 8 Mart’ta meydanlarda olan insanlar kadın sorununun çözümünden çok uzak tam aksine kadına en büyük zararı veren kitledir. O meydanlarda kadın yoktur. Evlatlarını kaçıran HDP’nin önünde nöbet bekleyen annelerin mücadelesi bu yürüyüşlerin neresinde yer almaktadır? Türk kadınını mor zehirlenmeye mahkum bırakmayacağız. Bunu da erkeğiyle kadınıyla hep birlikte yapacağız. Olimpiyatlarda göndere çektikleri Türk bayraklarıyla göğsümüzü kabartan Nur Tatarlar, İrem Yamanlar olduğu müddetçe bu yozlaşmaya da izin vermeyeceğiz. Görüldüğü üzere emperyalizmin en büyük kozlarından mor zehirlenmeye karşı verdiğimiz mücadelede de Türk kadını en ön safta Türk milletine öncülük ediyor.

ATATÜRK VE TÜRK KADINI

‘’Milletimiz güçlü bir millet olmaya azmetmiştir. Bunun gereklerinden biri de kadınlarımızın her konuda yükselmelerini sağlamaktır. Bundan dolayı kadınlarımız ilim ve fen sahibi olacaklar ve erkeklerin geçtikleri bütün öğretim basamaklarından geçeceklerdir.”

Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti’nde Türk kadınının yerini bu sözlerle belirtmiştir. Türk kadınının yeri, erkeğin dört adım gerisinde değil; ilimde ve fende erkeklerin geçtiği bütün öğretim basamaklarından geçerek güçlü bir millet olma yolunda azmeden milletimizin öncüsü konumunda olacaktır. Orta Çağ’dan kalan kadının yok sayıldığı günler Cumhuriyet devrimleriyle tarihin tozlu sayfalarına karışmalıdır.

Atatürk her zaman Türk kadınına güvenmiştir. Bu güvenin altında Kurtuluş Savaşı’nda Türk kadınının gösterdiği yüksek karakter yatmaktadır. Erkekler cephede savaşırken, Türk kadını cephenin arkasında kağnılarla yeri geldiğinde Şerife Bacı olmuş silah taşımış, yeri geldiğinde bir asker olarak Nezahat Onbaşı, Halime Çavuş olarak savaşmıştır. Emperyalizme karşı erkeklerle omuz omuza, yan yana mücadele etmiş; Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulmasına önderlik etmiştir. Cumhuriyet’in kurulmasıyla birlikte de önemli kararlar alınmıştır. Kadının eşit yurttaş sayıldığı Türk Medeni Kanun, 4 Ekim 1926’da meclisten oy birliğiyle geçerek yürürlüğü girmiştir. Türkiye Cumhuriyeti ayrıca kadına seçme seçilme hakkı tanıyan dünyadaki ilk ülkelerdendir. Bu hakkın verilmesinde Afet İnan’ın katkısı büyüktür.

Mustafa Kemal Atatürk, Türk toplumunun muasır medeniyetler seviyesine yükselmesindeki en büyük adımın eğitim olduğunu belirtmektedir ve ancak erkeğiyle, kadınıyla eğitimde ilerlemenin olmasının bizi ilerleteceğini söylemiştir. Atatürk’e göre bir halkın yarısı topraklara zincirlerle bağlı kaldıkça ilerlemek mümkün değildir. Bunun için de 15-21 Temmuz 1921’de toplanan Maarif Kongresi’nde 250’ye yakın erkek ve kadın öğretmen bir araya gelmişti. Milli Mücadele bir yandan cephede devam ederken diğer yandan erkek ve kadın öğretmenler gelecekte kurulacak ülkenin yeni nesillerini birlikte inşa edeceklerinin mesajını veriyordu.

Bugün de koşullar aynıdır. Türkiye, Yükselen Asya Çağı’yla yükselmeye devam ediyor. Türk kadını sporda, sanatta, edebiyatta ülkemizi tüm dünyada gururla temsil ediyor. Hacire Ana ile PKK’nın kaçırdığı evlatlarına kavuşuyor, tüm kadınlarımıza cesaret aşılıyor.

Kadınlarımız özgürlüğüne ancak üretimde daha fazla yer alarak kavuşur. Üreten Türkiye, üreten kadınlarıyla çok daha güçlü. Erkeğiyle, kadınıyla Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk’ün izinde ilerlemeye devam edeceğiz.

6 MART’TA TANDOĞAN’DAN HAYKIRAN SES: ESMA GİBİ ÇEVİK, AYBÜKE GİBİ YALÇIN’IZ

6 Mart’ta TGB ve CKD’nin birlikte düzenlediği “Yükselen Kadın, Yükselen Türkiye” mitinginde Türk milleti tek yürek oldu. Sporda bayrağımızı göndere çeken sporcu kadınlar, çiftçi kadınlar, sanatçı kadınlar, evladını PKK’nın evlatlarını kaçırdığı yiğit kadınlar, erkeklerle birlikte miting alanını doldurdu. Kadın yükselirse, Türkiye yükselir dedi. Ellerinde Türk bayraklarıyla Anıtkabir’e yürüdüler ve tarihe geçtiler. Her yıl karşımıza çıkan 8 Mart yürüyüşlerinden oldukça farklıydı. Her 8 Mart devlet düşmanlığının yapıldığı alanlara dönüşürken, bu yürüyüş ülkemiz için şehit olan kadın askerlerimiz için de yapıldı. “Kocanı Öldür” dövizleri bu yürüyüşte yoktu, tam aksine kadınlarımız eşleriyle birlikte yürüdüler. Ellerinde Türk bayrağıyla “Cumhuriyet Kadını Görev Başında” sloganlarının atıldığı tek kadın yürüyüşü oldu. Anıtkabir’e Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk’ün huzuruna çıktık. Türk milletinin erkeğiyle, kadınıyla Ata’sının izinde olduğunu tüm Türkiye’ye gösterdik.

Yazıma her ne kadar bu yürüyüşte çok istemesine rağmen yer alamasa da kardeşinin olduğunu bilen ve bir anne olan ablamın sözleriyle bitiriyorum. “Yürüyüşte olmayı çok istedim, içim gitti olamadım ama seninle gurur duyuyorum kardeşim.”

İbrahim Çoğaşlıoğlu | TGB İzmir İl Yöneticisi 

tgb.gen.tr

Ünlü Türk aydınımız Attila İlhan “Hangi Atatürk” kitabında “Hangi istiklâl vardır ki yabancıların nasihatlarıyla, yabancıların planlarıyla yükselebilsin?” der. İstiklal bağımsızlık demektir. Sanatımızın da yabancı nasihatlarla yükselemeyeceği çok açıktır. Türk devrim tarihine baktığımız zaman Türk halkını devrime inandıran ve mücadelede en ön safta yer almasını sağlayan birçok sanat eseri olduğunu görüyoruz. Namık Kemal’in ‘Vatan Yahut Silistre’ eseri bunun ilk örneklerindendir. İslam Bey’in Zekiye Hanım’dan ayrılırken “Yaşasın Vatan” dediği andaki coşkusunu bugün aradan geçen yıllara rağmen aynı heyecanla yüreklerimizde hissediyoruz. Daha da eskiye gidersek Yunus Emre, Dadaloğlu, Köroğlu gibi halk şairlerimizin eserleri aynı geçerlilikte devam ediyor.

“Benden selam olsun Bolu Beyi’ne Çıkıp şu dağlara yaslanmalıdır.

Ok gıcırtısından kalkan sesinden

Dağlar seda verip seslenmelidir.”

-Köroğlu

Bugünün milli sanatçıları da günümüzün Bolu Beyi olan Amerikan emperyalizmiyle aynı cesurlukla; para, şan, şöhret kaygısı gütmeksizin savaşıyor. Saray şairlerinin ise bugün Türk milletinde bir karşılığı yoktur. Beyaz Saray’ın sanatçılarının da unutulacağı günler yakındır.

Karikatür de sanatın bir dalıdır ve sanatta tespit ettiğimiz her durum karikatürler için de geçerlidir. Bu yazımızda da toplumcu karikatürlerimizi ve neoliberal anlayışla çizilen karikatürleri inceleyeceğiz.

Türk Karikatür Tarihine Yolculuk

Karikatürlerimizde çoğu zaman siyasi aktarım yapma kaygısıyla iğneleyici ve abartılı betimlemeler yer alır. Hedef aldığı tarafı hakaret etmeden eleştirir ve görenlerin mevcut konu hakkında

düşünmelerini sağlar. Karikatürler aynı zamanda devrimlerin propagandası haline de gelmiştir. Çin, Rus, İran devrimlerinin geçmiş yıllarında dönemin aydın sanatçıları tarafından yaratılan eserler mevcuttur. Örneğin 1917 yılında çizilen Halkın Zaferi isimli Rus karikatüründe son Çar Nikolay Romanov’un tacını halka sunması tasvir edilmiştir.

Savaş yıllarında da devletler karikatürleri birer propaganda malzemesi olarak görmüş ve bunun için özel çalışmalar yapmıştır. Savaşta askerine ve halkına moral vermek, düşmanın gücünü kırmak, tarafsız ülkeleri kazanmak için tercih edilen yöntemlerden birisidir. İttihat Terakki mevcut II. Abdülhamit döneminin baskıcı izlerini silmeye çalışmıştır. Cumhuriyetin ilk yıllarında da Mustafa Kemal Atatürk ve kurmayları devrimleri Türk milletine aşılamaya çalışmıştır. Bu dönemde incelikli siyasetlerle devrimler halka karikatürlerle indirilmesi amaçlanmaktadır. Aşağıda bu karikatürlere dair örnekler vardır;

İttihat Terakki dönemindeki karikatürlerde dönemin önderleri Enver, Talat, Cemal Paşaların, Resneli Niyazilerin çizimleri var. Baskı altındaki halk özgürlüğüne önderleri sayesinde kavuşuyor. Bu dönem için özellikle halka Türklük bilincinin aktarılmaya çalışıldığını görüyoruz. Türk karakterler güçlü ve baskın gösteriliyor. Cumhuriyet döneminde ise Türk kadının özgürleştiği, Türk köylüsünün yüceltildiği, gerici anlayışın terk edildiği ve yerine bilimi rehber edinen yeni bir halkın doğduğunu görüyoruz.

Emperyalizmin Tekelindeki Karikatür

Bugün ise karikatür dergilerinin çoğu ülke düşmanlığı yapıyor, mürekkeplerinden kan saçıyorlar. Geçmişte Türk devriminin öncüsü olmuş sanatçıların yerini bugün Penguen, Uykusuz gibi ayağı ülke topraklarına basmayan; bozgunculukta, halkın moralini bozmada ve emperyalizme hizmette birbirleriyle yarışır olan dergiler aldı. PKK’nın siyasi uzantısı HDP’yi savunan, terörist Selahattin Demirtaş’a özgürlük için çizilen resimlere karikatür demek ne kadar doğru olacaktır?

Karikatür tarihimizin ilk karikatüristi Cemal Nadir Güler’in karikatürlerindeki ince mizah, aradan 100 yıl geçmesine rağmen sadece hakaretle öne çıkmaya çalışan popüler karikatür dergilerinde yok. Türkiye’nin gerçeklerinden kopuk bu çalışmalar güldürmüyor, düşündürmüyor, aldıkları emir doğrultusunda sadece saygısızlıklarıyla ülke düşmanlığı yapıyorlar. Bu karikatür dergilerinin Türkiye’nin çıkarları söz konusu olduğunda herhangi bir milli duruşunu gösteren bir kapakla göremiyoruz. Mavi Vatan’da, PKK’ya karşı yürütülen operasyonlarda, ülkemizin emperyalizmle verdiği mücadelede yoklar. Örnek vermek gerekirse Sefer Selvi’nin Evrensel Gazetesi’nde Zeytin Dalı Operasyonu için çizdiği karikatürde “Soframızda dört tane zeytin vardı o da harekata gitmiş” ifadeleri yer almıştı. Carlos Latuff ise çizdiği karikatüründe Afrin’de PKK’nın üzerine yağan bombaları resmederek Cumhurbaşkanımız Erdoğan’ı İsrail Başbakanı Netanyahu’ya benzetmişti. Peki, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer’in ülkemize Mizah Festivali adı altında getirmeye çalıştığı Jean Plantu’nun Hz. Muhammed’i çizdiği resimlere de, Charlie Hebdo rezaletine de karikatür diyebilir miyiz? Bu oldukça güç olmalı. Milli ve dini değerlere, kişilere doğrudan hakaretin yer aldığı bir çizimin ne karikatürde ne de evrensel insan haklarında yeri yoktur.

Tabi ki bu durum bugünün karikatür çevresi için tam olarak geçerli değil. Neoliberal anlayışı benimsemiş Batı’ya hizmet eden dergilerin dışında bir anlayış da mevcut. Toplumcu ve milli bir karikatürün bugünkü temsilcilerinin başında Rifat Mutlu ve Erhan Yalvaç gibi çok değerli karikatüristlerimiz bulunmakta. Sistem sadece diğer kesimi ön plana çıkarmaya ve parlatmaya çalışıyor. Oysa her alanda olduğu gibi karikatür alanında da sanatını hakkıyla yapan ve topluma yararlı olmaya çalışan ciddi bir kesim var. Halkımızın bu değerli sanatçılarımızı takip etmesini öneriyorum.

Peki Karikatür Nasıl Olmalı?

Türk milleti olarak çok şanslıyız. Nasreddin Hocalardan, Hacivat Karagöz’e ve günümüzde de yakın zamanda kaybettiğimiz usta sanatçımız Levent Kırcalara uzanan geniş bir mizah geçmişimiz var. Güldürürken düşündüren diyalogların her biri genç mizahçılara ders niteliğinde. Mizah ve karikatür de bunun için vardır. Güldürdüğü kadar o güldürünün altında yatan mesaj ismini sayamadığım nice usta sanatçılarımızı ve eserlerini ölümsüz kılmakta. Bu isimlerin her biri birer halk sanatçısı. Sanatlarının ilham kaynağı halk ve sanatlarını da halkın aydınlanması için yapıyorlar.

Karikatürler eleştirmek istediğimiz her konuda yapılabilir. Fakat yıkıcı olmamalı, yapıcı olmalıdır. Yıkıcı eleştiriler karikatüristin eleştirdiği konunun daha da olumlu bir şekilde değişmesini sağlamaz. Fakat yapıcı karikatürler eleştirdiği mevcut durumun halk nezdinde fark edilmesini sağlar. Karikatürist Şerif Cihan’ın HDP binasına elinde şekerle kandırdığı çocuğun, binadan PKK’ya bir militan olarak gönderdiği karikatür buna oldukça güzel bir örnektir. HDP ve PKK arasındaki bağlantıyı oldukça net bir şekilde halka gösteren bu karikatür halkımız tarafından da oldukça beğenildi. Çünkü sanatı bu topraklara dayanan ve Türkiye’nin gerçeklerini anlatan bir karikatürdü. Toplum için bu kadar değerli ve sevilen bir sanat dalının da doğru bir şekilde halkta karşılığının bulması gerekiyor. Büfede dergileri inceleyen bir insanın Türk askerini işgalci olarak resmedildiği bir dergi kapağı yerine Mehmetçiğimizin topraklarımız için kar kış demeden verdiği mücadeleyi görmesi o insanı şüphesiz etkileyecektir. Bu alanda yeteneği olan gençlerin de sanatını toplum için kullanmasını sağlayacaktır. Bu yaklaşımdan yola çıkarak yapılan çalışmalar Türk milletini hem içte hem de dışta yapılan emperyalist saldırılara karşı daha da birleştirecektir. Ülkemiz Batı’dan gelen bu saldırıları kahramanca göğüsleyip yere vurmaktadır. Çok kutuplu dünyaya emin adımlarla ilerlerken halktan yana olan sanatın yükselmesi gerekmektedir. Tam da bu nokta milli sanatımızın kuvvetlenmesi bizlere emperyalizme karşı mücadelede çok büyük başarılar kazandıracaktır. 

İbrahim ÇOĞAŞLIOĞLU

TGB İzmir AFK Başkanı

Kaynakça

• https://www.neoldu.com/karikatur-sanati-1574h.htm

• https://www.turkyurdu.com.tr/yazar-yazi.php?id=1249

• Genç Cumhuriyet Dönemi Karikatür ve Propaganda Afişlerine Bir Bakış, Emre Çakıcı

• https://ilerihaber.org/icerik/karikaturlerle-afrin-saldirisi-81262.html

• https://www.habernediyor.com/gundem/tunc-soyer-den-cok-tehlikeli-provokasyon h51652.html

• https://www.bbc.com/turkce/resources/idt-sh/russian_revolution_turkish

• http://www.leblebitozu.com/dergileri-ve-karikaturistleriyle-turk-karikatur-tarihi/

Ünlü Türk aydınımız Attila İlhan “Hangi Atatürk” kitabında “Hangi istiklâl vardır ki yabancıların nasihatlarıyla, yabancıların planlarıyla yükselebilsin?” der. İstiklal bağımsızlık demektir. Sanatımızın da yabancı nasihatlarla yükselemeyeceği çok açıktır. Türk devrim tarihine baktığımız zaman Türk halkını devrime inandıran ve mücadelede en ön safta yer almasını sağlayan birçok sanat eseri olduğunu görüyoruz. Namık Kemal’in ‘Vatan Yahut Silistre’ eseri bunun ilk örneklerindendir. İslam Bey’in Zekiye Hanım’dan ayrılırken “Yaşasın Vatan” dediği andaki coşkusunu bugün aradan geçen yıllara rağmen aynı heyecanla yüreklerimizde hissediyoruz. Daha da eskiye gidersek Yunus Emre, Dadaloğlu, Köroğlu gibi halk şairlerimizin eserleri aynı geçerlilikte devam ediyor.

“Benden selam olsun Bolu Beyi’ne Çıkıp şu dağlara yaslanmalıdır.

Ok gıcırtısından kalkan sesinden

Dağlar seda verip seslenmelidir.”

-Köroğlu

Bugünün milli sanatçıları da günümüzün Bolu Beyi olan Amerikan emperyalizmiyle aynı cesurlukla; para, şan, şöhret kaygısı gütmeksizin savaşıyor. Saray şairlerinin ise bugün Türk milletinde bir karşılığı yoktur. Beyaz Saray’ın sanatçılarının da unutulacağı günler yakındır.

Karikatür de sanatın bir dalıdır ve sanatta tespit ettiğimiz her durum karikatürler için de geçerlidir. Bu yazımızda da toplumcu karikatürlerimizi ve neoliberal anlayışla çizilen karikatürleri inceleyeceğiz.

Türk Karikatür Tarihine Yolculuk

Karikatürlerimizde çoğu zaman siyasi aktarım yapma kaygısıyla iğneleyici ve abartılı betimlemeler yer alır. Hedef aldığı tarafı hakaret etmeden eleştirir ve görenlerin mevcut konu hakkında

düşünmelerini sağlar. Karikatürler aynı zamanda devrimlerin propagandası haline de gelmiştir. Çin, Rus, İran devrimlerinin geçmiş yıllarında dönemin aydın sanatçıları tarafından yaratılan eserler mevcuttur. Örneğin 1917 yılında çizilen Halkın Zaferi isimli Rus karikatüründe son Çar Nikolay Romanov’un tacını halka sunması tasvir edilmiştir.

Savaş yıllarında da devletler karikatürleri birer propaganda malzemesi olarak görmüş ve bunun için özel çalışmalar yapmıştır. Savaşta askerine ve halkına moral vermek, düşmanın gücünü kırmak, tarafsız ülkeleri kazanmak için tercih edilen yöntemlerden birisidir. İttihat Terakki mevcut II. Abdülhamit döneminin baskıcı izlerini silmeye çalışmıştır. Cumhuriyetin ilk yıllarında da Mustafa Kemal Atatürk ve kurmayları devrimleri Türk milletine aşılamaya çalışmıştır. Bu dönemde incelikli siyasetlerle devrimler halka karikatürlerle indirilmesi amaçlanmaktadır. Aşağıda bu karikatürlere dair örnekler vardır;

İttihat Terakki dönemindeki karikatürlerde dönemin önderleri Enver, Talat, Cemal Paşaların, Resneli Niyazilerin çizimleri var. Baskı altındaki halk özgürlüğüne önderleri sayesinde kavuşuyor. Bu dönem için özellikle halka Türklük bilincinin aktarılmaya çalışıldığını görüyoruz. Türk karakterler güçlü ve baskın gösteriliyor. Cumhuriyet döneminde ise Türk kadının özgürleştiği, Türk köylüsünün yüceltildiği, gerici anlayışın terk edildiği ve yerine bilimi rehber edinen yeni bir halkın doğduğunu görüyoruz.

Emperyalizmin Tekelindeki Karikatür

Bugün ise karikatür dergilerinin çoğu ülke düşmanlığı yapıyor, mürekkeplerinden kan saçıyorlar. Geçmişte Türk devriminin öncüsü olmuş sanatçıların yerini bugün Penguen, Uykusuz gibi ayağı ülke topraklarına basmayan; bozgunculukta, halkın moralini bozmada ve emperyalizme hizmette birbirleriyle yarışır olan dergiler aldı. PKK’nın siyasi uzantısı HDP’yi savunan, terörist Selahattin Demirtaş’a özgürlük için çizilen resimlere karikatür demek ne kadar doğru olacaktır?

Karikatür tarihimizin ilk karikatüristi Cemal Nadir Güler’in karikatürlerindeki ince mizah, aradan 100 yıl geçmesine rağmen sadece hakaretle öne çıkmaya çalışan popüler karikatür dergilerinde yok. Türkiye’nin gerçeklerinden kopuk bu çalışmalar güldürmüyor, düşündürmüyor, aldıkları emir doğrultusunda sadece saygısızlıklarıyla ülke düşmanlığı yapıyorlar. Bu karikatür dergilerinin Türkiye’nin çıkarları söz konusu olduğunda herhangi bir milli duruşunu gösteren bir kapakla göremiyoruz. Mavi Vatan’da, PKK’ya karşı yürütülen operasyonlarda, ülkemizin emperyalizmle verdiği mücadelede yoklar. Örnek vermek gerekirse Sefer Selvi’nin Evrensel Gazetesi’nde Zeytin Dalı Operasyonu için çizdiği karikatürde “Soframızda dört tane zeytin vardı o da harekata gitmiş” ifadeleri yer almıştı. Carlos Latuff ise çizdiği karikatüründe Afrin’de PKK’nın üzerine yağan bombaları resmederek Cumhurbaşkanımız Erdoğan’ı İsrail Başbakanı Netanyahu’ya benzetmişti. Peki, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer’in ülkemize Mizah Festivali adı altında getirmeye çalıştığı Jean Plantu’nun Hz. Muhammed’i çizdiği resimlere de, Charlie Hebdo rezaletine de karikatür diyebilir miyiz? Bu oldukça güç olmalı. Milli ve dini değerlere, kişilere doğrudan hakaretin yer aldığı bir çizimin ne karikatürde ne de evrensel insan haklarında yeri yoktur.

Tabi ki bu durum bugünün karikatür çevresi için tam olarak geçerli değil. Neoliberal anlayışı benimsemiş Batı’ya hizmet eden dergilerin dışında bir anlayış da mevcut. Toplumcu ve milli bir karikatürün bugünkü temsilcilerinin başında Rifat Mutlu ve Erhan Yalvaç gibi çok değerli karikatüristlerimiz bulunmakta. Sistem sadece diğer kesimi ön plana çıkarmaya ve parlatmaya çalışıyor. Oysa her alanda olduğu gibi karikatür alanında da sanatını hakkıyla yapan ve topluma yararlı olmaya çalışan ciddi bir kesim var. Halkımızın bu değerli sanatçılarımızı takip etmesini öneriyorum.

Peki Karikatür Nasıl Olmalı?

Türk milleti olarak çok şanslıyız. Nasreddin Hocalardan, Hacivat Karagöz’e ve günümüzde de yakın zamanda kaybettiğimiz usta sanatçımız Levent Kırcalara uzanan geniş bir mizah geçmişimiz var. Güldürürken düşündüren diyalogların her biri genç mizahçılara ders niteliğinde. Mizah ve karikatür de bunun için vardır. Güldürdüğü kadar o güldürünün altında yatan mesaj ismini sayamadığım nice usta sanatçılarımızı ve eserlerini ölümsüz kılmakta. Bu isimlerin her biri birer halk sanatçısı. Sanatlarının ilham kaynağı halk ve sanatlarını da halkın aydınlanması için yapıyorlar.

Karikatürler eleştirmek istediğimiz her konuda yapılabilir. Fakat yıkıcı olmamalı, yapıcı olmalıdır. Yıkıcı eleştiriler karikatüristin eleştirdiği konunun daha da olumlu bir şekilde değişmesini sağlamaz. Fakat yapıcı karikatürler eleştirdiği mevcut durumun halk nezdinde fark edilmesini sağlar. Karikatürist Şerif Cihan’ın HDP binasına elinde şekerle kandırdığı çocuğun, binadan PKK’ya bir militan olarak gönderdiği karikatür buna oldukça güzel bir örnektir. HDP ve PKK arasındaki bağlantıyı oldukça net bir şekilde halka gösteren bu karikatür halkımız tarafından da oldukça beğenildi. Çünkü sanatı bu topraklara dayanan ve Türkiye’nin gerçeklerini anlatan bir karikatürdü. Toplum için bu kadar değerli ve sevilen bir sanat dalının da doğru bir şekilde halkta karşılığının bulması gerekiyor. Büfede dergileri inceleyen bir insanın Türk askerini işgalci olarak resmedildiği bir dergi kapağı yerine Mehmetçiğimizin topraklarımız için kar kış demeden verdiği mücadeleyi görmesi o insanı şüphesiz etkileyecektir. Bu alanda yeteneği olan gençlerin de sanatını toplum için kullanmasını sağlayacaktır. Bu yaklaşımdan yola çıkarak yapılan çalışmalar Türk milletini hem içte hem de dışta yapılan emperyalist saldırılara karşı daha da birleştirecektir. Ülkemiz Batı’dan gelen bu saldırıları kahramanca göğüsleyip yere vurmaktadır. Çok kutuplu dünyaya emin adımlarla ilerlerken halktan yana olan sanatın yükselmesi gerekmektedir. Tam da bu nokta milli sanatımızın kuvvetlenmesi bizlere emperyalizme karşı mücadelede çok büyük başarılar kazandıracaktır. 

İbrahim ÇOĞAŞLIOĞLU

TGB İzmir AFK Başkanı

Kaynakça

• https://www.neoldu.com/karikatur-sanati-1574h.htm

• https://www.turkyurdu.com.tr/yazar-yazi.php?id=1249

• Genç Cumhuriyet Dönemi Karikatür ve Propaganda Afişlerine Bir Bakış, Emre Çakıcı

• https://ilerihaber.org/icerik/karikaturlerle-afrin-saldirisi-81262.html

• https://www.habernediyor.com/gundem/tunc-soyer-den-cok-tehlikeli-provokasyon h51652.html

• https://www.bbc.com/turkce/resources/idt-sh/russian_revolution_turkish

• http://www.leblebitozu.com/dergileri-ve-karikaturistleriyle-turk-karikatur-tarihi/

‘’Futbol hiçbir zaman sadece futbol değildir.’’

Simon Kuper’in bu sözünü defalarca duymuşuzdur. 100 yılı aşkın süredir ülkemizde oynanan ve bir oyundan her zaman daha fazlası olan futbol da Türkler için aynı şekilde hiçbir zaman sadece futbol olmamıştır. Futbol bir tutkudur. Tutku olmasının diğer spor branşlarından farklı algılanmasının tarihsel bir nedeni var. Futbol, 20. yüzyılın başlarında işgal altındaki Türk topraklarında milletimizin emperyalizme karşı verdiği mücadeledir. O dönemki futbol takımları oyuncularıyla birlikte hem saha içinde kazandıkları zaferlerle halka moral olmuş hem de bizzat cephede savaşmışlardır. Futbolcuları cephede şehit olduğu için maçlara eksik çıkan birçok Türk takımı vardır. İttihat Terakki bu nedenle bu oyuna büyük önem vermiştir. Özellikle İstanbul ve İzmir’de kurulan futbol kulüpleri bizzat İttihat Terakki’nin öncülüğünde kurulmuştur. İttihatçı maarif nazırı Necati Bey İzmir’de kendi odasını Altay’a vermiş ve Altay da İttihatçı kulübü olarak tarihteki yerini almıştır. İstanbul’da ise İttihat Terakki’nin Hicaz yolları genel müdürü Hulusi Bey Fenerbahçe’ye Kuşdili’ndeki lokalini vermiştir. (1) Bu amaçla İttihat Terakki sadece Türk kulüplerine maddi destek olmuyor aynı zamanda milli mücadelenin örgütlenmesini ve halkın bilinçlenmesi doğrultusunda futboldan da faydalanıyordu.

MİLLİ MÜCADELE YILLARINDA TÜRK FUTBOLU
Türkiye’de futbol ilk defa 1890 yılında İzmir’in Bornova ilçesinde oynandı. Futbolu bu topraklara getirenler Lafontaine ailesinin çevresinde toplanan İngiliz gençleriydi. (2) Zamanla azınlıklar arasında yaygınlaştı. İttihat Terakki’nin iktidara gelmesiyle Müslümanlar arasında da oynanan bir oyun haline geldi. 1908 Hürriyet Devrimi Türk gençliğini her alanda ateşledi. Artık spor yapan, milli köklerine bağlı bir gençlik vardı. Türk gençliği zincirlerini kırmıştı. Milli mücadele öncesi dönemde hal böyle iken milli mücadele yıllarında durum daha farklıydı. Futbol oynayan gençlik yerini aynı zamanda savaşan da bir gençliğe bıraktı. Sorumlulukları artmıştı. Toprakları işgal altındaydı. Toprakları işgal altındayken sadece futbol oynamak Hürriyet Devrimi’ni gerçekleştirmiş bir gençliğe yakışmazdı. O dönemde kurulan takımlar da hem sahada hem saha dışında bu ruhla mücadele ettiler. İşgalci takımlara atılan goller yeri geldiğinde cephede düşmana sıkılan kurşuna dönüştüler.

İSTİBDAT DÖNEMİ VE ALTAY’IN KURULUŞU
II. Abdülhamit dönemi her alanda olduğu gibi futbolda da baskıcı bir dönemdi. Azınlıkların ve İngilizlerin futbol oynaması serbest fakat müslüman Türklerin futbol oynaması yasaktı. Türkler yabancı isimler alarak birçok kez Siyah Çoraplılar (Black Stocking FC) gibi futbol kulüpleri kurmuş fakat daha sonraları bu futbol kulüpleri kapatılmıştır. Baskıcı rejim 1908 Hürriyet Devrimi’ne kadar devam etmiştir. İttihat Terakki’nin gerçekleştirdiği ihtilalle futbol Türkler için de artık serbestçe oynanabilir bir spor haline gelmiştir. Bu tarihten itibaren Türk kulüplerinin sayısı artmış peşi sıra kulüpler kurulmaya başlanmıştır.
Bu Türk kulüplerinden biri de İzmir’de Celal Bayar’ın öncülüğünde kurulan Altay’dır. 1913 Yılı sonunda İzmir’e gelen Celal Bayar İttihat Terakki Cemiyetine katmak için Altay’lı gençleri davet etti ve 1914 yılının 16 Ocak tarihinde Altay resmen kurulmuş oldu. (3) 16 Ocak’ta kurulan kulüp başta Altay İdman Yurdu adını aldı. Devrin valisi Rahmi Bey, Vasıf Çınar Beyle ile Necati Beye “Şark İdadisi” isminde bir okul açtırdı. Amaç, Rumların ve diğer azınlığın etkinliğini kırmaktı. Yunan, Ermeni ve İtalyan takımlarıyla yaptığı maçlarda başarılı sonuçlar aldı. Celal Bayar ayrıca Şark İdadisi’nde faaliyet gösteren Altay’ın kuruluşunda maddi destek de olarak kulübün büyümesinde önemli rol oynamıştır.  Artık İzmir’de Karşıyaka’dan sonra Türklerin futbol oynayabileceği ve daha da önemlisi işgal altındaki topraklarımızda direnişin sembolü olacak, halkı kenetleyecek bir kulüp daha ortaya çıkmıştı. 1914 yılında kurulan bu kulüp sadece bir futbol kulübü değil hürriyet kıvılcımını ateşleyen, milliyetçilik ruhuyla sahaya çıkan ve bu ruhla mücadele eden, Kurtuluş Savaşı’nda destan yazan, Cumhuriyet devrimlerinin yüz yılı aşkındır yılmaz savunucusu olan ruhtu. Altay’ı anlatacaksak müzesinde yer alan kupalarla değil babaların oğullarına bırakacağı en büyük miras olan İttihatçılıkla harman hale gelmiş Altaylılıktan söz edilebilir.

NEDEN ‘’BÜYÜK’’ ALTAY?
Her takımın taraftarları tarafından uygun gördükleri özel isimleri vardır. Bu isimler takımların taraftarları için ne anlama geldiğini anlatır. Altaylılar takımlarına ‘’Büyük Altay’’ demektedir. Bu büyüklük tarihinden gelmektedir. İzmir’in işgali öncesinde Rum, Ermeni, Türk ve Levantenler arasında rekabet dengeli bir şekilde sürmekle birlikte esas olarak Altay’ın üstünlüğünden az da olsa söz edilebilir. (4) Fakat bu üstünlük işgal sonrasında azalmış hatta Karşıyaka ve Altay kulüpleri kapanma noktasına dahi gelmişlerdir.
İzmir’e baktığımızda o dönem için azınlıkta olan Rumların daha baskın olduğunu görürüz. Bunun nedeni İzmir’in işgal altında olmasıdır. Rumlar her yerdedir. Bunu kırmak için İttihat Terakki futbolu da kullanmıştır. Altay’ın da diğer kulüplere göre İzmir’in millileşmesi projesindeki karşılığı daha fazladır. Altay daha sistemli ve organize bir kulüptür. Bunun nedeni İttihat ve Terakki Partisi’nin açıkça kulübe maddi ve manevi desteğidir. Ayrıca İzmir halkında ciddi bir taraftar kitlesine de ulaşmıştır. Çünkü İzmir’in milliyetçi halkı kendi takımlarının sportif başarılarıyla gururlanmış bu gurur taraftar sayısında artışa neden olmuştur.
Altay’ın sportif başarılarına bakarsak ülkemizin en başarılı kulüplerinden biri olduğunu görmekteyiz. İzmir Mahalli Ligi ve Ege TSYD turnuvalarında en fazla şampiyon olan kulüptür. Tarihi boyunca birçok kez Türkiye Kupası’nda final oynamış ve bu kupayı Galatasaray, Fenerbahçe ve Beşiktaş’ın ardından kazanan ilk kulüp olmuştur. Altay şimdiki adı Avrupa Ligi olan, UEFA Kupası’nda ülkemizi ilk temsil eden takım olma unvanına sahiptir. Türkiye Süper Ligi’nde en uzun süre yer alan beşinci takım olma unvanı da siyah-beyazlı ekibe aittir. (5)
Aradan geçen yılların ardından Altay, TFF 1. Lig’den Süper Lige çıkma başarısı gösteren üçüncü takım olmuştur. Altay ait olduğu yerde. Süper Lig’e hoşgeldin İttihat Terakki’nin takımı. Hoşgeldin BÜYÜK ALTAY.

İbrahim Çoğaşlıoğlu
TGB İzmir İl Yöneticisi

KAYNAKÇA

1.https://t24.com.tr/k24/yazi/ittihat-ve-terakki-nin-kanatlari-altinda,2939

2.Prof. Dr. Kurthan Fişek, TÜRKİYE SPOR TARİHİ, İstanbul,1985, Gerçek Yayınevi,47.

3.https://www.turkcebilgi.com/altay_spor_kul%C3%BCb%C3%BC

4.https://ataturkilkeleri.deu.edu.tr/wp-content/uploads/2018/11/9_Fehim-Kuruloglu.pdf

5.https://tezarsivi.com/altay-spor-kulubu-tarihi

‘’Futbol hiçbir zaman sadece futbol değildir.’’

Simon Kuper’in bu sözünü defalarca duymuşuzdur. 100 yılı aşkın süredir ülkemizde oynanan ve bir oyundan her zaman daha fazlası olan futbol da Türkler için aynı şekilde hiçbir zaman sadece futbol olmamıştır. Futbol bir tutkudur. Tutku olmasının diğer spor branşlarından farklı algılanmasının tarihsel bir nedeni var. Futbol, 20. yüzyılın başlarında işgal altındaki Türk topraklarında milletimizin emperyalizme karşı verdiği mücadeledir. O dönemki futbol takımları oyuncularıyla birlikte hem saha içinde kazandıkları zaferlerle halka moral olmuş hem de bizzat cephede savaşmışlardır. Futbolcuları cephede şehit olduğu için maçlara eksik çıkan birçok Türk takımı vardır. İttihat Terakki bu nedenle bu oyuna büyük önem vermiştir. Özellikle İstanbul ve İzmir’de kurulan futbol kulüpleri bizzat İttihat Terakki’nin öncülüğünde kurulmuştur. İttihatçı maarif nazırı Necati Bey İzmir’de kendi odasını Altay’a vermiş ve Altay da İttihatçı kulübü olarak tarihteki yerini almıştır. İstanbul’da ise İttihat Terakki’nin Hicaz yolları genel müdürü Hulusi Bey Fenerbahçe’ye Kuşdili’ndeki lokalini vermiştir. (1) Bu amaçla İttihat Terakki sadece Türk kulüplerine maddi destek olmuyor aynı zamanda milli mücadelenin örgütlenmesini ve halkın bilinçlenmesi doğrultusunda futboldan da faydalanıyordu.

MİLLİ MÜCADELE YILLARINDA TÜRK FUTBOLU
Türkiye’de futbol ilk defa 1890 yılında İzmir’in Bornova ilçesinde oynandı. Futbolu bu topraklara getirenler Lafontaine ailesinin çevresinde toplanan İngiliz gençleriydi. (2) Zamanla azınlıklar arasında yaygınlaştı. İttihat Terakki’nin iktidara gelmesiyle Müslümanlar arasında da oynanan bir oyun haline geldi. 1908 Hürriyet Devrimi Türk gençliğini her alanda ateşledi. Artık spor yapan, milli köklerine bağlı bir gençlik vardı. Türk gençliği zincirlerini kırmıştı. Milli mücadele öncesi dönemde hal böyle iken milli mücadele yıllarında durum daha farklıydı. Futbol oynayan gençlik yerini aynı zamanda savaşan da bir gençliğe bıraktı. Sorumlulukları artmıştı. Toprakları işgal altındaydı. Toprakları işgal altındayken sadece futbol oynamak Hürriyet Devrimi’ni gerçekleştirmiş bir gençliğe yakışmazdı. O dönemde kurulan takımlar da hem sahada hem saha dışında bu ruhla mücadele ettiler. İşgalci takımlara atılan goller yeri geldiğinde cephede düşmana sıkılan kurşuna dönüştüler.

İSTİBDAT DÖNEMİ VE ALTAY’IN KURULUŞU
II. Abdülhamit dönemi her alanda olduğu gibi futbolda da baskıcı bir dönemdi. Azınlıkların ve İngilizlerin futbol oynaması serbest fakat müslüman Türklerin futbol oynaması yasaktı. Türkler yabancı isimler alarak birçok kez Siyah Çoraplılar (Black Stocking FC) gibi futbol kulüpleri kurmuş fakat daha sonraları bu futbol kulüpleri kapatılmıştır. Baskıcı rejim 1908 Hürriyet Devrimi’ne kadar devam etmiştir. İttihat Terakki’nin gerçekleştirdiği ihtilalle futbol Türkler için de artık serbestçe oynanabilir bir spor haline gelmiştir. Bu tarihten itibaren Türk kulüplerinin sayısı artmış peşi sıra kulüpler kurulmaya başlanmıştır.
Bu Türk kulüplerinden biri de İzmir’de Celal Bayar’ın öncülüğünde kurulan Altay’dır. 1913 Yılı sonunda İzmir’e gelen Celal Bayar İttihat Terakki Cemiyetine katmak için Altay’lı gençleri davet etti ve 1914 yılının 16 Ocak tarihinde Altay resmen kurulmuş oldu. (3) 16 Ocak’ta kurulan kulüp başta Altay İdman Yurdu adını aldı. Devrin valisi Rahmi Bey, Vasıf Çınar Beyle ile Necati Beye “Şark İdadisi” isminde bir okul açtırdı. Amaç, Rumların ve diğer azınlığın etkinliğini kırmaktı. Yunan, Ermeni ve İtalyan takımlarıyla yaptığı maçlarda başarılı sonuçlar aldı. Celal Bayar ayrıca Şark İdadisi’nde faaliyet gösteren Altay’ın kuruluşunda maddi destek de olarak kulübün büyümesinde önemli rol oynamıştır.  Artık İzmir’de Karşıyaka’dan sonra Türklerin futbol oynayabileceği ve daha da önemlisi işgal altındaki topraklarımızda direnişin sembolü olacak, halkı kenetleyecek bir kulüp daha ortaya çıkmıştı. 1914 yılında kurulan bu kulüp sadece bir futbol kulübü değil hürriyet kıvılcımını ateşleyen, milliyetçilik ruhuyla sahaya çıkan ve bu ruhla mücadele eden, Kurtuluş Savaşı’nda destan yazan, Cumhuriyet devrimlerinin yüz yılı aşkındır yılmaz savunucusu olan ruhtu. Altay’ı anlatacaksak müzesinde yer alan kupalarla değil babaların oğullarına bırakacağı en büyük miras olan İttihatçılıkla harman hale gelmiş Altaylılıktan söz edilebilir.

NEDEN ‘’BÜYÜK’’ ALTAY?
Her takımın taraftarları tarafından uygun gördükleri özel isimleri vardır. Bu isimler takımların taraftarları için ne anlama geldiğini anlatır. Altaylılar takımlarına ‘’Büyük Altay’’ demektedir. Bu büyüklük tarihinden gelmektedir. İzmir’in işgali öncesinde Rum, Ermeni, Türk ve Levantenler arasında rekabet dengeli bir şekilde sürmekle birlikte esas olarak Altay’ın üstünlüğünden az da olsa söz edilebilir. (4) Fakat bu üstünlük işgal sonrasında azalmış hatta Karşıyaka ve Altay kulüpleri kapanma noktasına dahi gelmişlerdir.
İzmir’e baktığımızda o dönem için azınlıkta olan Rumların daha baskın olduğunu görürüz. Bunun nedeni İzmir’in işgal altında olmasıdır. Rumlar her yerdedir. Bunu kırmak için İttihat Terakki futbolu da kullanmıştır. Altay’ın da diğer kulüplere göre İzmir’in millileşmesi projesindeki karşılığı daha fazladır. Altay daha sistemli ve organize bir kulüptür. Bunun nedeni İttihat ve Terakki Partisi’nin açıkça kulübe maddi ve manevi desteğidir. Ayrıca İzmir halkında ciddi bir taraftar kitlesine de ulaşmıştır. Çünkü İzmir’in milliyetçi halkı kendi takımlarının sportif başarılarıyla gururlanmış bu gurur taraftar sayısında artışa neden olmuştur.
Altay’ın sportif başarılarına bakarsak ülkemizin en başarılı kulüplerinden biri olduğunu görmekteyiz. İzmir Mahalli Ligi ve Ege TSYD turnuvalarında en fazla şampiyon olan kulüptür. Tarihi boyunca birçok kez Türkiye Kupası’nda final oynamış ve bu kupayı Galatasaray, Fenerbahçe ve Beşiktaş’ın ardından kazanan ilk kulüp olmuştur. Altay şimdiki adı Avrupa Ligi olan, UEFA Kupası’nda ülkemizi ilk temsil eden takım olma unvanına sahiptir. Türkiye Süper Ligi’nde en uzun süre yer alan beşinci takım olma unvanı da siyah-beyazlı ekibe aittir. (5)
Aradan geçen yılların ardından Altay, TFF 1. Lig’den Süper Lige çıkma başarısı gösteren üçüncü takım olmuştur. Altay ait olduğu yerde. Süper Lig’e hoşgeldin İttihat Terakki’nin takımı. Hoşgeldin BÜYÜK ALTAY.

İbrahim Çoğaşlıoğlu
TGB İzmir İl Yöneticisi

KAYNAKÇA

1.https://t24.com.tr/k24/yazi/ittihat-ve-terakki-nin-kanatlari-altinda,2939

2.Prof. Dr. Kurthan Fişek, TÜRKİYE SPOR TARİHİ, İstanbul,1985, Gerçek Yayınevi,47.

3.https://www.turkcebilgi.com/altay_spor_kul%C3%BCb%C3%BC

4.https://ataturkilkeleri.deu.edu.tr/wp-content/uploads/2018/11/9_Fehim-Kuruloglu.pdf

5.https://tezarsivi.com/altay-spor-kulubu-tarihi

Eğitim; yeni kuşakların toplumumuzda yer edinmesi, üretmesi ve kendisinden sonraki nesillerin cumhuriyet değerleriyle yetişmesini sağlamak için ülkemiz açısından oldukça önemlidir.[1]  Yıllardan bu yana aynı eğitim sistemini uygulamış politikamızı bir anda değiştirmek zordur.[2]  Nasıl ki Cumhuriyet Devrimi tüm zorluklara rağmen başarıya ulaşmış, eğitim sistemimizdeki köklü değişim de tüm zorluklara rağmen değişmelidir. Çünkü eğitim temeldir. Toplumu değiştirip, dönüştürmek için olmazsa olmazdır. Ya da eğitim politikamızı değiştirmek kolay mı olur zor mu olur sorusunu sormadan önce şu soruyu sormak daha doğru olacaktır sanırım, Türkiye’de eğitim modeli yanlış mı? Eğitim devrimine ihtiyaç var mı?

Türkiye’deki Eğitim Sistemi

Türk eğitim sistemi 4+4+4 şeklinde toplam 12 yıl zorunlu olmak üzere düzenlenmiştir. Zorunlu olmayıp Millî Eğitim Bakanlığı’nın teşvik ettiği okul öncesi eğitim ve 12 yılın ardından sınavı kazandığımız takdirde okuyacağımız üniversite eğitimimiz vardır. Eğitim sistemimiz genel itibariyle sınava dayalı, aldığımız puanlar sonucunda başarılı olup olmadığımızı gösteren bir sistemdir. Bu da öğrencilerin sınavdan sınava çalışmalarından dolayı bilgilerin kalıcı olmamasını sebep oluyor. Son dönemlerde bu durumun azalmasına yönelik çalışmalar olsa da kısmen bu durum devam etmektedir. Fakat çabaları bugün için yetersiz kalmakta. Olması gereken ise köklü bir değişimdir.

Derslerden geçmek için her dönem girilen sınavlarla birlikte devamlı değişen liseye ve üniversiteye geçiş sınavları da öğrencilerin sosyal hayatlarını yaşamalarını ve sanat, spor gibi diğer branşlarda uzmanlaşmalarının önüne geçmektedir. Nüfusunun yarısı 30 yaş altında olan milletimizin gençlerinin ufkunu açmalıyız. Cumhuriyet değerlerine bağlı üreten bir gençlik yaratmalıyız.

Peki eğitim politikamız hep mi böyleydi? Orhan Veliler, Fakir Baykurtlar da aynı eğitim sisteminden geçmiş diğer aydınlarımız gibi bizimle aynı ders kitaplarından mı faydalanmışlardı? Hayır, özellikle 1946 yılıyla ‘’Küçük Amerika’’ olma sürecinde eğitim sistemimizde de ciddi değişiklikler olmuştur. Atatürk devrimlerinden kopmuş ‘’Atatürksüz Atatürkçülük’’ öğrencilere öğretilmeye çalışılmıştır. Bu dönemde Türkiye Amerika’yla yakın ilişkiler içerisindeydi. NATO’ya girmek için Kore’ye asker gönderdiğimiz ve milli bağımsızlığımızdan[3]  taviz verdiğimiz yıllardı. Eğitim sistemimiz de Amerikan hükümeti tarafından yönlendirilmekteydi. Eğitim politikamız gericileşti. ‘’Küçük Amerika’’ sürecinin bir ürünü olarak da İzmir Buca’da bulunan Kızılçullu Köy Enstitüsü NATO karargahı olarak kullanılmaya başlandı.(1)

Amerika’yla 1947 yılında imzaladığımız ‘’Fullbright Anlaşması’’ ile Türkiye ve Amerikan hükümetleri arasında ortak eğitim komisyonu kurulması kararı alındı. Anlaşmanın 5. maddesi şöyledir: ‘’ Komisyon, dördü TC vatandaşı ve dördü ABD vatandaşı olmak üzere sekiz üyeden kurulu olacaktır. Bunlara ek olarak Türkiye’deki ABD diplomatik heyetin başı, (Amerikan Büyükelçisi) komisyonun fahri başkanı olacaktır. Komisyonda oyların eşit oluşması durumunda kesin oyu misyon şefi (Amerikan büyük elçisi) verecektir.’’(2) Bu anlaşma açıkça Amerika’nın eğitimimize müdahalesi anlamına geliyor.

‘’Küçük Amerika’’ döneminin son bulduğu ve vatan savaşının başladığı 2015 yılından bu yana Türkiye’de milli bağımsızlığımız adına birçok olumlu gelişme yaşanmıştır. Fakat olması gereken şu anda yapıldığı gibi yanlış politikaları yavaş yavaş değiştirmek değil, köklü bir değişikliktir. Köklü değişiklik ise, Atatürk dönemi eğitim politikasının günümüze göre güncellenerek uygulanmasıdır.

Atatürk Dönemi Eğitim Politikası

Atatürk için eğitim Türk Milletini, Türk Devrimiyle buluşturacak yegâne yapı taşıdır. Türk toplumu değişmelidir.

Atatürk eğitime Kurtuluş Savaşı’nın en ateşli dönemlerinde dahi önem vermiştir. Öyle ki 15 Temmuz 1921’de I. Maarif Kongresini toplamıştır. Bu kongrede: “Asırlardır devlet bünyesinde süren derin idari ihmallerin meydana getirdiği yaraların tedavisinde sarf edilecek emeğin en büyüğünü, hiç kuşkusuz eğitim yolunda göstermemiz lazımdır.” demiştir.(3) Bugün dört bir koldan emperyalizmle mücadele ederken de aynı şekilde eğitime önem vermeliyiz. Ordumuz Amerika’nın kara kuvvetim dediği PKK’yla savaşırken 100 yıl önce olduğu gibi bugün de eğitimde büyük atılımlar yapacağımız eylemler gerçekleştirmeliyiz.

Atatürk dönemi eğitim öncelikle bilimsel olmalıdır. Ancak hurafelerden uzak, bilimin ışığında aydınlanmış bir gençlik cumhuriyetin emanetçisi olacaktır. Bu nedenle eğitimde laiklik oldukça önem arz etmektedir. Eğitim herkes için geçerlidir. Edirne’den Kars’a, köyden kente, kızdan erkeğe herkes için eşit şartlar sağlanmalıdır. Eşit şartlar sağlanırken eğitimde birlik de sağlanmalıdır. Herkes aynı eğitim sisteminden geçmelidir. Bu nedenle 3 Mart 1924’te Tevhid-i Tedrisat kanunu çıkarılmıştır.(4)

Cumhuriyetin ilk yıllarında toplumun değişmesi için eğitime ciddi anlamda önem verilmiştir. Bu önemin en güzel örneği de çiftçilikten başka bir uğraşı olmayan ailelerin bağlama çalıp, Shakespeare’den Hamlet oynayan çocukların yetiştirildiği köy enstitüleri olmuştur.

Cumhuriyet Devriminin Unutulmaz Değeri: Köy Enstitüleri Modeli

Köy enstitülerinin Atatürk gençliğinin yetişmesine katkısı olduğu kadar üretime de ciddi katkısı olmuştur. Cumhuriyet’in ilk yıllarında Türkiye ekonomisi oldukça kötüydü. Savaştan çıkılmış, okuma yazma oranı düşük, eğitimli isimlerin çoğunu savaşta kaybettiğimiz, sanayisi kötü bir ülkeydi. Kalkınması için üretmesi gerekiyordu. Bunun için de üretime büyük önem verildi. Köy enstitüleri de savaştan çıkmış Türkiye’de bir kalkınma modeli olarak ortaya çıktı. Amaç eğitim seferberliğiyle birlikte ülke olarak kalkınmanın da sağlanmasıydı. Genç Türkiye Cumhuriyeti Atatürk’ün bahsettiği muasır medeniyetler seviyesine çıkmalıydı. Fakat o hedef batı medeniyeti değil. Kendi köklerine daha da bağlı bir medeniyetti.

Cumhuriyetin ilk yıllarında okuma yazma oranı sadece yüzde 3’tü. Kırsal kesimde okuma yazma bilenlerin sayısı oldukça azdı. Hem köylerdeki eğitim seviyesini kentlerle eşitlemek hem de modern tarımın yapılmasını sağlamak amacıyla dönemin Milli Eğitim Bakanı Hasan Ali Yücel tarafından köy enstitüleri 1940 yılında kurulmuştur. Okul yerine enstitü isminin verilmesinin nedeni ise normal okullarda görülen derslerle birlikte tarım alanında uzmanlaşmış, müzik aleti çalan, tiyatro oyunu sergileyen, marangozluk zanaati dersleri almış [4] öğrencilerin bulunmasıdır. Tabi ki sadece bu saydıklarım sayesinde aydın bir gençlik oluşmadı. Köy enstitülerin eğitim politikası gençlerin ufuklarını açması; köklerini, toprağını tanıyıp ülkesine her alanda katkı sağladıkları için ilericidir. Görüldüğü üzere köy enstitüleri günümüz eğitim sisteminden oldukça farklıdır.[5]  Öğrencilerin bir arada yaşadığı, birçok sosyal alanda kendini geliştirdiği, toprağına ve ülkesine bağlı ve özellikle ufkunu aydınlatmış bir eğitim modeli ön plandadır. Derslerin yarısı örgün, geri kalan yarısı da uygulamalıdır. Bu köy enstitülerini diğer okullardan ayıran en önemli özelliğidir.

Sabah erken saatlerde kalkan öğrenciler sabah sporlarını yapıyorlardı. Ekmeklerini kendi yaptıkları, yumurtasını kendi toplayıp hazırladıkları kahvaltılarını yapıyorlardı daha sonra düzenli olarak gördükleri derslere geçiyorlardı. Bu bakımdan bu model dünyada eşi benzeri görülmemiş bir modeldir. Ders olarak da öğrenciler kültür dersleri, ziraat dersleri, teknik dersler, yurttaşlık dersleri, Türkçe, matematik, fizik ve tarih derslerini görüyorlardı.

Köy enstitüleri Türkiye’nin 21 ilinde açılarak üretime ciddi katkısının olması sağlanmıştır. Köy enstitüsü mezunu birçok aydınımız yetişmiştir. Fakir Baykurt, Ümit Kaftancıoğlu, Talip Apaydın, Mahmut Makal, Mehmet Başaran, Pakize Türkoğlu, Hatun Birsen Başaran, Ali Dündar, Mehmet Uslu ve Dursun Akçam bu isimlerden bazılarıdır.

Fakat cumhuriyetimiz en büyük değerlerinden olan bu enstitüler komünizim [6] propagandası yapılıyor, kızlı erkekli kalınıyor, dinsizliğin yetiştirildiği fuhuş yuvaları gibi iftiralarla maalesef 1954 yılında Demokrat Parti döneminde kapatılmıştır.

Bugün İçin Çözüm Nedir?

Bugün Millî Eğitim Bakanlığı’nın izlediği yol eksikliklerine rağmen doğrudur. Özellikle bu dönemle birlikte birçok önemli atılım yapılmış, en başta sınava dayalı eğitim politikasından vazgeçilmeye yönelik adımlar atılmıştır. [7] Akıllı tahtalar, projeye dayalı öğrenimler tüm Türkiye genelinde yaygın hale gelmiştir. Eğitimde teknolojiden faydalanılmaktadır. Önceki dönemlere göre bugünkü farkı sadece Milli Eğitim Bakanının değişmesiyle açıklayamayız. Türkiye 2015 öncesi Türkiye değildir. Ülkemiz nasıl ki Milli Savunma Sanayi’nde önemli çalışmalar yapıyorsa aynı milli duruş ve önem eğitime de verilmektedir. [8] Türkiye Atlantik rotasından çıkmasıyla eğitimde de olumlu değişmeler yaşanmakta. Bağımsız Türkiye’yle, Amerika’nın arka bahçesindeki Türkiye’deki eğitimin aynı olmasını bekleyemeyiz. Çünkü bugün gençlerimizin nasıl bir eğitimden geçeceği Atlantik ötesinden değil, Ankara’dan belirlenmektedir. Fakat olumlu değişmeler yetersizdir. Türkiye’nin eğitimdeki en büyük sorunu belki de sistemsizliğin sistem haline gelmesidir. Eğitim sorunumuz hükümet politikası değil, devlet politikası haline gelmelidir. Fakat bizde bakan değiştiğinde dahi eğitim sistemimizde büyük oranda değişiklik yaşanmakta. Olması gereken sınavların değil, öğrencilerin yetenekleri ve isteklerinin belirleyici olduğu bir eğitim politikasıdır.

Köy enstitüleri modeli bugün günümüze uyarlanarak hayata geçirilebilir. Bu kırsaldan kente, doğudan batıya göçün önüne geçecek bir durum yaratır.  Aynı zamanda dünyanın en verimli topraklarını modern anlamda işleyerek üretime de ciddi katkısı olur. Gençlerimiz kendini her alanda geliştirmiş bir gençlik haline gelir.

Mardin’in köyündeki gençlerin köy halkının karşısında zeybek oynayıp, piyano gösterisi yaptığı bir Türkiye hayal değil. Çözüm en başta köklü bir değişiklik yapılmasıdır. Bu köklü değişikliğin sonuçlarından biri olarak da köy enstitüleri günümüze uyarlanarak açılmalıdır.

DİPNOT

1.       https://kilavuzkirpi.com/izmirde-aydinlanma-kizilcullu-koy-enstitusu/

2.       https://muratcalik.com/19-fulbright-anlasmasi-html/

3.       http://sonhedef.org/Ataturk/ATATURKun-EGITIME–KATKISI/18

4.       http://www.meb.gov.tr/belirligunler/10kasim/inkilaplari/egitim/tevhidI_tedrisat.htm

TGB İzmir İl Yöneticisi

İbrahim Çoğaşlıoğlu

Eğitim; yeni kuşakların toplumumuzda yer edinmesi, üretmesi ve kendisinden sonraki nesillerin cumhuriyet değerleriyle yetişmesini sağlamak için ülkemiz açısından oldukça önemlidir.[1]  Yıllardan bu yana aynı eğitim sistemini uygulamış politikamızı bir anda değiştirmek zordur.[2]  Nasıl ki Cumhuriyet Devrimi tüm zorluklara rağmen başarıya ulaşmış, eğitim sistemimizdeki köklü değişim de tüm zorluklara rağmen değişmelidir. Çünkü eğitim temeldir. Toplumu değiştirip, dönüştürmek için olmazsa olmazdır. Ya da eğitim politikamızı değiştirmek kolay mı olur zor mu olur sorusunu sormadan önce şu soruyu sormak daha doğru olacaktır sanırım, Türkiye’de eğitim modeli yanlış mı? Eğitim devrimine ihtiyaç var mı?

Türkiye’deki Eğitim Sistemi

Türk eğitim sistemi 4+4+4 şeklinde toplam 12 yıl zorunlu olmak üzere düzenlenmiştir. Zorunlu olmayıp Millî Eğitim Bakanlığı’nın teşvik ettiği okul öncesi eğitim ve 12 yılın ardından sınavı kazandığımız takdirde okuyacağımız üniversite eğitimimiz vardır. Eğitim sistemimiz genel itibariyle sınava dayalı, aldığımız puanlar sonucunda başarılı olup olmadığımızı gösteren bir sistemdir. Bu da öğrencilerin sınavdan sınava çalışmalarından dolayı bilgilerin kalıcı olmamasını sebep oluyor. Son dönemlerde bu durumun azalmasına yönelik çalışmalar olsa da kısmen bu durum devam etmektedir. Fakat çabaları bugün için yetersiz kalmakta. Olması gereken ise köklü bir değişimdir.

Derslerden geçmek için her dönem girilen sınavlarla birlikte devamlı değişen liseye ve üniversiteye geçiş sınavları da öğrencilerin sosyal hayatlarını yaşamalarını ve sanat, spor gibi diğer branşlarda uzmanlaşmalarının önüne geçmektedir. Nüfusunun yarısı 30 yaş altında olan milletimizin gençlerinin ufkunu açmalıyız. Cumhuriyet değerlerine bağlı üreten bir gençlik yaratmalıyız.

Peki eğitim politikamız hep mi böyleydi? Orhan Veliler, Fakir Baykurtlar da aynı eğitim sisteminden geçmiş diğer aydınlarımız gibi bizimle aynı ders kitaplarından mı faydalanmışlardı? Hayır, özellikle 1946 yılıyla ‘’Küçük Amerika’’ olma sürecinde eğitim sistemimizde de ciddi değişiklikler olmuştur. Atatürk devrimlerinden kopmuş ‘’Atatürksüz Atatürkçülük’’ öğrencilere öğretilmeye çalışılmıştır. Bu dönemde Türkiye Amerika’yla yakın ilişkiler içerisindeydi. NATO’ya girmek için Kore’ye asker gönderdiğimiz ve milli bağımsızlığımızdan[3]  taviz verdiğimiz yıllardı. Eğitim sistemimiz de Amerikan hükümeti tarafından yönlendirilmekteydi. Eğitim politikamız gericileşti. ‘’Küçük Amerika’’ sürecinin bir ürünü olarak da İzmir Buca’da bulunan Kızılçullu Köy Enstitüsü NATO karargahı olarak kullanılmaya başlandı.(1)

Amerika’yla 1947 yılında imzaladığımız ‘’Fullbright Anlaşması’’ ile Türkiye ve Amerikan hükümetleri arasında ortak eğitim komisyonu kurulması kararı alındı. Anlaşmanın 5. maddesi şöyledir: ‘’ Komisyon, dördü TC vatandaşı ve dördü ABD vatandaşı olmak üzere sekiz üyeden kurulu olacaktır. Bunlara ek olarak Türkiye’deki ABD diplomatik heyetin başı, (Amerikan Büyükelçisi) komisyonun fahri başkanı olacaktır. Komisyonda oyların eşit oluşması durumunda kesin oyu misyon şefi (Amerikan büyük elçisi) verecektir.’’(2) Bu anlaşma açıkça Amerika’nın eğitimimize müdahalesi anlamına geliyor.

‘’Küçük Amerika’’ döneminin son bulduğu ve vatan savaşının başladığı 2015 yılından bu yana Türkiye’de milli bağımsızlığımız adına birçok olumlu gelişme yaşanmıştır. Fakat olması gereken şu anda yapıldığı gibi yanlış politikaları yavaş yavaş değiştirmek değil, köklü bir değişikliktir. Köklü değişiklik ise, Atatürk dönemi eğitim politikasının günümüze göre güncellenerek uygulanmasıdır.

Atatürk Dönemi Eğitim Politikası

Atatürk için eğitim Türk Milletini, Türk Devrimiyle buluşturacak yegâne yapı taşıdır. Türk toplumu değişmelidir.

Atatürk eğitime Kurtuluş Savaşı’nın en ateşli dönemlerinde dahi önem vermiştir. Öyle ki 15 Temmuz 1921’de I. Maarif Kongresini toplamıştır. Bu kongrede: “Asırlardır devlet bünyesinde süren derin idari ihmallerin meydana getirdiği yaraların tedavisinde sarf edilecek emeğin en büyüğünü, hiç kuşkusuz eğitim yolunda göstermemiz lazımdır.” demiştir.(3) Bugün dört bir koldan emperyalizmle mücadele ederken de aynı şekilde eğitime önem vermeliyiz. Ordumuz Amerika’nın kara kuvvetim dediği PKK’yla savaşırken 100 yıl önce olduğu gibi bugün de eğitimde büyük atılımlar yapacağımız eylemler gerçekleştirmeliyiz.

Atatürk dönemi eğitim öncelikle bilimsel olmalıdır. Ancak hurafelerden uzak, bilimin ışığında aydınlanmış bir gençlik cumhuriyetin emanetçisi olacaktır. Bu nedenle eğitimde laiklik oldukça önem arz etmektedir. Eğitim herkes için geçerlidir. Edirne’den Kars’a, köyden kente, kızdan erkeğe herkes için eşit şartlar sağlanmalıdır. Eşit şartlar sağlanırken eğitimde birlik de sağlanmalıdır. Herkes aynı eğitim sisteminden geçmelidir. Bu nedenle 3 Mart 1924’te Tevhid-i Tedrisat kanunu çıkarılmıştır.(4)

Cumhuriyetin ilk yıllarında toplumun değişmesi için eğitime ciddi anlamda önem verilmiştir. Bu önemin en güzel örneği de çiftçilikten başka bir uğraşı olmayan ailelerin bağlama çalıp, Shakespeare’den Hamlet oynayan çocukların yetiştirildiği köy enstitüleri olmuştur.

Cumhuriyet Devriminin Unutulmaz Değeri: Köy Enstitüleri Modeli

Köy enstitülerinin Atatürk gençliğinin yetişmesine katkısı olduğu kadar üretime de ciddi katkısı olmuştur. Cumhuriyet’in ilk yıllarında Türkiye ekonomisi oldukça kötüydü. Savaştan çıkılmış, okuma yazma oranı düşük, eğitimli isimlerin çoğunu savaşta kaybettiğimiz, sanayisi kötü bir ülkeydi. Kalkınması için üretmesi gerekiyordu. Bunun için de üretime büyük önem verildi. Köy enstitüleri de savaştan çıkmış Türkiye’de bir kalkınma modeli olarak ortaya çıktı. Amaç eğitim seferberliğiyle birlikte ülke olarak kalkınmanın da sağlanmasıydı. Genç Türkiye Cumhuriyeti Atatürk’ün bahsettiği muasır medeniyetler seviyesine çıkmalıydı. Fakat o hedef batı medeniyeti değil. Kendi köklerine daha da bağlı bir medeniyetti.

Cumhuriyetin ilk yıllarında okuma yazma oranı sadece yüzde 3’tü. Kırsal kesimde okuma yazma bilenlerin sayısı oldukça azdı. Hem köylerdeki eğitim seviyesini kentlerle eşitlemek hem de modern tarımın yapılmasını sağlamak amacıyla dönemin Milli Eğitim Bakanı Hasan Ali Yücel tarafından köy enstitüleri 1940 yılında kurulmuştur. Okul yerine enstitü isminin verilmesinin nedeni ise normal okullarda görülen derslerle birlikte tarım alanında uzmanlaşmış, müzik aleti çalan, tiyatro oyunu sergileyen, marangozluk zanaati dersleri almış [4] öğrencilerin bulunmasıdır. Tabi ki sadece bu saydıklarım sayesinde aydın bir gençlik oluşmadı. Köy enstitülerin eğitim politikası gençlerin ufuklarını açması; köklerini, toprağını tanıyıp ülkesine her alanda katkı sağladıkları için ilericidir. Görüldüğü üzere köy enstitüleri günümüz eğitim sisteminden oldukça farklıdır.[5]  Öğrencilerin bir arada yaşadığı, birçok sosyal alanda kendini geliştirdiği, toprağına ve ülkesine bağlı ve özellikle ufkunu aydınlatmış bir eğitim modeli ön plandadır. Derslerin yarısı örgün, geri kalan yarısı da uygulamalıdır. Bu köy enstitülerini diğer okullardan ayıran en önemli özelliğidir.

Sabah erken saatlerde kalkan öğrenciler sabah sporlarını yapıyorlardı. Ekmeklerini kendi yaptıkları, yumurtasını kendi toplayıp hazırladıkları kahvaltılarını yapıyorlardı daha sonra düzenli olarak gördükleri derslere geçiyorlardı. Bu bakımdan bu model dünyada eşi benzeri görülmemiş bir modeldir. Ders olarak da öğrenciler kültür dersleri, ziraat dersleri, teknik dersler, yurttaşlık dersleri, Türkçe, matematik, fizik ve tarih derslerini görüyorlardı.

Köy enstitüleri Türkiye’nin 21 ilinde açılarak üretime ciddi katkısının olması sağlanmıştır. Köy enstitüsü mezunu birçok aydınımız yetişmiştir. Fakir Baykurt, Ümit Kaftancıoğlu, Talip Apaydın, Mahmut Makal, Mehmet Başaran, Pakize Türkoğlu, Hatun Birsen Başaran, Ali Dündar, Mehmet Uslu ve Dursun Akçam bu isimlerden bazılarıdır.

Fakat cumhuriyetimiz en büyük değerlerinden olan bu enstitüler komünizim [6] propagandası yapılıyor, kızlı erkekli kalınıyor, dinsizliğin yetiştirildiği fuhuş yuvaları gibi iftiralarla maalesef 1954 yılında Demokrat Parti döneminde kapatılmıştır.

Bugün İçin Çözüm Nedir?

Bugün Millî Eğitim Bakanlığı’nın izlediği yol eksikliklerine rağmen doğrudur. Özellikle bu dönemle birlikte birçok önemli atılım yapılmış, en başta sınava dayalı eğitim politikasından vazgeçilmeye yönelik adımlar atılmıştır. [7] Akıllı tahtalar, projeye dayalı öğrenimler tüm Türkiye genelinde yaygın hale gelmiştir. Eğitimde teknolojiden faydalanılmaktadır. Önceki dönemlere göre bugünkü farkı sadece Milli Eğitim Bakanının değişmesiyle açıklayamayız. Türkiye 2015 öncesi Türkiye değildir. Ülkemiz nasıl ki Milli Savunma Sanayi’nde önemli çalışmalar yapıyorsa aynı milli duruş ve önem eğitime de verilmektedir. [8] Türkiye Atlantik rotasından çıkmasıyla eğitimde de olumlu değişmeler yaşanmakta. Bağımsız Türkiye’yle, Amerika’nın arka bahçesindeki Türkiye’deki eğitimin aynı olmasını bekleyemeyiz. Çünkü bugün gençlerimizin nasıl bir eğitimden geçeceği Atlantik ötesinden değil, Ankara’dan belirlenmektedir. Fakat olumlu değişmeler yetersizdir. Türkiye’nin eğitimdeki en büyük sorunu belki de sistemsizliğin sistem haline gelmesidir. Eğitim sorunumuz hükümet politikası değil, devlet politikası haline gelmelidir. Fakat bizde bakan değiştiğinde dahi eğitim sistemimizde büyük oranda değişiklik yaşanmakta. Olması gereken sınavların değil, öğrencilerin yetenekleri ve isteklerinin belirleyici olduğu bir eğitim politikasıdır.

Köy enstitüleri modeli bugün günümüze uyarlanarak hayata geçirilebilir. Bu kırsaldan kente, doğudan batıya göçün önüne geçecek bir durum yaratır.  Aynı zamanda dünyanın en verimli topraklarını modern anlamda işleyerek üretime de ciddi katkısı olur. Gençlerimiz kendini her alanda geliştirmiş bir gençlik haline gelir.

Mardin’in köyündeki gençlerin köy halkının karşısında zeybek oynayıp, piyano gösterisi yaptığı bir Türkiye hayal değil. Çözüm en başta köklü bir değişiklik yapılmasıdır. Bu köklü değişikliğin sonuçlarından biri olarak da köy enstitüleri günümüze uyarlanarak açılmalıdır.

DİPNOT

1.       https://kilavuzkirpi.com/izmirde-aydinlanma-kizilcullu-koy-enstitusu/

2.       https://muratcalik.com/19-fulbright-anlasmasi-html/

3.       http://sonhedef.org/Ataturk/ATATURKun-EGITIME–KATKISI/18

4.       http://www.meb.gov.tr/belirligunler/10kasim/inkilaplari/egitim/tevhidI_tedrisat.htm

TGB İzmir İl Yöneticisi

İbrahim Çoğaşlıoğlu

Mazlum milletler coğrafyasında yer alan Türk milleti, Batı emperyalizmine karşı tarihteki ilk kurtuluş savaşını vermiş, kanla kazanılmış toprağını cumhuriyet devrimiyle taçlandırmıştır.

Cumhuriyetin ilanının 7. yılı kutlamalarında Amerikalı bir gazetecinin Atatürk’e “Türkiye hangi bakımlardan Amerikanlaşmanın düşünüldüğü” sorar. Mustafa Kemal Atatürk’ün bu küstah soruya cevabı tüm dünyadaki ezilmiş mazlum milletlerin gururunu taşımaktadır:

“Türkiye bir maymun değildir ve hiçbir milleti taklit etmeyecektir. Türkiye ne Amerikanlaşacak ne de Batılılaşacaktır; O sadece özleşecektir.”¹

Atatürk’ün konumlandırdığı Türkiye Cumhuriyeti tam olarak da budur. Türkiye kendi özüne dönebilmesi için Asya coğrafyasında yer almalı, bölge ülkeleriyle iş birliği içinde olmalıdır. Gelişebilmenin, Atatürk’ün deyimiyle muasır medeniyetler seviyesinin üzerine çıkabilmenin tek koşulu budur. Çünkü Türkiye bir Asya ülkesidir. Kendisini hiçbir zaman içinde yer almadığı Avrupa’da görmenin, onları taklit etmenin bir sirk maymunu olmaktan farkı yoktur. Atatürk’ün bu tavrı tüm dünyadaki mazlum milletlere örnek olmuş, milletimizin kazanmış olduğu Kurtuluş Savaşı’nın ardından Asya ve Afrika coğrafyasında yer alan diğer mazlum milletler ardı ardına kendi kurtuluş savaşlarını vermiş ve bağımsızlıklarını kazanmışlardır.

Atatürk için Batı gericidir. Devrim programları geride kalmıştır. 1789 Fransız İhtilali’yle feodal yapıya baş kaldıran devrim ateşi zaman içerisinde kapitalizm ve sonucu olarak emperyalizm ile sönmüştür. Devrimin yeni coğrafyası Asya’dır. Batı’da ortaya çıkan demokratik devrim programını benimsemek bir ülkeyi batıcı yapmadığı gibi Türkiye Cumhuriyeti’ni de batıcı yapmayacaktır. Atatürk döneminde uygulanan dış politika buna tam olarak örnektir.

Birinci Dünya Savaşı’nda kazanmış olduğumuz Çanakkale cephesi ile itilaf devletleri Çanakkale boğazını geçememiş, Rus devrimini gerçekleştirmekte olan Bolşeviklere karşı Çarlık Rusya’sına yardım edememiştir ve bu da Sovyetler Birliği’nin kurulmasını sağlamıştır. Aynı Sovyetler Birliği, Kurtuluş Savaşı’nda Ankara hükümetine destek vermiştir. Çünkü düşmanları ortak, kaderleri ve coğrafyaları birdir. Cumhuriyetin ilanından da sonra da Sovyetlerle olan dostluk devam etmiştir. Bizlerin de bugün Atatürk’ün bıraktığı en büyük miraslardan biri olan Sovyet dostluğuna sahip çıkmamız gerekir.

Diğer bölge ülkeleri Irak, İran, Azerbaycan, Pakistan ve Afganistan’la da Türkiye Cumhuriyeti’nin ilişkileri hep yakın olmuştur. Sadabat Paktı buna en güzel örnektir.

ORTAK DÜŞMANA KARŞI: SADABAT PAKTI

Atatürk dönemi Türkiye Cumhuriyeti dış politikasından bahsedeceksek Sadabat Paktı’ndan söz etmemek olmaz. 8 Temmuz 1937 yılında ülkelerin sınır sorunun kalıcı şekilde çözülmesi ve ülkelerin bağımsızlıklarını tanıma amacıyla; Türkiye, İran, Irak ve Afganistan ile imzalanan dörtlü saldırmazlık paktıdır. Irak, İngiltere sömürgeciliğinden kurtulduğunu ve bölge ülkeleriyle ittifak halinde olduğunu göstermek için İran ve Türkiye’ye saldırmazlık paktı önerir. Sovyetler Birliği’nin pakta yer alması için önerdiği Afganistan’ın da kabul edilmesiyle pakt Tahran’da bulunan Sadabat Sarayı’nda 4 ülke ile kurulur. Sadabat Paktı aynı zamanda Orta Doğu’da kurulan iş birliğine dayanan ilk kolektif örgüt olma özelliğini de taşımaktadır.

Paktın maddelerine baktığımızda ilk olarak ülkelerin sınır sorunlarını kalıcı bir şekilde çözüme kavuşturmayı amaçladığını görebiliriz. Çünkü pakta üye ülkelerin tamamının İran’la sınır sorunları vardı. Sınır tanımayan Kürt isyanları da bu paktın imzalanmasını zorunlu hale getirmiştir. Paktın imzalanmasının bir diğer nedeni de yeni bağımsızlıklarını kazanmış devletlerin tüm dünyaya kendi ülkelerini tanıtmak ve bağımsızlığını kabul ettirmektir.

Taraflar anlaşma gereği içişlerinde birbirlerine karışmayacaklarına, ortak çıkarları söz konusu olduğu taktirde iş birliğinde bulunacaklarının garantisini vermiştir. Bu amaçla anlaşmanın 7. maddesi şudur: “Bağıtlı taraflardan her biri, kendi sınırları içinde diğer bağıtlı tarafların kurumlarını yıkmak, düzen ve güvenliğini sarsmak veya politik rejimini bozmak amacıyla silahlı çeteler, birlikler veya örgütlerin kurulmasını ve eyleme geçmelerini engellemeyi yükümlenir.”²

Sadabat Paktı bölge ülkelerinin Batı güdümünde değil, kendi ülkelerinin çıkarları amacıyla kurulması nedeniyle önemlidir. Bu pakt ile dışa dönük, komşu ülkelerle iyi ilişkilerde bulunan Türkiye; sınır güvenliğini sağladığı gibi, ortak kaderi paylaştığı ülkelerle birlikte de gelişmeyi amaçlamıştır. Atatürk o zaman da iki kutuptan oluşan dünyada Türkiye’nin bulunması gereken konumu iyi belirlemiş, Ortadoğu’da söz sahibi bir ülke haline gelmemizi sağlamıştır.

İkinci Dünya Savaşı’nın başlamasıyla paktın yürürlüğü askıya alındı. Genel Sekreterliğin Konsey Başkanına bağlı olarak her yıl değişmesi düşünüldüğünden herhangi bir merkeze bağlı olmaması nedeniyle yürürlüğü devam etmedi. İkinci Dünya Savaşı’nın ardından da Afganistan’ın yerine Pakistan’ın yer aldığı Bağdat Paktı 1955’de imzalansa da bu pakt da çok fazla amacına hizmet etmeden dağıldı.

SURİYE VE IRAK İLE BİRLİKTE KURULMASI DÜŞÜNÜLEN KONFEDARASYON

Mustafa Kemal Atatürk zannedilenin aksine sadece Batı ülkeleriyle arasını iyi tutan, İslam ülkelerine sırtını çevirmiş bir Türkiye Cumhuriyeti kurmadı. Atatürk için Batı, zulüm dünyası; Irak, Suriye, İran, Hindistan, Afganistan, Pakistan ülkelerinin Müslüman halkı Müslüman Türk milletinin de içinde bulunduğu mazlumlar dünyasıydı. Ortak düşmana karşı koymak, ülkelerin bağımsızlığını kazanması ancak bu milletlerin bir araya gelmesiyle mümkün olabilirdi. Özellikle bu ülkeler; içerisinde farklı ırktan, mezhepten, dinden insanlar bulunsa da büyük çoğunluğu Müslüman olup, asırlarca Osmanlı Devleti içerisinde birlikte yaşamış halklardan oluşuyorsa bu birliktelik çok daha kolay olacaktı.

“Biz pekiyi biliyoruz ki, Adana’dan düşmanın uzaklaştırılması ve bir daha oraya basmaması Suriye’nin yardımıyla mümkün olduğu gibi, Suriyeliler de takdir ediyorlar ki, Beyrut ve Şam’ın en sağlam savunmaları Adana’dadır.”³

Mustafa Kemal Atatürk’ün komşu ülkelerle olan düşünceleri bu kadar netti. Sen komşunla hareket et. Hem kendin hem komşu ülkeler için emperyalistleri bölgenden sonsuza kadar defet. Bu amaçla Atatürk 1920’den vefatına kadar olan dönemde Irak ve Suriye’yle birlikte kurulmasını düşündüğü konfederasyon fikrini birçok kez dile getirmiş fakat dönemin şartları nedeniyle gerçekleşememiştir.

1920 yılının Şubat-Mart aylarında Suriye ve Irak’la düşünülen konfederasyon önerisinin kabul edildiği çeşitli belgelere yansımıştır. Aynı zamanda Atatürk’ün Talat Paşa’ya gönderdiği gizli mektuplarda da Arap örgütlerinin önerdiği konfederasyon planının kabul edildiğini görüyoruz.⁴ Atatürk konfederasyon fikrini mecliste de sık sık dile getiriyor. 24 Nisan 1920’de Büyük Millet Meclisi’nin açılışının ikinci gününde Atatürk’ün yaptığı anayasa konuşmasında da bu fikir yer alıyor.⁵

Atatürk, Cumhuriyet’in ilanından sonra da fikrinden vazgeçmemiş fakat Suriye ve Irak’ın bağımsızlıklarını kazanamamaları nedeniyle o dönemde de gerçekleşememiştir. Atatürk’ün amacı dış cepheyi kuvvetli tutmaktı. Bu yüzden de komşu ülkelerinin bağımsızlıklarını kazanmasına büyük önem veriyordu. Hatay sorununun henüz çözüme kavuşmadığı 1937 yılında Türkiye’yi ziyaret eden Suriye Başbakanı Cemil Mardam’a şunu söylüyordu: “Asırlardan beri beraber yaşamış, dindaşlık yapmış insanlar ayrılmazlar. Yalnız imparatorluğun yarattığı bir takım kötü anlayışların unutulabilmesi, nihayet beraber yaşamış bu insanların birbirlerini anlayabilmesi için muayyen bir zamanın geçmesi lazımdı. Bugün henüz gelmiş olduğuna itiraf ederim ki kani değilim. Fakat o gün gelecektir. İslam âlemi ve Suriye Milleti tamamıyla ve kesinlikle bağımsız olmalıdır. Türkiye Cumhuriyeti’nin arzusu, bağımsız bir Suriye İslam Devleti’nin kurulmasıdır.”⁶

ATATÜRK TÜRKİYE’SİNDE BUGÜN UYGULANMASI GEREKEN DIŞ POLİTİKA

Bugün dünyada bütün dengeler değişiyor. Asya’da 21. yüzyıl şartlarında tekrar dirilen bir medeniyet doğarken, Amerika ve Avrupa ülkelerinin içinde yer aldığı Atlantik sistemi çöküyor. Haraca bağlı ekonomilerinin bir devamının olmadığını rahatlıkla söyleyebiliriz. Çünkü soydukları, topraklarını işgal edip insanlarını öldürdükleri ülkeler bir olmuş; emperyalizme karşı toplu bir direnç gösteriyorlar. Doğu Akdeniz’de, Kafkaslar’da, Güneydoğu sınırımızda Amerika kaybediyor. PKK teröründen geçmiş yıllara göre eser kalmadı. Siyasi kolu HDP’nin belediyelerine kayyumlar atanırken, yöneticileri FETÖ’cü hainlerle birlikte hak ettikleri cezaevindeler.

Bu saydığım gelişmeler dünden bugüne oluşmuş durumlar değil. Türkiye’nin milli güçlerle önce iç cepheyi, daha sonra Avrasya ülkeleriyle dış cepheyi güçlü tutmasından kaynaklanıyor. Bu cepheler şüphesiz ilerleyen zamanlarda daha da genişleyecektir. Çünkü hiçbir ülke kaybedeceğini bile bile yenilmekte olan tarafta olmak istemeyecektir.

Barış Pınarı sonrasında Rusya ile 22 Ekim 2019’da imzalanan Soçi Mutabakatı, Orta Asya ülkelerinin içinde yer aldığı Şangay İşbirliği Örgütü, Çin’le özellikle ekonomik anlamda imzalanan anlaşmalar ve son yıllarda artan İran-Türkiye-Rusya arasında sık sık yapılan üçlü görüşmeler. Bu yapılan görüşmeler ve imzalanan anlaşmalar şunu gösteriyor ki artık bölge ülkeleri bir olmuş düşmana karşı birlikte hareket ediyorlar. Türkiye Doğu Akdeniz’de Amerika’nın desteklediği Yunanistan’ı Rusya yardımıyla yenerken, Azerbaycan işgal altındaki topraklarını Türkiye sayesinde geri kazanıyor.

1938 sonrasında Atatürk Türkiye’sine en yakın dönemi bugünlerde yaşıyoruz. Ülkemizin “Küçük Amerika” olarak anıldığı, NATO’nun arka bahçesi olduğu dönemler geride kaldı. NATO’dan ayrıldığımız ve müttefiklerimizle daha da somut ittifaklar kuracağımız Tam Bağımsız Türkiye ümidiyle.

İbrahim Çoğaşlıoğlu

TGB İzmir İl Yöneticisi

DİPNOT:
1- Asya Çağının Öncüleri, Doğu Perinçek, Kaynak Yayınları, 2015, sayfa 143
2- https://www.koroglugazetesi.com/haber/sadabat-pakti-imzalandi.html
3- https://www.sozcu.com.tr/2020/yazarlar/sinan-meydan/ataturkun-mazlum-milletler-cephesi-ve-suriye-politikasi-5642118/
4- Harp Tarihi Vesikaları Dergisi, E. U. Basımevi, Ankara, Mart 1956, sayı: 15, Vesika No. 402; Atatürk’ün Bütün Eserleri, c.6, s.333
5- Atatürk’ün Bütün Eserleri, c.8, s.27 vd
6- Bilal Şimşir, Atatürk Dönemi İncelemeler, Atatürk Araştırma Merkezi Yayınları, Ankara 2006, s.249-250’den aktaran Şule Perinçek, “Suriye’deki Uluslararası Sempozyum Bildirisi”, s.26 vd.

tgb.gen.tr

Mazlum milletler coğrafyasında yer alan Türk milleti, Batı emperyalizmine karşı tarihteki ilk kurtuluş savaşını vermiş, kanla kazanılmış toprağını cumhuriyet devrimiyle taçlandırmıştır.

Cumhuriyetin ilanının 7. yılı kutlamalarında Amerikalı bir gazetecinin Atatürk’e “Türkiye hangi bakımlardan Amerikanlaşmanın düşünüldüğü” sorar. Mustafa Kemal Atatürk’ün bu küstah soruya cevabı tüm dünyadaki ezilmiş mazlum milletlerin gururunu taşımaktadır:

“Türkiye bir maymun değildir ve hiçbir milleti taklit etmeyecektir. Türkiye ne Amerikanlaşacak ne de Batılılaşacaktır; O sadece özleşecektir.”¹

Atatürk’ün konumlandırdığı Türkiye Cumhuriyeti tam olarak da budur. Türkiye kendi özüne dönebilmesi için Asya coğrafyasında yer almalı, bölge ülkeleriyle iş birliği içinde olmalıdır. Gelişebilmenin, Atatürk’ün deyimiyle muasır medeniyetler seviyesinin üzerine çıkabilmenin tek koşulu budur. Çünkü Türkiye bir Asya ülkesidir. Kendisini hiçbir zaman içinde yer almadığı Avrupa’da görmenin, onları taklit etmenin bir sirk maymunu olmaktan farkı yoktur. Atatürk’ün bu tavrı tüm dünyadaki mazlum milletlere örnek olmuş, milletimizin kazanmış olduğu Kurtuluş Savaşı’nın ardından Asya ve Afrika coğrafyasında yer alan diğer mazlum milletler ardı ardına kendi kurtuluş savaşlarını vermiş ve bağımsızlıklarını kazanmışlardır.

Atatürk için Batı gericidir. Devrim programları geride kalmıştır. 1789 Fransız İhtilali’yle feodal yapıya baş kaldıran devrim ateşi zaman içerisinde kapitalizm ve sonucu olarak emperyalizm ile sönmüştür. Devrimin yeni coğrafyası Asya’dır. Batı’da ortaya çıkan demokratik devrim programını benimsemek bir ülkeyi batıcı yapmadığı gibi Türkiye Cumhuriyeti’ni de batıcı yapmayacaktır. Atatürk döneminde uygulanan dış politika buna tam olarak örnektir.

Birinci Dünya Savaşı’nda kazanmış olduğumuz Çanakkale cephesi ile itilaf devletleri Çanakkale boğazını geçememiş, Rus devrimini gerçekleştirmekte olan Bolşeviklere karşı Çarlık Rusya’sına yardım edememiştir ve bu da Sovyetler Birliği’nin kurulmasını sağlamıştır. Aynı Sovyetler Birliği, Kurtuluş Savaşı’nda Ankara hükümetine destek vermiştir. Çünkü düşmanları ortak, kaderleri ve coğrafyaları birdir. Cumhuriyetin ilanından da sonra da Sovyetlerle olan dostluk devam etmiştir. Bizlerin de bugün Atatürk’ün bıraktığı en büyük miraslardan biri olan Sovyet dostluğuna sahip çıkmamız gerekir.

Diğer bölge ülkeleri Irak, İran, Azerbaycan, Pakistan ve Afganistan’la da Türkiye Cumhuriyeti’nin ilişkileri hep yakın olmuştur. Sadabat Paktı buna en güzel örnektir.

ORTAK DÜŞMANA KARŞI: SADABAT PAKTI

Atatürk dönemi Türkiye Cumhuriyeti dış politikasından bahsedeceksek Sadabat Paktı’ndan söz etmemek olmaz. 8 Temmuz 1937 yılında ülkelerin sınır sorunun kalıcı şekilde çözülmesi ve ülkelerin bağımsızlıklarını tanıma amacıyla; Türkiye, İran, Irak ve Afganistan ile imzalanan dörtlü saldırmazlık paktıdır. Irak, İngiltere sömürgeciliğinden kurtulduğunu ve bölge ülkeleriyle ittifak halinde olduğunu göstermek için İran ve Türkiye’ye saldırmazlık paktı önerir. Sovyetler Birliği’nin pakta yer alması için önerdiği Afganistan’ın da kabul edilmesiyle pakt Tahran’da bulunan Sadabat Sarayı’nda 4 ülke ile kurulur. Sadabat Paktı aynı zamanda Orta Doğu’da kurulan iş birliğine dayanan ilk kolektif örgüt olma özelliğini de taşımaktadır.

Paktın maddelerine baktığımızda ilk olarak ülkelerin sınır sorunlarını kalıcı bir şekilde çözüme kavuşturmayı amaçladığını görebiliriz. Çünkü pakta üye ülkelerin tamamının İran’la sınır sorunları vardı. Sınır tanımayan Kürt isyanları da bu paktın imzalanmasını zorunlu hale getirmiştir. Paktın imzalanmasının bir diğer nedeni de yeni bağımsızlıklarını kazanmış devletlerin tüm dünyaya kendi ülkelerini tanıtmak ve bağımsızlığını kabul ettirmektir.

Taraflar anlaşma gereği içişlerinde birbirlerine karışmayacaklarına, ortak çıkarları söz konusu olduğu taktirde iş birliğinde bulunacaklarının garantisini vermiştir. Bu amaçla anlaşmanın 7. maddesi şudur: “Bağıtlı taraflardan her biri, kendi sınırları içinde diğer bağıtlı tarafların kurumlarını yıkmak, düzen ve güvenliğini sarsmak veya politik rejimini bozmak amacıyla silahlı çeteler, birlikler veya örgütlerin kurulmasını ve eyleme geçmelerini engellemeyi yükümlenir.”²

Sadabat Paktı bölge ülkelerinin Batı güdümünde değil, kendi ülkelerinin çıkarları amacıyla kurulması nedeniyle önemlidir. Bu pakt ile dışa dönük, komşu ülkelerle iyi ilişkilerde bulunan Türkiye; sınır güvenliğini sağladığı gibi, ortak kaderi paylaştığı ülkelerle birlikte de gelişmeyi amaçlamıştır. Atatürk o zaman da iki kutuptan oluşan dünyada Türkiye’nin bulunması gereken konumu iyi belirlemiş, Ortadoğu’da söz sahibi bir ülke haline gelmemizi sağlamıştır.

İkinci Dünya Savaşı’nın başlamasıyla paktın yürürlüğü askıya alındı. Genel Sekreterliğin Konsey Başkanına bağlı olarak her yıl değişmesi düşünüldüğünden herhangi bir merkeze bağlı olmaması nedeniyle yürürlüğü devam etmedi. İkinci Dünya Savaşı’nın ardından da Afganistan’ın yerine Pakistan’ın yer aldığı Bağdat Paktı 1955’de imzalansa da bu pakt da çok fazla amacına hizmet etmeden dağıldı.

SURİYE VE IRAK İLE BİRLİKTE KURULMASI DÜŞÜNÜLEN KONFEDARASYON

Mustafa Kemal Atatürk zannedilenin aksine sadece Batı ülkeleriyle arasını iyi tutan, İslam ülkelerine sırtını çevirmiş bir Türkiye Cumhuriyeti kurmadı. Atatürk için Batı, zulüm dünyası; Irak, Suriye, İran, Hindistan, Afganistan, Pakistan ülkelerinin Müslüman halkı Müslüman Türk milletinin de içinde bulunduğu mazlumlar dünyasıydı. Ortak düşmana karşı koymak, ülkelerin bağımsızlığını kazanması ancak bu milletlerin bir araya gelmesiyle mümkün olabilirdi. Özellikle bu ülkeler; içerisinde farklı ırktan, mezhepten, dinden insanlar bulunsa da büyük çoğunluğu Müslüman olup, asırlarca Osmanlı Devleti içerisinde birlikte yaşamış halklardan oluşuyorsa bu birliktelik çok daha kolay olacaktı.

“Biz pekiyi biliyoruz ki, Adana’dan düşmanın uzaklaştırılması ve bir daha oraya basmaması Suriye’nin yardımıyla mümkün olduğu gibi, Suriyeliler de takdir ediyorlar ki, Beyrut ve Şam’ın en sağlam savunmaları Adana’dadır.”³

Mustafa Kemal Atatürk’ün komşu ülkelerle olan düşünceleri bu kadar netti. Sen komşunla hareket et. Hem kendin hem komşu ülkeler için emperyalistleri bölgenden sonsuza kadar defet. Bu amaçla Atatürk 1920’den vefatına kadar olan dönemde Irak ve Suriye’yle birlikte kurulmasını düşündüğü konfederasyon fikrini birçok kez dile getirmiş fakat dönemin şartları nedeniyle gerçekleşememiştir.

1920 yılının Şubat-Mart aylarında Suriye ve Irak’la düşünülen konfederasyon önerisinin kabul edildiği çeşitli belgelere yansımıştır. Aynı zamanda Atatürk’ün Talat Paşa’ya gönderdiği gizli mektuplarda da Arap örgütlerinin önerdiği konfederasyon planının kabul edildiğini görüyoruz.⁴ Atatürk konfederasyon fikrini mecliste de sık sık dile getiriyor. 24 Nisan 1920’de Büyük Millet Meclisi’nin açılışının ikinci gününde Atatürk’ün yaptığı anayasa konuşmasında da bu fikir yer alıyor.⁵

Atatürk, Cumhuriyet’in ilanından sonra da fikrinden vazgeçmemiş fakat Suriye ve Irak’ın bağımsızlıklarını kazanamamaları nedeniyle o dönemde de gerçekleşememiştir. Atatürk’ün amacı dış cepheyi kuvvetli tutmaktı. Bu yüzden de komşu ülkelerinin bağımsızlıklarını kazanmasına büyük önem veriyordu. Hatay sorununun henüz çözüme kavuşmadığı 1937 yılında Türkiye’yi ziyaret eden Suriye Başbakanı Cemil Mardam’a şunu söylüyordu: “Asırlardan beri beraber yaşamış, dindaşlık yapmış insanlar ayrılmazlar. Yalnız imparatorluğun yarattığı bir takım kötü anlayışların unutulabilmesi, nihayet beraber yaşamış bu insanların birbirlerini anlayabilmesi için muayyen bir zamanın geçmesi lazımdı. Bugün henüz gelmiş olduğuna itiraf ederim ki kani değilim. Fakat o gün gelecektir. İslam âlemi ve Suriye Milleti tamamıyla ve kesinlikle bağımsız olmalıdır. Türkiye Cumhuriyeti’nin arzusu, bağımsız bir Suriye İslam Devleti’nin kurulmasıdır.”⁶

ATATÜRK TÜRKİYE’SİNDE BUGÜN UYGULANMASI GEREKEN DIŞ POLİTİKA

Bugün dünyada bütün dengeler değişiyor. Asya’da 21. yüzyıl şartlarında tekrar dirilen bir medeniyet doğarken, Amerika ve Avrupa ülkelerinin içinde yer aldığı Atlantik sistemi çöküyor. Haraca bağlı ekonomilerinin bir devamının olmadığını rahatlıkla söyleyebiliriz. Çünkü soydukları, topraklarını işgal edip insanlarını öldürdükleri ülkeler bir olmuş; emperyalizme karşı toplu bir direnç gösteriyorlar. Doğu Akdeniz’de, Kafkaslar’da, Güneydoğu sınırımızda Amerika kaybediyor. PKK teröründen geçmiş yıllara göre eser kalmadı. Siyasi kolu HDP’nin belediyelerine kayyumlar atanırken, yöneticileri FETÖ’cü hainlerle birlikte hak ettikleri cezaevindeler.

Bu saydığım gelişmeler dünden bugüne oluşmuş durumlar değil. Türkiye’nin milli güçlerle önce iç cepheyi, daha sonra Avrasya ülkeleriyle dış cepheyi güçlü tutmasından kaynaklanıyor. Bu cepheler şüphesiz ilerleyen zamanlarda daha da genişleyecektir. Çünkü hiçbir ülke kaybedeceğini bile bile yenilmekte olan tarafta olmak istemeyecektir.

Barış Pınarı sonrasında Rusya ile 22 Ekim 2019’da imzalanan Soçi Mutabakatı, Orta Asya ülkelerinin içinde yer aldığı Şangay İşbirliği Örgütü, Çin’le özellikle ekonomik anlamda imzalanan anlaşmalar ve son yıllarda artan İran-Türkiye-Rusya arasında sık sık yapılan üçlü görüşmeler. Bu yapılan görüşmeler ve imzalanan anlaşmalar şunu gösteriyor ki artık bölge ülkeleri bir olmuş düşmana karşı birlikte hareket ediyorlar. Türkiye Doğu Akdeniz’de Amerika’nın desteklediği Yunanistan’ı Rusya yardımıyla yenerken, Azerbaycan işgal altındaki topraklarını Türkiye sayesinde geri kazanıyor.

1938 sonrasında Atatürk Türkiye’sine en yakın dönemi bugünlerde yaşıyoruz. Ülkemizin “Küçük Amerika” olarak anıldığı, NATO’nun arka bahçesi olduğu dönemler geride kaldı. NATO’dan ayrıldığımız ve müttefiklerimizle daha da somut ittifaklar kuracağımız Tam Bağımsız Türkiye ümidiyle.

İbrahim Çoğaşlıoğlu

TGB İzmir İl Yöneticisi

DİPNOT:
1- Asya Çağının Öncüleri, Doğu Perinçek, Kaynak Yayınları, 2015, sayfa 143
2- https://www.koroglugazetesi.com/haber/sadabat-pakti-imzalandi.html
3- https://www.sozcu.com.tr/2020/yazarlar/sinan-meydan/ataturkun-mazlum-milletler-cephesi-ve-suriye-politikasi-5642118/
4- Harp Tarihi Vesikaları Dergisi, E. U. Basımevi, Ankara, Mart 1956, sayı: 15, Vesika No. 402; Atatürk’ün Bütün Eserleri, c.6, s.333
5- Atatürk’ün Bütün Eserleri, c.8, s.27 vd
6- Bilal Şimşir, Atatürk Dönemi İncelemeler, Atatürk Araştırma Merkezi Yayınları, Ankara 2006, s.249-250’den aktaran Şule Perinçek, “Suriye’deki Uluslararası Sempozyum Bildirisi”, s.26 vd.

tgb.gen.tr